Tanıtım ortamı: HB Tech'in Hacettepe Üniversitesi için hazırladığı JournTech demosudur, üniversitenin resmî sitesi değildir. Künyeler herkese açık kaynaklardan örnek olarak alınmıştır; başvuru ve hakem örnekleri kurgusaldır.
EN
Makale

Aklın Yolu İki: Natüralizm ya da Konvansiyonalizm: Platon'dan Rousseau'ya dilin kökeni ve işlevi üzerine bir soruşturma

  1. ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ GAZETECİLİK BÖLÜMÜ

Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, Cilt 36, Sayı 2 (2018) s. 221–243

AtıfYayına harici sitede erişin

Bu kayıt derginin DergiPark arşivinden aktarılmıştır; özgün sayfası: DergiPark

Özet

Dilin oluşumu ya da kökeni, zihinleri meşgul eden temel sorulardan birisidir. Dilin kökenine dair soruşturmaların tarihiçok eskiye uzansa da sistematik olarak ilk kez Antik Yunan'da ele alınmıştır. Günümüz felsefesini şekillendirmeyisürdüren Platon, Kratylos ve kısmen de Sofist diyaloğunda bu konuyu ele alarak göstergelerin oluşumilkesini/mantığını bulmaya çalışmış ve dönemin dil yaklaşımlarına da kısmen ışık tutmuştur. Bu çaba Platon'dangünümüze devam etmiştir. Aydınlanma Dönemi düşünürleri bu konu üzerine ciddi biçimde eğilmiş ve konuyla ilgilibaşlıca eserler verenler dahi olmuştur. Descartes, Hobbes, Locke, Leibniz, Rousseau gibi düşünürler dilin kökeni veişlevini ele almıştır. Böylece dil ve gösterge gibi kavramlar felsefe yazınının temel konularından birisine dönüşmüştür.Dil felsefesi alanında genel ve hatta zorunlu olarak iki yaklaşım belirginleşmiştir: Natüralizm ve konvansiyonalizm.Bu çalışma, felsefe tarihinde öneme sahip filozofların dil teorilerini ortaya koymayı ve böylece dilin önemine yenidendikkat çekmeyi amaçlamaktadır. Çalışmamızın amacı, gündelik yaşamda üretilen ve bilimsel düzlemde keşfedilmeyeçalışılan anlamların neredeyse tümünün eklemli dille ve göstergeleriyle üretildiği düşüncesinden hareketle eklemlidilin önemine dikkat çekmek ve toplumun temel kurucu mekanizmalarından birisi olan bu aracın kökenine ve işlevineilişkin felsefi yaklaşımları ortaya koyabilmektir. Çalışmamız öncelikle Platon'un Kratylos ve Sofist diyaloglarındakidil düşüncesini ayrıntılarıyla irdelemiş ve Aydınlanma Dönemi düşünürlerinden Descartes, Hobbes, Locke, Leibnizve Rousseau'nun dil anlayışını ele alarak eklemli dille ilgili genel felsefi bir bakış açısı oluşturmaya çalışmıştır.

Özet (İngilizce, çeviri)

Great Minds Think Differently: Naturalism and Conventionalism: An assessment on the origins and communicative functions of the language from Plato to Rousseau

One of the main questions in social sciences is the origin and formation of language. Although the history of theinquiries about the origin of language dates back to ancient times, it was first and systematically examined in AncientGreece. One of the architects of today's philosophical thinking Plato’s endeavour to discover the formation and thelogic of the signs/names through his own dialogues in Cratylos and partly in Sophist elucidated the language debatesto some extent. The attempt to discover the secrets of language has continued from the time of Plato until the Age ofEnlightenment. The thinkers of the Enlightenment vigorously worked on this issue and some of them contributed tothe subject with major works. Thinkers such as Descartes, Hobbes, Locke, Leibniz, Rousseau studied the origins andfunctions of language. Thus, concepts such as language and signs have become one of the basic subjects ofphilosophical writings. In the field of language philosophy, two approaches have increasingly emerged as general andeven obligatory: Naturalism and conventionalism. This study aims to reveal the language theories of historicallyrenowned philosophers and thus to redraw attention to the importance of language. The goal of the study is to drawattention to the importance of articulated language by considering the fact that all meanings generated in daily life, and tried to discover in the field of science are produced by articulated language and its signs. And also the study aims toraise awareness on the medium of language which is one of the basic establishing mechanisms of communicationsystems and even society by revealing philosophical debates. In the study we initially examine Plato's linguistic viewsin his dialogues Cratylos and Sophist at full length, and later try to form a general philosophical perspective onarticulated language by reflecting on certain Enlightenment philosophers such as Descartes, Hobbes, Locke, Leibnizand Rousseau.

Dosyalar

Bu kayıt için yalnız üstveri yayımlanmıştır.

Kaynakça

  1. Altınörs, Atakan. (2009). İdealar ve Dil Bağlamında Locke ile Leibniz. Ankara: Eflatun Yayınevi.
  2. Altınörs, Atakan. (2010). “Düşünce İle Dil Arasındaki İlişkiye Descartes’ın Yaklaşımı”. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 28, 389-401.
  3. Altınörs, Atakan. (2012). “Rousseau’nun Dilin Kökeni Meselesine Yaklaşımı”. Bilig, Sayı 63, 1-10.
  4. Aktürel, Teoman. (2016). “Kratylos’a Giriş”, Diyaloglar içinde, İstanbul: Remzi Kitapevi, 13. Baskı.
  5. Ariew, Roger vd. (2015). Historical Dictionary of Descartes and Cartesian Philosophy. UK: Rowman & Littlefield.
  6. Aysever, R. Levent. (2002). “Kratylos: Adların Doğruluğu ve Bilgi”. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. Cilt 19-l, 153-166.
  7. Dereko, Ayhan .(2007). “Locke’da ve Locke-Öncesi Dönemde Dil Felsefesinde Nesne-Ad İlişkisi”. SBArD. Sayı 9, 97-120.
  8. Descartes, René. (2013). Yöntem Üzerine Konuşma. Çev. Çiğdem Dürüşken. İstanbul: Kabalcı Yayınları.
  9. Descartes, René. (2016). Ruhun Tutkuları. Çev. Murat Erşen. İstanbul: Say Yayınları.
  10. Descartes, René. (2017a). Felsefenin İlkeleri. Çev. Mesut Akın. İstanbul: Say Yayınları.
  11. Descartes, René. (2017b). Hakikatin Araştırılması: Dünya ya da Işık Üzerine İnceleme. Çev. Atakan Altınörs. İstanbul: Bilge Kültür Sanat Yayınları.
  12. Gert, Bernard. (1996). “Hobbes's psychology”. The Cambridge Companion to Hobbes. Ed. T. Sorell, Cambridge: Cambridge University Press, 157-174.
  13. Gören, Erman .(2015). Kratylos. Çev. Erman Gören, İstanbul: Dergâh Yayınları.
  14. Habermas, Jürgen. (1996). İletişimsel Eylem Kuramı. Çev. Mustafa Tüzel, İstanbul: Kabalcı Yayınları.
  15. Hobbes, Thomas. (2012). Leviathan. Çev. Semih Lim. İstanbul: YKY.
  16. Hobbes, Thomas. (1994). Human Nature and De Corpore Politico. Ed. J. C. A. Gaskin. UK: Oxford University Press.
  17. Kula, Onur Bilge. (2012). Dil Felsefesi-Edebiyat Kuramı -I-, İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları.
  18. Leibniz, Gottfried Wilhelm. (1996). New Essays on Human Undertanding. Trans. & Ed. Peter Remnant and Jonathan Bennet. UK: Cambridge University Press.
  19. Leibniz, Gottfried Wilhelm. (2014). Monadoloji, Metafizik Üzerine Konuşma. Çev. Atakan Altınörs, İstanbul: Bilge Kültür Sanat Yayınları.
  20. Leibniz, Gottfried Wilhelm. (2014). Metafizik Söylemler. Çev. Hasan Erdem, İstanbul: Arya Yayıncılık.
  21. Locke, John. (2013). İnsan Anlığı Üzerine Bir Deneme. Çev. Vehbi Hacıkadiroğlu. İstanbul: Kabalcı Yayınları.
  22. Lowe, E, J. (1995). LOCKE, On Human Understanding. London: Routledge.
  23. Ott, Walter P. (2004). Locke Philosophy of Language. UK: Cambridge University Press.
  24. Partee, Morris Henry. (1972). “Plato's Theory of Language”. Foundations of Language. Volum 8-1, 113-132.
  25. Platon. (2016).“Kratylos” (384a-440e). Diyaloglar, Çev. Teoman Aktürel. İstanbul: Remzi Kitapevi, 13. Baskı, 191-260.
  26. Platon. (2016).“Sofist” (216a-268a). Diyaloglar. Çev. Ahmet Naci Soykan. İstanbul, Remzi Kitapevi, 13. Baskı, 543-623.
  27. Poyraz, Hakan. (2004). “Adlandırmanın Doğası ve Adların Nesnesine Uygunluğu Ekseninde Doğalcılık-Uzlaşmacılık Tartışması”. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. Sayı 7, 226-242.
  28. Sankey, Howard. (2010). “Descartes's language test and ape language research”. Teorema. 29(2), 111-123.
  29. Sedley, David. (2006). “Plato on Language”. A Companion to Plato, içinde, 214-217. Edited by Hugh H. Benson, UK: Blackwell Publishing.
  30. Rousseau, Jean-Jacques. (1995). İnsanlar Arasındaki Eşitsizliğin Kaynağı ve Temelleri Üzerine Konuşma. Çev. Rasih Nuri İleri. İstanbul: Say Yayınları, 5. Baskı.
  31. Rousseau, Jean-Jacques. (2015). Dillerin Kökeni Üstüne Deneme. Çev. Ömer Albayrak. İstanbul: İş Bankası Yayınları, 5. Basım.
  32. Rousseau, Jean-Jacques. (2017). Toplumsal Sözleşme. Çev. Ayşe Meral. İstanbul: Alfa Yayınları, 2. Basım.
  33. Wittgenstein, Ludwig. (2001). Tractatus, Logico-Philosophicus. Trans. D. F. Pears and B. F. McGuinness. London & New York: Routledge.
  34. Wittgenstein, Ludwig. (2017). Defterler 1914-1916. Çev. Ali Utku. Ankara: Doğu Batı Yayınları.

Bu yayına atıf

APA 7

Dursun, O. (2018). Aklın Yolu İki: Natüralizm ya da Konvansiyonalizm: Platon'dan Rousseau'ya dilin kökeni ve işlevi üzerine bir soruşturma. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 36(2), 221–243. https://doi.org/10.32600/huefd.433460

BibTeX

@article{dursun2018aklin,
  author = {Dursun, Onur},
  title = {{Akl{\i}n Yolu {\.I}ki: Nat{\"u}ralizm ya da Konvansiyonalizm: Platon'dan Rousseau'ya dilin k{\"o}keni ve i{\c{s}}levi {\"u}zerine bir soru{\c{s}}turma}},
  journal = {Hacettepe {\"U}niversitesi Edebiyat Fak{\"u}ltesi Dergisi},
  volume = {36},
  number = {2},
  pages = {221--243},
  publisher = {Hacettepe {\"U}niversitesi},
  year = {2018},
  month = {6},
  issn = {1301-5737},
  doi = {10.32600/huefd.433460},
  url = {https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/aklin-yolu-iki-naturalizm-ya-da-konvansiyonalizm-platondan-rousseauya-dilin-kokeni-ve-islevi-uzerine-bir-sorusturma},
  language = {tr},
  abstract = {Dilin olu{\c{s}}umu ya da k{\"o}keni, zihinleri me{\c{s}}gul eden temel sorulardan birisidir. Dilin k{\"o}kenine dair soru{\c{s}}turmalar{\i}n tarihi{\c{c}}ok eskiye uzansa da sistematik olarak ilk kez Antik Yunan'da ele al{\i}nm{\i}{\c{s}}t{\i}r. G{\"u}n{\"u}m{\"u}z felsefesini {\c{s}}ekillendirmeyis{\"u}rd{\"u}ren Platon, Kratylos ve k{\i}smen de Sofist diyalo{\u{g}}unda bu konuyu ele alarak g{\"o}stergelerin olu{\c{s}}umilkesini/mant{\i}{\u{g}}{\i}n{\i} bulmaya {\c{c}}al{\i}{\c{s}}m{\i}{\c{s}} ve d{\"o}nemin dil yakla{\c{s}}{\i}mlar{\i}na da k{\i}smen {\i}{\c{s}}{\i}k tutmu{\c{s}}tur. Bu {\c{c}}aba Platon'dang{\"u}n{\"u}m{\"u}ze devam etmi{\c{s}}tir. Ayd{\i}nlanma D{\"o}nemi d{\"u}{\c{s}}{\"u}n{\"u}rleri bu konu {\"u}zerine ciddi bi{\c{c}}imde e{\u{g}}ilmi{\c{s}} ve konuyla ilgiliba{\c{s}}l{\i}ca eserler verenler dahi olmu{\c{s}}tur. Descartes, Hobbes, Locke, Leibniz, Rousseau gibi d{\"u}{\c{s}}{\"u}n{\"u}rler dilin k{\"o}keni vei{\c{s}}levini ele alm{\i}{\c{s}}t{\i}r. B{\"o}ylece dil ve g{\"o}sterge gibi kavramlar felsefe yaz{\i}n{\i}n{\i}n temel konular{\i}ndan birisine d{\"o}n{\"u}{\c{s}}m{\"u}{\c{s}}t{\"u}r.Dil felsefesi alan{\i}nda genel ve hatta zorunlu olarak iki yakla{\c{s}}{\i}m belirginle{\c{s}}mi{\c{s}}tir: Nat{\"u}ralizm ve konvansiyonalizm.Bu {\c{c}}al{\i}{\c{s}}ma, felsefe tarihinde {\"o}neme sahip filozoflar{\i}n dil teorilerini ortaya koymay{\i} ve b{\"o}ylece dilin {\"o}nemine yenidendikkat {\c{c}}ekmeyi ama{\c{c}}lamaktad{\i}r. {\c{C}}al{\i}{\c{s}}mam{\i}z{\i}n amac{\i}, g{\"u}ndelik ya{\c{s}}amda {\"u}retilen ve bilimsel d{\"u}zlemde ke{\c{s}}fedilmeye{\c{c}}al{\i}{\c{s}}{\i}lan anlamlar{\i}n neredeyse t{\"u}m{\"u}n{\"u}n eklemli dille ve g{\"o}stergeleriyle {\"u}retildi{\u{g}}i d{\"u}{\c{s}}{\"u}ncesinden hareketle eklemlidilin {\"o}nemine dikkat {\c{c}}ekmek ve toplumun temel kurucu mekanizmalar{\i}ndan birisi olan bu arac{\i}n k{\"o}kenine ve i{\c{s}}levineili{\c{s}}kin felsefi yakla{\c{s}}{\i}mlar{\i} ortaya koyabilmektir. {\c{C}}al{\i}{\c{s}}mam{\i}z {\"o}ncelikle Platon'un Kratylos ve Sofist diyaloglar{\i}ndakidil d{\"u}{\c{s}}{\"u}ncesini ayr{\i}nt{\i}lar{\i}yla irdelemi{\c{s}} ve Ayd{\i}nlanma D{\"o}nemi d{\"u}{\c{s}}{\"u}n{\"u}rlerinden Descartes, Hobbes, Locke, Leibnizve Rousseau'nun dil anlay{\i}{\c{s}}{\i}n{\i} ele alarak eklemli dille ilgili genel felsefi bir bak{\i}{\c{s}} a{\c{c}}{\i}s{\i} olu{\c{s}}turmaya {\c{c}}al{\i}{\c{s}}m{\i}{\c{s}}t{\i}r.},
  affiliation = {{\c{C}}UKUROVA {\"U}N{\.I}VERS{\.I}TES{\.I} {\.I}LET{\.I}{\c{S}}{\.I}M FAK{\"U}LTES{\.I} GAZETEC{\.I}L{\.I}K B{\"O}L{\"U}M{\"U}}
}
.bib

RIS

TY  - JOUR
AU  - Dursun, Onur
TI  - Aklın Yolu İki: Natüralizm ya da Konvansiyonalizm: Platon'dan Rousseau'ya dilin kökeni ve işlevi üzerine bir soruşturma
T2  - Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi
VL  - 36
IS  - 2
PY  - 2018
DA  - 2018/06/12/
SP  - 221
EP  - 243
PB  - Hacettepe Üniversitesi
SN  - 1301-5737
DO  - 10.32600/huefd.433460
UR  - https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/aklin-yolu-iki-naturalizm-ya-da-konvansiyonalizm-platondan-rousseauya-dilin-kokeni-ve-islevi-uzerine-bir-sorusturma
AB  - Dilin oluşumu ya da kökeni, zihinleri meşgul eden temel sorulardan birisidir. Dilin kökenine dair soruşturmaların tarihiçok eskiye uzansa da sistematik olarak ilk kez Antik Yunan'da ele alınmıştır. Günümüz felsefesini şekillendirmeyisürdüren Platon, Kratylos ve kısmen de Sofist diyaloğunda bu konuyu ele alarak göstergelerin oluşumilkesini/mantığını bulmaya çalışmış ve dönemin dil yaklaşımlarına da kısmen ışık tutmuştur. Bu çaba Platon'dangünümüze devam etmiştir. Aydınlanma Dönemi düşünürleri bu konu üzerine ciddi biçimde eğilmiş ve konuyla ilgilibaşlıca eserler verenler dahi olmuştur. Descartes, Hobbes, Locke, Leibniz, Rousseau gibi düşünürler dilin kökeni veişlevini ele almıştır. Böylece dil ve gösterge gibi kavramlar felsefe yazınının temel konularından birisine dönüşmüştür.Dil felsefesi alanında genel ve hatta zorunlu olarak iki yaklaşım belirginleşmiştir: Natüralizm ve konvansiyonalizm.Bu çalışma, felsefe tarihinde öneme sahip filozofların dil teorilerini ortaya koymayı ve böylece dilin önemine yenidendikkat çekmeyi amaçlamaktadır. Çalışmamızın amacı, gündelik yaşamda üretilen ve bilimsel düzlemde keşfedilmeyeçalışılan anlamların neredeyse tümünün eklemli dille ve göstergeleriyle üretildiği düşüncesinden hareketle eklemlidilin önemine dikkat çekmek ve toplumun temel kurucu mekanizmalarından birisi olan bu aracın kökenine ve işlevineilişkin felsefi yaklaşımları ortaya koyabilmektir. Çalışmamız öncelikle Platon'un Kratylos ve Sofist diyaloglarındakidil düşüncesini ayrıntılarıyla irdelemiş ve Aydınlanma Dönemi düşünürlerinden Descartes, Hobbes, Locke, Leibnizve Rousseau'nun dil anlayışını ele alarak eklemli dille ilgili genel felsefi bir bakış açısı oluşturmaya çalışmıştır.
LA  - tr
AD  - ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ GAZETECİLİK BÖLÜMÜ
ER  -
.ris