Adli Bilimlerde Ses Kayıtları Üzerinde Manipülasyon İncelemesi

Özet

Bu çalışmada ses kayıtları üzerinde yapılan manipülasyonların belirlenebilmesi için analiz edilmesi gereken görsel-işitsel ve dilbilimsel parametreler tasnif edilerek açıklanmış ve adli amaçlı yapılan incelemelere nasıl katkı sağlayacağı üzerinde durulmuştur. Ortaya konulan parametrelerle oluşturulan inceleme formu ile ses kayıtları üzerinde yapılmış olan manipülasyonların tespitinde etkin bir yöntemin ortaya konulması amaçlanmıştır. Önerilen yöntem, kesme (X), kopyalama (C) ve karıştırma (M) yöntemleriyle manipülasyon yapılarak, anlam bütünlüğü bozulmuş test kayıtları üzerinden sınanmıştır. Araştırmaya incelemeci olarak katılan ses inceleme alanında uzman gönüllü katılımcılardan, önerilen yöntemdeki parametrelerle oluşturulmuş inceleme formu aracılığı ile manipüle edilmiş test kayıtları üzerinde inceleme yapmaları istenmiştir. Katılımcılarca belirlenen bulgular üzerinde yapılan analizler sonucunda; katılımcıların önerilen yöntem ile test kayıtlarındaki manipülasyonların belirlenmesine yönelik bulgular elde ettiği görülmüştür. Karıştırma ve kopyalama yöntemiyle yapılan manipülasyonlarda katılımcılarca tespit edilen bulgu sayısının, kesme yöntemiyle yapılan manipülasyonlara nazaran daha yüksek olduğu görülmüştür. Öte yandan bu fark görsel ve işitsel incelemede görülürken, dilbilimsel incelemede görülmemektedir. Bu nedenle gerek kesme yöntemiyle gerekse diğer yöntemlerle yapılan manipülasyonların belirlenmesinde dilbilimsel inceleme ile elde edilen bulguların önerilen yöntemin tutarlılığına önemli katkılar sağladığı sonucuna varılmıştır.

Anahtar sözcükler

• Dilbilim

Dosyalar

Bu kayıt için yalnız üstveri yayımlanmıştır.

Kaynakça

1. Altunkaya, F. (1987). Cohesion in Turkish: A survey of cohesive devices in prose literature. [Doktora Tezi]. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
2. Stanley, A. M., Begault, D. R., ve Brustad, B. M. (2005). Tape analysıs and authentıcatıon usıng multi-track recorders. AES 26th International Conference, July 7–9, Denver, Colorado, USA.
3. Bayram, L. (2008). Adli bilimlerde ses ve konuşma incelemeleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
4. Bayramova, F. (2014). Visual control of dynamic spectrograms. Forensic speech and audio analysis in the Russian Federal Center of Forensic Science of the Ministry of Justice. 16th ENFSI FSAAWG Meeting, 25-26. 10.2014, Wiesbaden, Germany.
5. Bekar, İ. P. (2010). Şizofrenlerin sözlü metinlerinde duygudurum görünümleri. [Yüksek Lisans Tezi]. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
6. Broeders, T. (2004) Forensic speech and audio analysis: Forensic linguistics – A Review: 2001-2004, 14th INTERPOL Forensic Science Symposium, Lyon.
7. Coşkun, E. (2005). İlköğretim öğrencilerinin öyküleyici anlatımlarında bağdaşıklık, tutarlılık ve metin elementleri. [Doktora Tezi]. Gazi üniversitesi Eğitim bilimleri enstitüsü. Ankara.
8. Çelik, H. ve Ekşi, H. (2008). Söylem analizi. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 29(1), 101-120.
9. Cooper, A. J. (2006). Detection of copies of digital audio recordings for forensic purposes. The Open University Faculty of Technology Department of Information and Communication Technology.
10. Dean, D.J. (1991). The relevance of replay transients in the forensic examination of analogue magnetic tape recordings. Londra: Scientific Researchand Development Branch, Home Office, British Government.
11. Demircan, Ö. (2001). Türkçenin ses dizimi, İstanbul: Der Yayınevi.
12. Doğudan, T. (1998). Adli amaçlı incelemelerde manyetik materyallerde kurgu aranması. [Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Üniversitesi Adli Tıp Enstitüsü, İstanbul.
13. ENFSI, (2009). Forensic speech and audıo analysis working group best practice guidelines for ENF analysis in forensic authentication of digital evidence, FSAAWG-BPM-ENF-001, 2009.
14. Ergenç, İ. (1989). Türkiye Türkçesinin görevsel sesbilimi, Ankara: Engin Yayınları.
15. Eyüpoğlu, A. (2012). Cinsel istismar mağduru çocuk ifadelerinin ölçüt bazlı içerik analizi. Güvenlik Bilimleri Dergisi, 1(1), 1-21.
16. Yule, G. (2010). The study of language. Cambridge: Cambridge University Press.
17. Grigoras, C. (2005). Digital audio recording analysis the electric network frequency criterion. [Doktora Tezi]. IAFPA
18. Gürel, N. E. (1995). Bant tetkiki. [Yüksek Lisans Tez]. İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı, İstanbul.
19. Gürsaçlı, E. (2014). Biçem bilim. Adli bilimler sempozyumu. Marmaris.
20. Halliday, M.A.K. ve Hasan, R. (1976). Cohesion in English. New York: Longman Group UK Limited.
21. JKDB, (2011). Adli Bilimler II, 1.Baskı, Ankara: Jandarma Genel Komutanlığı Basım Evi. Sf.269-927.
22. Katz, J. (2002). Handbook of clinical audiology, Baltimore: Lippincott Williams & Wilkins.
23. Kekli̇k, S., Yılmaz, Ö. (2013). 11. sınıf öğrencilerine ait öyküleyici metinlerin bağdaşıklık ve tutarlılık açısından incelenmesi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi,6(4). 139-157.
24. Kıran, Z. ve Eziler, A. (2013). Dilbilime giriş (4.Baskı). Ankara: Seçkin Yayınları.
25. Koenig. E. B. (1990). Authentication of forensic audio recodings. Journal of Audio Engineering Society, 38(1/2), 3-33.
26. Korkmaz, Z. (1992). Gramer terimleri sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.Sf. 164.
27. Küçük, M. E. ve Al, U. (2001). Metadata kavramı. Bilgi Dünyası, 2(2), 169-187.
28. Korycki, R. (2010). Methods of time-frequency analysis in authentication of digital audio recordings. International Journal of Electronics and Telecommunications, 56(3), 257-262.
29. Malkoç, E. (2001). Adli amaçlı konuşma ve konuşmacı tanımadaki etmenlerden biri olarak prosody (bürün) öğeleri. [Yüksek Lisans Tezi]. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
30. Malkoç, E. (2011). Konuşmanın kişiye özgü değişmezleri: Ünlüler üzerine sesbilimsel bir çalışma. [Doktora Tezi]. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
31. Onursal, İ. (2003). Türkçe metinlerde bağdaşıklık ve tutarlılık, günümüz dilbilim çalışmaları. A. Kıran, E. Korkut ve S. Ağıldere (Yay. haz.), Dilbilim dizisi içinde (ss. 121-132). İstanbul: Multilingual Yayınları.
32. Onan, B. (2015). Derin yapı yüzey yapı ilişkisi bağlamında temel dil becerileri üzerine bir analiz çalışması. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 3(3), 91-110.
33. Pellicano, A.J. (1990). Tape recordings as evidence. California: California Lawyer.
34. Rappaport, D. L. (2012). Establishing a standard for digital audio authenticity: A critical analysis of tools, methodologies, and challenges. University of Virginia.
35. Sever, H. (2008). Adli ses incelemeleri ve hukuki boyutu. Ankara: Adalet Yayınevi.
36. Sözen, E. (1999). Söylem: Belirsizlik, mübadele, bilgi, güç ve refleksivite. İstanbul: Paradigma Yayınları.
37. SWGDE, (2015), Best practices for forensic audio. Version 2.1.
38. Tanrıvere, U. (2018). Kısa metinlerde yazar tanıma: Twitter için bir yöntem önerisi. Humanitas, 6(12), 177-192.
39. TDK. (2013). Jandarma Kriminal Daire Başkanlığı kriminal terimler sözlüğü. Ankara: Jandarma Genel Komutanlığı Basım Evi.
40. Van Dijk, T. A. (1981). Studies in the pragmatics of discourse. Berlin/New York: Mouton Publishers.
41. Vardar, B. (2002). Dilbilim terimleri sözlüğü. İstanbul: Multilingual Yayınları.

Bu yayına atıf

@article{burucu2022adli,
  author = {Burucu, Erkan},
  title = {{Adli Bilimlerde Ses Kay{\i}tlar{\i} {\"U}zerinde Manip{\"u}lasyon {\.I}ncelemesi}},
  journal = {Hacettepe {\"U}niversitesi Edebiyat Fak{\"u}ltesi Dergisi},
  volume = {40},
  number = {1},
  pages = {180--199},
  publisher = {Hacettepe {\"U}niversitesi},
  year = {2022},
  month = {4},
  issn = {1301-5737},
  doi = {10.32600/huefd.1106795},
  url = {https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/adli-bilimlerde-ses-kayitlari-uzerinde-manipulasyon-incelemesi},
  language = {tr},
  keywords = {Dilbilim},
  abstract = {Bu {\c{c}}al{\i}{\c{s}}mada ses kay{\i}tlar{\i} {\"u}zerinde yap{\i}lan manip{\"u}lasyonlar{\i}n belirlenebilmesi i{\c{c}}in analiz edilmesi gereken g{\"o}rsel-i{\c{s}}itsel ve dilbilimsel parametreler tasnif edilerek a{\c{c}}{\i}klanm{\i}{\c{s}} ve adli ama{\c{c}}l{\i} yap{\i}lan incelemelere nas{\i}l katk{\i} sa{\u{g}}layaca{\u{g}}{\i} {\"u}zerinde durulmu{\c{s}}tur. Ortaya konulan parametrelerle olu{\c{s}}turulan inceleme formu ile ses kay{\i}tlar{\i} {\"u}zerinde yap{\i}lm{\i}{\c{s}} olan manip{\"u}lasyonlar{\i}n tespitinde etkin bir y{\"o}ntemin ortaya konulmas{\i} ama{\c{c}}lanm{\i}{\c{s}}t{\i}r. {\"O}nerilen y{\"o}ntem, kesme (X), kopyalama (C) ve kar{\i}{\c{s}}t{\i}rma (M) y{\"o}ntemleriyle manip{\"u}lasyon yap{\i}larak, anlam b{\"u}t{\"u}nl{\"u}{\u{g}}{\"u} bozulmu{\c{s}} test kay{\i}tlar{\i} {\"u}zerinden s{\i}nanm{\i}{\c{s}}t{\i}r. Ara{\c{s}}t{\i}rmaya incelemeci olarak kat{\i}lan ses inceleme alan{\i}nda uzman g{\"o}n{\"u}ll{\"u} kat{\i}l{\i}mc{\i}lardan, {\"o}nerilen y{\"o}ntemdeki parametrelerle olu{\c{s}}turulmu{\c{s}} inceleme formu arac{\i}l{\i}{\u{g}}{\i} ile manip{\"u}le edilmi{\c{s}} test kay{\i}tlar{\i} {\"u}zerinde inceleme yapmalar{\i} istenmi{\c{s}}tir. Kat{\i}l{\i}mc{\i}larca belirlenen bulgular {\"u}zerinde yap{\i}lan analizler sonucunda; kat{\i}l{\i}mc{\i}lar{\i}n {\"o}nerilen y{\"o}ntem ile test kay{\i}tlar{\i}ndaki manip{\"u}lasyonlar{\i}n belirlenmesine y{\"o}nelik bulgular elde etti{\u{g}}i g{\"o}r{\"u}lm{\"u}{\c{s}}t{\"u}r. Kar{\i}{\c{s}}t{\i}rma ve kopyalama y{\"o}ntemiyle yap{\i}lan manip{\"u}lasyonlarda kat{\i}l{\i}mc{\i}larca tespit edilen bulgu say{\i}s{\i}n{\i}n, kesme y{\"o}ntemiyle yap{\i}lan manip{\"u}lasyonlara nazaran daha y{\"u}ksek oldu{\u{g}}u g{\"o}r{\"u}lm{\"u}{\c{s}}t{\"u}r. {\"O}te yandan bu fark g{\"o}rsel ve i{\c{s}}itsel incelemede g{\"o}r{\"u}l{\"u}rken, dilbilimsel incelemede g{\"o}r{\"u}lmemektedir. Bu nedenle gerek kesme y{\"o}ntemiyle gerekse di{\u{g}}er y{\"o}ntemlerle yap{\i}lan manip{\"u}lasyonlar{\i}n belirlenmesinde dilbilimsel inceleme ile elde edilen bulgular{\i}n {\"o}nerilen y{\"o}ntemin tutarl{\i}l{\i}{\u{g}}{\i}na {\"o}nemli katk{\i}lar sa{\u{g}}lad{\i}{\u{g}}{\i} sonucuna var{\i}lm{\i}{\c{s}}t{\i}r.},
  affiliation = {HACETTEPE {\"U}N{\.I}VERS{\.I}TES{\.I}}
}

TY  - JOUR
AU  - Burucu, Erkan
TI  - Adli Bilimlerde Ses Kayıtları Üzerinde Manipülasyon İncelemesi
T2  - Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi
VL  - 40
IS  - 1
PY  - 2022
DA  - 2022/04/21/
SP  - 180
EP  - 199
PB  - Hacettepe Üniversitesi
SN  - 1301-5737
DO  - 10.32600/huefd.1106795
UR  - https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/adli-bilimlerde-ses-kayitlari-uzerinde-manipulasyon-incelemesi
AB  - Bu çalışmada ses kayıtları üzerinde yapılan manipülasyonların belirlenebilmesi için analiz edilmesi gereken görsel-işitsel ve dilbilimsel parametreler tasnif edilerek açıklanmış ve adli amaçlı yapılan incelemelere nasıl katkı sağlayacağı üzerinde durulmuştur. Ortaya konulan parametrelerle oluşturulan inceleme formu ile ses kayıtları üzerinde yapılmış olan manipülasyonların tespitinde etkin bir yöntemin ortaya konulması amaçlanmıştır. Önerilen yöntem, kesme (X), kopyalama (C) ve karıştırma (M) yöntemleriyle manipülasyon yapılarak, anlam bütünlüğü bozulmuş test kayıtları üzerinden sınanmıştır. Araştırmaya incelemeci olarak katılan ses inceleme alanında uzman gönüllü katılımcılardan, önerilen yöntemdeki parametrelerle oluşturulmuş inceleme formu aracılığı ile manipüle edilmiş test kayıtları üzerinde inceleme yapmaları istenmiştir. Katılımcılarca belirlenen bulgular üzerinde yapılan analizler sonucunda; katılımcıların önerilen yöntem ile test kayıtlarındaki manipülasyonların belirlenmesine yönelik bulgular elde ettiği görülmüştür. Karıştırma ve kopyalama yöntemiyle yapılan manipülasyonlarda katılımcılarca tespit edilen bulgu sayısının, kesme yöntemiyle yapılan manipülasyonlara nazaran daha yüksek olduğu görülmüştür. Öte yandan bu fark görsel ve işitsel incelemede görülürken, dilbilimsel incelemede görülmemektedir. Bu nedenle gerek kesme yöntemiyle gerekse diğer yöntemlerle yapılan manipülasyonların belirlenmesinde dilbilimsel inceleme ile elde edilen bulguların önerilen yöntemin tutarlılığına önemli katkılar sağladığı sonucuna varılmıştır.
KW  - Dilbilim
LA  - tr
AD  - HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ
ER  -