Anlam Tercihi Araştırmalarının Sözcük Öğretimine Katkısı: “fiyat/ücret/bedel” Sözcükleri Üzerine Bir Araştırma
Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, Cilt 36, Sayı 1 (2018) s. 75–84
- 2018
- Türkçe
- doi.org/10.32600/huefd.429309
Bu kayıt derginin DergiPark arşivinden aktarılmıştır; özgün sayfası: DergiPark
Özet
Bu çalışmada aynı anlamsal alanı paylaşan “fiyat/ücret/bedel” sözcüklerinin dilsel örüntüde ne tür bağlamsalfarklılıklar ortaya koyduğunu, diğer bir deyişle hangi anlam bilimsel uzanımlarla kullanıldığını ortaya koymakamaçlanmıştır. Çalışmanın veritabanını Türkçe Ulusal Dil Derlemi Tanıtım Sürümü oluşturmaktadır. Söz konusuderlem aracılığıyla “fiyat/ücret/bedel” sözcüklerinin bağlamlı dizinlerdeki kullanımları denetlenmiş, elde edilen verilertematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Sonuç olarak, incelenen sözcükler her ne kadar aynı anlam alanını paylaşsada dizgesel olarak birbirinden farklı eşdizimsel ögeleri tercih etmekte ve buna paralel olarak söz konusu ögelerle farklıanlamsal uzanımlar kurabilmektedir. Çalışmanın özelde belirli bir sözcük grubunun anlamsal sınırlarını çizme ve busözcüklere ilişkin bağlamsal bilgiler verme açısından, genelde anlam tercihi araştırmaları doğrultusunda biryöntembilimsel öneri ortaya konması açısından sözcük öğretimi alanına katkıda bulunacağı öngörülmektedir.
Özet (İngilizce, çeviri)
Contribution of Studies on Semantic Preference to Vocabulary Teaching: A Study on the Words of “fiyat/ücret/bedel”
The aim of this study is to show what kind of contextual differences the words “fiyat/ücret/bedel,” that share the samesemantic field, put forth in the linguistic pattern, in other words, with which semantic extensions they are systematized.This study has benefitted from the database of the demo version of TNC (Turkish National Corpus). The use of thewords “fiyat/ücret/bedel” in bound indexes has been checked by means of the aforementioned corpus, and the thematicanalysis method has been used in order to interpret the findings. In conclusion, it has been observed that although theaforementioned words share the same semantic field, they prefer different systemic elements and, concordantly,constitute different semantic extensions. It is anticipated that this study will contribute to the field of vocabularyteaching in terms of drawing the semantic boundaries of a particular group of words and giving contextual informationabout those words in particular and putting forward a methodological proposal in line with the researches on corpuslinguistics and semantic preference in general .
Anahtar sözcükler
Dosyalar
Bu kayıt için yalnız üstveri yayımlanmıştır.
Kaynakça
- Aksan, D. (2004). Anlambilim. Ankara: Engin Yayınevi.
- Aksan, Y. vd. (2008). Türkçede Yakın Anlamlı Sözcükler: Bir Derlem Çalışması. 22. Ulusal Dilbilim Kurultayı Bildirileri. 8-9 Mayıs -Van. s. 559-566.
- Aksan, Y. vd. (2011). İlköğretim Türkçe Ders Kitapları Derlemi ve Türkçe Ulusal Dil Derlemi Örneklemindeki Sözcük Sıklıkları. (İçinde) Türkçe Öğretimi Üzerine Çalışmalar. Edt. V. D Günay, Ö. Fidan, B. Çetin, F. Yıldız.) 397-407. İzmir: DEDAM Yayınları.
- Atkins, S. vd., (1992). Corpus Design Criteria. Literary and Linguistic Computing, 7(1), s. 1-16.
- Baker, P., Hardie, A. ve McEnery, T. (2006). A Glossary of Corpus Linguistics. Edinburgh: Edinburgh University Press.
- Erkuş, A. (2009). Davranış Bilimleri İçin Bilimsel Araştırma Süreci. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
- Glesne, C. (2013). Nitel Araştırmaya Giriş. (Çev. A. Ersoy ve P. Yalçınoğlu) Ankara: Anı Yayıncılık.
- Leech, G. (1992). Introducing English Grammar. London: Penguin.
- McEnery, T. (2003). Computational Linguistics. İçinde: Corpus Linguistics (Edt. R. Mitkov). Oxford: Oxford University Press.
- McEnery, T. ve Hardie, A. (2012). Corpus Linguistics. Cambridge: Cambridge University Press.
- McEnery, T. ve Xiao, R. (2010). What Corpora Can Offer in Language Teaching and Learning. Handbook of Research in Second Language Teaching and Learning. (Edt. E. Hinkel). New York : Routledge.
- Römer, U. (2009). Corpus Research and Practice: What Help Do Teachers Need and What Can We Offer?. Corpora and Language Teaching. (Edt. K. Aijmer). Amsterdam: John Benjamins.
- Sinclair, J. (1991). Corpus, Concordance, Collocation. Oxford: Oxford University Press.
- Stubbs, M. (2001a) Texts, Corpora, and Problems of Interpretation: a Response to Widdowson. Applied Linguistics. 22. s. 149–172.
- Tavşancıl, E.ve Aslan A.E. (2001). İçerik Analizi ve Uygulama Örnekleri. İstanbul: Epsilon Yayınevi.
- Tsui,A. (2004).What Teachers Have Always Wanted to Know and How Corpora Can Help. How To Use Corpora in Language Teaching. s. 39-61. Amsterdam/ Philadelphia: J. Benjamins.
- Vardar, B. (1998). Dilbilimin Temel Kavram ve İlkeleri. İstanbul: Multilingual Yayınları.
Bu yayına atıf
APA 7
Gündoğdu, A. E. (2018). Anlam Tercihi Araştırmalarının Sözcük Öğretimine Katkısı: “fiyat/ücret/bedel” Sözcükleri Üzerine Bir Araştırma. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 36(1), 75–84. https://doi.org/10.32600/huefd.429309
BibTeX
@article{gundogdu2018anlam,
author = {G{\"u}ndo{\u{g}}du, Ay{\c{s}}e Eda},
title = {{Anlam Tercihi Ara{\c{s}}t{\i}rmalar{\i}n{\i}n S{\"o}zc{\"u}k {\"O}{\u{g}}retimine Katk{\i}s{\i}: ``fiyat/{\"u}cret/bedel'' S{\"o}zc{\"u}kleri {\"U}zerine Bir Ara{\c{s}}t{\i}rma}},
journal = {Hacettepe {\"U}niversitesi Edebiyat Fak{\"u}ltesi Dergisi},
volume = {36},
number = {1},
pages = {75--84},
publisher = {Hacettepe {\"U}niversitesi},
year = {2018},
month = {5},
issn = {1301-5737},
doi = {10.32600/huefd.429309},
url = {https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/anlam-tercihi-arastirmalarinin-sozcuk-ogretimine-katkisi-fiyat-ucret-bedel-sozcukleri-uzerine-bir-arastirma},
language = {tr},
keywords = {T{\"u}rk{\c{c}}e {\"o}{\u{g}}retimi, s{\"o}zc{\"u}k {\"o}{\u{g}}retimi, derlem, Anlam tercihi},
abstract = {Bu {\c{c}}al{\i}{\c{s}}mada ayn{\i} anlamsal alan{\i} payla{\c{s}}an ``fiyat/{\"u}cret/bedel'' s{\"o}zc{\"u}klerinin dilsel {\"o}r{\"u}nt{\"u}de ne t{\"u}r ba{\u{g}}lamsalfarkl{\i}l{\i}klar ortaya koydu{\u{g}}unu, di{\u{g}}er bir deyi{\c{s}}le hangi anlam bilimsel uzan{\i}mlarla kullan{\i}ld{\i}{\u{g}}{\i}n{\i} ortaya koymakama{\c{c}}lanm{\i}{\c{s}}t{\i}r. {\c{C}}al{\i}{\c{s}}man{\i}n veritaban{\i}n{\i} T{\"u}rk{\c{c}}e Ulusal Dil Derlemi Tan{\i}t{\i}m S{\"u}r{\"u}m{\"u} olu{\c{s}}turmaktad{\i}r. S{\"o}z konusuderlem arac{\i}l{\i}{\u{g}}{\i}yla ``fiyat/{\"u}cret/bedel'' s{\"o}zc{\"u}klerinin ba{\u{g}}laml{\i} dizinlerdeki kullan{\i}mlar{\i} denetlenmi{\c{s}}, elde edilen verilertematik analiz y{\"o}ntemiyle {\c{c}}{\"o}z{\"u}mlenmi{\c{s}}tir. Sonu{\c{c}} olarak, incelenen s{\"o}zc{\"u}kler her ne kadar ayn{\i} anlam alan{\i}n{\i} payla{\c{s}}sada dizgesel olarak birbirinden farkl{\i} e{\c{s}}dizimsel {\"o}geleri tercih etmekte ve buna paralel olarak s{\"o}z konusu {\"o}gelerle farkl{\i}anlamsal uzan{\i}mlar kurabilmektedir. {\c{C}}al{\i}{\c{s}}man{\i}n {\"o}zelde belirli bir s{\"o}zc{\"u}k grubunun anlamsal s{\i}n{\i}rlar{\i}n{\i} {\c{c}}izme ve bus{\"o}zc{\"u}klere ili{\c{s}}kin ba{\u{g}}lamsal bilgiler verme a{\c{c}}{\i}s{\i}ndan, genelde anlam tercihi ara{\c{s}}t{\i}rmalar{\i} do{\u{g}}rultusunda biry{\"o}ntembilimsel {\"o}neri ortaya konmas{\i} a{\c{c}}{\i}s{\i}ndan s{\"o}zc{\"u}k {\"o}{\u{g}}retimi alan{\i}na katk{\i}da bulunaca{\u{g}}{\i} {\"o}ng{\"o}r{\"u}lmektedir.},
affiliation = {MERS{\.I}N {\"U}N{\.I}VERS{\.I}TES{\.I}}
}
RIS
TY - JOUR AU - Gündoğdu, Ayşe Eda TI - Anlam Tercihi Araştırmalarının Sözcük Öğretimine Katkısı: “fiyat/ücret/bedel” Sözcükleri Üzerine Bir Araştırma T2 - Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi VL - 36 IS - 1 PY - 2018 DA - 2018/05/31/ SP - 75 EP - 84 PB - Hacettepe Üniversitesi SN - 1301-5737 DO - 10.32600/huefd.429309 UR - https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/anlam-tercihi-arastirmalarinin-sozcuk-ogretimine-katkisi-fiyat-ucret-bedel-sozcukleri-uzerine-bir-arastirma AB - Bu çalışmada aynı anlamsal alanı paylaşan “fiyat/ücret/bedel” sözcüklerinin dilsel örüntüde ne tür bağlamsalfarklılıklar ortaya koyduğunu, diğer bir deyişle hangi anlam bilimsel uzanımlarla kullanıldığını ortaya koymakamaçlanmıştır. Çalışmanın veritabanını Türkçe Ulusal Dil Derlemi Tanıtım Sürümü oluşturmaktadır. Söz konusuderlem aracılığıyla “fiyat/ücret/bedel” sözcüklerinin bağlamlı dizinlerdeki kullanımları denetlenmiş, elde edilen verilertematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Sonuç olarak, incelenen sözcükler her ne kadar aynı anlam alanını paylaşsada dizgesel olarak birbirinden farklı eşdizimsel ögeleri tercih etmekte ve buna paralel olarak söz konusu ögelerle farklıanlamsal uzanımlar kurabilmektedir. Çalışmanın özelde belirli bir sözcük grubunun anlamsal sınırlarını çizme ve busözcüklere ilişkin bağlamsal bilgiler verme açısından, genelde anlam tercihi araştırmaları doğrultusunda biryöntembilimsel öneri ortaya konması açısından sözcük öğretimi alanına katkıda bulunacağı öngörülmektedir. KW - Türkçe öğretimi KW - sözcük öğretimi KW - derlem KW - Anlam tercihi LA - tr AD - MERSİN ÜNİVERSİTESİ ER -