Brodeck’ in Raporu’nda zulüm mekanizmaları: Sosyolojik ve edebi bir okuma
Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, Cilt 42, Sayı 2 (2024) s. 562–577
- 2024
- Türkçe
- doi.org/10.32600/huefd.1634111
Bu kayıt derginin DergiPark arşivinden aktarılmıştır; özgün sayfası: DergiPark
Özet
Bu makale Philippe Claudel'in Le Rapport de Brodeck romanını tarihsel, psikoanalitik, toplumsal ve tematik boyutlarını vurgulayarak incelenmektedir Roman, suç ortağı ve sessiz bir toplum tarafından reddedilen Nazi kamplarından sağ kurtulan Brodeck'in kaderi üzerinden travmatik hafıza, ortak suçluluk ve toplumsal dışlanma incelemektedir. Claudel duygudaşlığı merkezi bir araç haline getirerek okuyucuların kahramanın acılarını hissetmelerini ve zulüm düzeneklerini anlamalarını sağlar. Özellikle Yahudilerin avlanıp kurban edilmesine gönderme yapan Minotaur efsanesini anımsatan labirent figürü ile zengin bir simgesel evren kurar. Esrarengiz ve marjinal bir karakter olan Anderer, İsa benzeri bir figürü temsil eder: topluluk tarafından kurban edilmeden önce hakikatin ve ötekiliğin taşıyıcısıdır. Onun kaderi, ideoloji ve korkunun toplumsal vahşete nasıl yol açtığını vurgulayan Freud tarafından tanımlanan günah keçisi düzeneklerini ve kitle psikolojisini göstermektedir. Roman, koku alma duyusunun travmanın yeniden inşasında temel bir rol oynadığı sürükleyici bir duyusal anlatıya (narration sensorielle) dayanmaktadır. Claudel kokuları hafıza tetikleyicileri olarak kullanarak hikâyenin duygusal etkisini güçlendirir ve geçmişin şimdiki zamandaki kalıcılığını gösterir. Son olarak, Le Rapport de Brodeck salt tarihsel tanıklığın ötesine geçerek insanlık durumu üzerine evrensel bir düşünce sunuyor. İnsanoğlunun zulme ve kayıtsızlığa ne kadar kolay teslim olduğunun altını çizerek kötülüğün sıradanlığını kınıyor. Claudel, iç gözlemci ve simgesel bir biçemle, tarih karşısında bireysel ve toplumsal sorumluluğu sorgulayarak, okuru dışlanma ve hafıza üzerine düşünmeye davet eder.
Özet (İngilizce, çeviri)
The Mechanisms of Persecution in Brodeck’s Report: A Sociological and Literary Reading
This article analyses Philippe Claudel's Le Rapport de Brodeck, highlighting its historical, psychoanalytical, sociological and thematic dimensions The novel explores traumatic memory, collective guilt and social exclusion through the fate of Brodeck, a survivor of the Nazi camps rejected by a complicit and silent society. Claudel makes empathy a central tool, enabling readers to feel the protagonist's suffering and understand the mechanisms of persecution. He sets up a rich symbolic universe, notably with the figure of the labyrinth, reminiscent of the myth of the Minotaur, which refers to the hunting down and sacrifice of the Jews The Anderer, an enigmatic and marginal character, embodies a Christ-like figure: he is the bearer of truth and otherness before being sacrificed by the community. His fate illustrates the scapegoat mechanism and the mass psychology described by Freud, which highlights how ideology and fear lead to collective brutality. The novel is based on an immersive sensory narrative, in which olfaction plays a fundamental role in the reconstruction of the trauma. Claudel uses smells as memory triggers, reinforcing the emotional impact of the story and illustrating the persistence of the past in the present. Finally, Le Rapport de Brodeck goes beyond mere historical testimony to offer a universal reflection on the human condition. It highlights the ease with which humans give in to cruelty and oblivion, denouncing the banality of evil. Through introspective and symbolic writing, Claudel questions individual and collective responsibility in the face of history, inviting the reader to reflect on exclusion and memory.
Anahtar sözcükler
Dosyalar
Bu kayıt için yalnız üstveri yayımlanmıştır.
Kaynakça
- Arendt. H. (1964). La banalita' del male Eichmann a Gerusalemme. FISB.
- Arendt. H. (1991). Eichmann à Jérusalem, rapport sur la banalité du mal. Gallimard.
- Auster. P. (1988). L'invention de la solitude. Actes Sud.
- Bible. (s.d. ). Livre de Jérémie 29:10 https://www.bible.com/fr/bible/133/jer.29.10
- Brunel, P., & CosnieR, J. (2012). L'empathie. Un sixième sens. Presses Universitaires de Lyon.
- Celticus. (s. d.). Samachar Celticus 4. http://www.akadem.org/medias/documents/--samacher-celticus-4.pdf
- Chevalier, J., & Cheerbrant,A. (1982). Dictionnaire des symboles. Editions Robert Laffont.
- Chiantaretto, J.-F. (2004). Témoignage et trauma implications psychanalytiques. Dunod.
- Claudel, P.(2007). Le rapport de Brodeck. Stock.
- Dewall, C.N., Maner,J.K.,Baumeister, R.F., & Schaller, M. (2007). Does social exclusion motivate interpersonal reconnection? Resolving the "porcupine problem. Journal of Personality and Social Psychology, 92. https://doi.org/https://doi.org/10.1037/00223514.92.1.42/https://www2.psych.ubc.ca/~schaller/Maner2007.pdf
- Freud,S. (1971). Malaise dans la civilisation. PUF.
- Freud, S (2011). L'avenir d'une illusion. Garnier-Flammarion.
- Freud, S. (2010). Anthropologie de la guerre. Fayard.
- Gasparini, P. (2004). Est-il je ? Roman autobiographique et autofiction. Éditions du Seuil.
- Gruen, L. (2015). Entangled Empathy, An alternative ethic for our relationships with animals. Brooklyn: Lantern Books.
- Halbwachs, M. (1968). La mémoire collective. PUF.
- Larrivé, V. (2015). Empathie fictionnelle et écriture en « je » fictif. https://doi.org/https://doi.org/10.4000/reperes.913
- Lukàcs, G. (1989). La théorie du roman. Denoël.
- Rabatel, A. (2014). Empathie, points de vue, méta-représentation et dimension cognitive du dialogisme. Éla. Études de linguistique appliquée, (n°173). https://doi.org/10.3917/ela.173.0027
- Ricoeur, P. (1990). Soi-même comme un autre. Éditions du Seuil.
- Tisseron, S. (2010). L'Empathie au coeur du jeu social. Albin Michel.
- Tisseron, S. (2017). Empathie et manipulations, les pièges de la compassion. Albin Michel.
- Torrente, J.-L. (2002, mai-août). Travail et banalité du mal. Revue d’Histoire de la Shoah, s. 133-175. https://www.memorialdelashoah.org/wp-content/uploads/2016/05/texte-reference-memorial-shoah-torrente.pdf
Bu yayına atıf
APA 7
Kol, M. (2024). Brodeck’ in Raporu’nda zulüm mekanizmaları: Sosyolojik ve edebi bir okuma. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 42(2), 562–577. https://doi.org/10.32600/huefd.1634111
BibTeX
@article{kol2024brodeck,
author = {Kol, Mustafa},
title = {{Brodeck' in Raporu'nda zul{\"u}m mekanizmalar{\i}: Sosyolojik ve edebi bir okuma}},
journal = {Hacettepe {\"U}niversitesi Edebiyat Fak{\"u}ltesi Dergisi},
volume = {42},
number = {2},
pages = {562--577},
publisher = {Hacettepe {\"U}niversitesi},
year = {2024},
issn = {1301-5737},
doi = {10.32600/huefd.1634111},
url = {https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/brodeck-in-raporunda-zulum-mekanizmalari-sosyolojik-ve-edebi-bir-okuma},
language = {tr},
keywords = {Frans{\i}z Dili, Edebiyat{\i} ve K{\"u}lt{\"u}r{\"u}},
abstract = {Bu makale Philippe Claudel'in Le Rapport de Brodeck roman{\i}n{\i} tarihsel, psikoanalitik, toplumsal ve tematik boyutlar{\i}n{\i} vurgulayarak incelenmektedir Roman, su{\c{c}} orta{\u{g}}{\i} ve sessiz bir toplum taraf{\i}ndan reddedilen Nazi kamplar{\i}ndan sa{\u{g}} kurtulan Brodeck'in kaderi {\"u}zerinden travmatik haf{\i}za, ortak su{\c{c}}luluk ve toplumsal d{\i}{\c{s}}lanma incelemektedir. Claudel duyguda{\c{s}}l{\i}{\u{g}}{\i} merkezi bir ara{\c{c}} haline getirerek okuyucular{\i}n kahraman{\i}n ac{\i}lar{\i}n{\i} hissetmelerini ve zul{\"u}m d{\"u}zeneklerini anlamalar{\i}n{\i} sa{\u{g}}lar. {\"O}zellikle Yahudilerin avlan{\i}p kurban edilmesine g{\"o}nderme yapan Minotaur efsanesini an{\i}msatan labirent fig{\"u}r{\"u} ile zengin bir simgesel evren kurar. Esrarengiz ve marjinal bir karakter olan Anderer, {\.I}sa benzeri bir fig{\"u}r{\"u} temsil eder: topluluk taraf{\i}ndan kurban edilmeden {\"o}nce hakikatin ve {\"o}tekili{\u{g}}in ta{\c{s}}{\i}y{\i}c{\i}s{\i}d{\i}r. Onun kaderi, ideoloji ve korkunun toplumsal vah{\c{s}}ete nas{\i}l yol a{\c{c}}t{\i}{\u{g}}{\i}n{\i} vurgulayan Freud taraf{\i}ndan tan{\i}mlanan g{\"u}nah ke{\c{c}}isi d{\"u}zeneklerini ve kitle psikolojisini g{\"o}stermektedir. Roman, koku alma duyusunun travman{\i}n yeniden in{\c{s}}as{\i}nda temel bir rol oynad{\i}{\u{g}}{\i} s{\"u}r{\"u}kleyici bir duyusal anlat{\i}ya (narration sensorielle) dayanmaktad{\i}r. Claudel kokular{\i} haf{\i}za tetikleyicileri olarak kullanarak hik{\^a}yenin duygusal etkisini g{\"u}{\c{c}}lendirir ve ge{\c{c}}mi{\c{s}}in {\c{s}}imdiki zamandaki kal{\i}c{\i}l{\i}{\u{g}}{\i}n{\i} g{\"o}sterir. Son olarak, Le Rapport de Brodeck salt tarihsel tan{\i}kl{\i}{\u{g}}{\i}n {\"o}tesine ge{\c{c}}erek insanl{\i}k durumu {\"u}zerine evrensel bir d{\"u}{\c{s}}{\"u}nce sunuyor. {\.I}nsano{\u{g}}lunun zulme ve kay{\i}ts{\i}zl{\i}{\u{g}}a ne kadar kolay teslim oldu{\u{g}}unun alt{\i}n{\i} {\c{c}}izerek k{\"o}t{\"u}l{\"u}{\u{g}}{\"u}n s{\i}radanl{\i}{\u{g}}{\i}n{\i} k{\i}n{\i}yor. Claudel, i{\c{c}} g{\"o}zlemci ve simgesel bir bi{\c{c}}emle, tarih kar{\c{s}}{\i}s{\i}nda bireysel ve toplumsal sorumlulu{\u{g}}u sorgulayarak, okuru d{\i}{\c{s}}lanma ve haf{\i}za {\"u}zerine d{\"u}{\c{s}}{\"u}nmeye davet eder.},
affiliation = {KAFKAS {\"U}N{\.I}VERS{\.I}TES{\.I}}
}
RIS
TY - JOUR AU - Kol, Mustafa TI - Brodeck’ in Raporu’nda zulüm mekanizmaları: Sosyolojik ve edebi bir okuma T2 - Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi VL - 42 IS - 2 PY - 2024 SP - 562 EP - 577 PB - Hacettepe Üniversitesi SN - 1301-5737 DO - 10.32600/huefd.1634111 UR - https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/brodeck-in-raporunda-zulum-mekanizmalari-sosyolojik-ve-edebi-bir-okuma AB - Bu makale Philippe Claudel'in Le Rapport de Brodeck romanını tarihsel, psikoanalitik, toplumsal ve tematik boyutlarını vurgulayarak incelenmektedir Roman, suç ortağı ve sessiz bir toplum tarafından reddedilen Nazi kamplarından sağ kurtulan Brodeck'in kaderi üzerinden travmatik hafıza, ortak suçluluk ve toplumsal dışlanma incelemektedir. Claudel duygudaşlığı merkezi bir araç haline getirerek okuyucuların kahramanın acılarını hissetmelerini ve zulüm düzeneklerini anlamalarını sağlar. Özellikle Yahudilerin avlanıp kurban edilmesine gönderme yapan Minotaur efsanesini anımsatan labirent figürü ile zengin bir simgesel evren kurar. Esrarengiz ve marjinal bir karakter olan Anderer, İsa benzeri bir figürü temsil eder: topluluk tarafından kurban edilmeden önce hakikatin ve ötekiliğin taşıyıcısıdır. Onun kaderi, ideoloji ve korkunun toplumsal vahşete nasıl yol açtığını vurgulayan Freud tarafından tanımlanan günah keçisi düzeneklerini ve kitle psikolojisini göstermektedir. Roman, koku alma duyusunun travmanın yeniden inşasında temel bir rol oynadığı sürükleyici bir duyusal anlatıya (narration sensorielle) dayanmaktadır. Claudel kokuları hafıza tetikleyicileri olarak kullanarak hikâyenin duygusal etkisini güçlendirir ve geçmişin şimdiki zamandaki kalıcılığını gösterir. Son olarak, Le Rapport de Brodeck salt tarihsel tanıklığın ötesine geçerek insanlık durumu üzerine evrensel bir düşünce sunuyor. İnsanoğlunun zulme ve kayıtsızlığa ne kadar kolay teslim olduğunun altını çizerek kötülüğün sıradanlığını kınıyor. Claudel, iç gözlemci ve simgesel bir biçemle, tarih karşısında bireysel ve toplumsal sorumluluğu sorgulayarak, okuru dışlanma ve hafıza üzerine düşünmeye davet eder. KW - Fransız Dili KW - Edebiyatı ve Kültürü LA - tr AD - KAFKAS ÜNİVERSİTESİ ER -