Tanıtım ortamı: HB Tech'in Hacettepe Üniversitesi için hazırladığı JournTech demosudur, üniversitenin resmî sitesi değildir. Künyeler herkese açık kaynaklardan örnek olarak alınmıştır; başvuru ve hakem örnekleri kurgusaldır.
EN
Makale

Dişil Kent Bilinci ve Bir Flanöz Romanı olarak Fosforlu Cevriye

  1. YASAR UNIVERSITY

Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, Cilt 40, Sayı 1 (2022) s. 326–337

AtıfYayına harici sitede erişin

Bu kayıt derginin DergiPark arşivinden aktarılmıştır; özgün sayfası: DergiPark

Özet

Bu makale, Suat Derviş’in, Fosforlu Cevriye (1968) romanında, kadın bedeninin kentle diyaloğundan ortaya çıkan bir yazı estetiği kullanarak, bir modern edebiyat kahramanı olan flanör/flanöz figürüne alternatif bir bakış açısı yarattığını ve bu sayede Türk edebiyatının modern/modernlik imgeleminde gerek biçim gerekse içerik açısından önemli bir yer tuttuğunu göstermeyi amaçlamaktadır. Derviş, bu romanında, bir flanöz figürü olarak Fosforlu Cevriye karakterini; Charles Baudelaire’in ve Walter Benjamin’in, modernite üzerine yazdıkları metinlerde değindikleri şekilde, kentin kıyısında ve eşiğin ötesinde yürüyen bir kadın olarak tasarlar. Fakat modern edebiyatta kendini yineleyen, kentte yürüyen ayrıcalıklı beyaz erkek formülünden farklı olarak Cevriye, sokak çocuğu, seks işçisi ve kadın olarak kentte var olan ve kentin gerçek bilgisine sahip olan alternatif bir flanöz figürüdür. Karakterin deneyimleri, anıları ve arzularıyla biçim alan roman mekanlarının her biri alternatif kent haritalarına dönüşür. Modern kentin heterojenliğinin ve bireyin tesadüflerle örülü gündelik hayatının romandaki izdüşümü olan bu öznel haritalar kentsel belleğin de harcını oluşturur. Dişil kent bilincinin, merkezi kaydırılmış görme-görülme biçimleri sunduğu romanda, geçirgen ve özgün bir kadın olarak kentte görünür olabilen Fosforlu Cevriye karakteri metnin sınırlarını aşarak dile, kültüre ve hafızaya yerleşir.

Özet (İngilizce, çeviri)

Female Urban Consciousness and Fosforlu Cevriye as a Flaneuse Novel

This article aims to show that the textual aesthetics of Suat Derviş’s novel, Fosforlu Cevriye, (1968) develops upon a dialogue between female body and the city and it offers an alternative perspective on the flaneur as a figure of literary modernity. The novel, as the article will argue, contributes greatly to the imagination of modernity in Turkish literature. Derviş portrays her heroine as a flaneuse figure walking in the peripheries and liminal spaces of the city, in the way that Charles Baudelaire and Walter Benjamin hint at in their works on modernity. Unlike the classical formulation of privileged white male character walking the city in modern literature, Cevriye is an unconventional flaneuse figure that survives in the city as an orphan, later a prostitute, and as someone who masters the true knowledge of the city. Experiences, memories, and desires of the heroine shape the spaces of the novel, and these literary spaces evolve into alternative urban maps. These maps serve not only as the reflection of the heterogeneity of modern city and the urban everyday life but also as a source of collective memory. Overall, the female urban consciousness employed in the novel opens up possibilities for non-hierarchical ways of being visible and renders the female character a powerful symbol of freedom in collective-cultural memory.

Anahtar sözcükler

Dosyalar

Bu kayıt için yalnız üstveri yayımlanmıştır.

Kaynakça

  1. Aktürk, Ş. (2012). Toplumcu gerçekçi yönüyle Suat Derviş edebiyatına bakış. The Journal of Academic Social Science Studies, 5(3), 1-33.
  2. Atasü, E. (2015). Suat Derviş’te tutku ve siyasal bilinç: Fosforlu Cevriye ve Ankara Mahpusu üstüne bir inceleme. G. İşçi (Yay. haz.), Erendiz Atasü Edebiyatı içinde. (ss. 31-44). İstanbul: İthaki.
  3. Baudelaire, C. (2021). 1846 Salonu. Modern hayatın ressamı içinde. (ss. 89-198). İstanbul: İletişim.
  4. Benjamin, W. (2006). Baudelaire’de bazı motifler. N. Gürbilek (Yay. haz.), Son Bakışta Aşk: Walter Benjamin’den Seçme Yazılar içinde. (ss. 116-154). İstanbul: Metis.
  5. Benjamin, W. (2001). Selected writings: Volume 2. Cambridge: The Belknap Press.
  6. Berktay, F. (2018). Tarihin cinsiyeti. İstanbul: Metis.
  7. Berktay, F. (2015). Yıldızları özgürce seyretme hakkını savunan bir roman: Fosforlu Cevriye. G. İşçi (Yay. haz.), Erendiz Atasü Edebiyatı içinde. (ss. 45-50). İstanbul: İthaki.
  8. Bradbury, M. (1976). The cities of Modernism. M. Bradbury & J. Mcfarlane (Yay. haz.), Modernism içinde. (ss. 96-104). Harmondsworth: Penguin.
  9. Calinescu, M. (2003). Five faces of modernity. Durham: Duke University Press.
  10. Certeau, M. D. (2008). Gündelik hayatın keşfi-I. Ankara: Dost Kitabevi Yayınları.
  11. Coverley, M. (2010). Psychogeography. Harpenden: Pocket Essentials.
  12. Çimen-Erkol, G. (2001). Toplumcu gerçekçi Türk edebiyatında Suat Derviş’in yeri. [Yüksek Lisans Tezi]. Bilkent Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Ankara.
  13. Derviş, S. (2020). Fosforlu Cevriye. İstanbul: İthaki.
  14. Dorsay, A. (2020). Sunuş. S. Derviş, Fosforlu Cevriye içinde. (ss. 7-9). İstanbul: İthaki.
  15. D’souza, A. & McDonough, T. (2006). Introduction. A. D’souza & T. McDonough. . (Yay. haz.), The invisible flaneuse? Gender, public space, and visual culture in nineteenth-century Paris içinde. Manchester: Manchester University Press.
  16. Gökşen, E. (2021). Gazeteci Suat Derviş’ten romancı Suat Derviş’e: Fosforlu Cevriye’yi röportajlar üzerinden okumak. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları, 13(25), 231-252.
  17. Gürbilek, N. (2006). Sunuş. N. Gürbilek (Yay. haz.), Son bakışta aşk: Walter Benjamin’den seçme yazılar içinde. (ss. 8-38). İstanbul: Metis.
  18. Löffler, C. (2017). Walking in the city: Urban experience and literary psychogeography in eighteenth-century London. Wiesbaden: Springer.
  19. Nord, D. E. (1995). Walking the Victorian streets: Women, representation, and the city. Ithaca & London: Cornell University Press.
  20. Parsons, D. L. (2003). Streetwalking the metropolis. Oxford: Oxford University Press.
  21. Preston P. & Simpson-Housley P. (2010). Writing the city. G. Bridge & S. Watson (Yay. haz.), Blackwell city reader içinde (ss. 317-322). Malden: Blackwell Publishing.
  22. Susam, A. (2015). Toplumsal dönüşüm odağında değişen Cevriyeler. G. İşçi (Yay. haz.), Erendiz Atasü Edebiyatı içinde. (ss. 97-116). İstanbul: İthaki.
  23. Şahin, S. (2022, Temmuz-Ağustos). Karanlık sokakları aydınlatan Fosforlu Cevriye. Notos. (ss 42-45).
  24. Uzun, G. S. (2015). Gözlerinden bellidir Cevriyem: O’nun sessizliğinde var-olan Fosforlu/Cevriye. G. İşçi (Yay. haz.), Erendiz Atasü Edebiyatı içinde. (ss. 129-144). İstanbul: İthaki.
  25. Wilson, E. (1992). The Sphinx in the city: Urban life, the control of disorder, and women. Berkeley: University of California Press.
  26. Wolff, J. (2008). Gender and the haunting of cities. A. D’ Souza & T. Mcdonough (Yay. haz.), The invisible flaneuse içinde. (ss. 18-31). Manchester: Manchester University Press.
  27. Wolff, J. (1985). The invisible flaneuse: women and literature of modernity. Theory, Culture and Society, 2(3), 37-46.

Bu yayına atıf

APA 7

Kara, E. (2022). Dişil Kent Bilinci ve Bir Flanöz Romanı olarak Fosforlu Cevriye. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 40(1), 326–337. https://doi.org/10.32600/huefd.1169166

BibTeX

@article{kara2022disil,
  author = {Kara, Esen},
  title = {{Di{\c{s}}il Kent Bilinci ve Bir Flan{\"o}z Roman{\i} olarak Fosforlu Cevriye}},
  journal = {Hacettepe {\"U}niversitesi Edebiyat Fak{\"u}ltesi Dergisi},
  volume = {40},
  number = {1},
  pages = {326--337},
  publisher = {Hacettepe {\"U}niversitesi},
  year = {2022},
  month = {8},
  issn = {1301-5737},
  doi = {10.32600/huefd.1169166},
  url = {https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/disil-kent-bilinci-ve-bir-flanoz-romani-olarak-fosforlu-cevriye},
  language = {tr},
  keywords = {Sanat ve Edebiyat},
  abstract = {Bu makale, Suat Dervi{\c{s}}'in, Fosforlu Cevriye (1968) roman{\i}nda, kad{\i}n bedeninin kentle diyalo{\u{g}}undan ortaya {\c{c}}{\i}kan bir yaz{\i} esteti{\u{g}}i kullanarak, bir modern edebiyat kahraman{\i} olan flan{\"o}r/flan{\"o}z fig{\"u}r{\"u}ne alternatif bir bak{\i}{\c{s}} a{\c{c}}{\i}s{\i} yaratt{\i}{\u{g}}{\i}n{\i} ve bu sayede T{\"u}rk edebiyat{\i}n{\i}n modern/modernlik imgeleminde gerek bi{\c{c}}im gerekse i{\c{c}}erik a{\c{c}}{\i}s{\i}ndan {\"o}nemli bir yer tuttu{\u{g}}unu g{\"o}stermeyi ama{\c{c}}lamaktad{\i}r. Dervi{\c{s}}, bu roman{\i}nda, bir flan{\"o}z fig{\"u}r{\"u} olarak Fosforlu Cevriye karakterini; Charles Baudelaire'in ve Walter Benjamin'in, modernite {\"u}zerine yazd{\i}klar{\i} metinlerde de{\u{g}}indikleri {\c{s}}ekilde, kentin k{\i}y{\i}s{\i}nda ve e{\c{s}}i{\u{g}}in {\"o}tesinde y{\"u}r{\"u}yen bir kad{\i}n olarak tasarlar. Fakat modern edebiyatta kendini yineleyen, kentte y{\"u}r{\"u}yen ayr{\i}cal{\i}kl{\i} beyaz erkek form{\"u}l{\"u}nden farkl{\i} olarak Cevriye, sokak {\c{c}}ocu{\u{g}}u, seks i{\c{s}}{\c{c}}isi ve kad{\i}n olarak kentte var olan ve kentin ger{\c{c}}ek bilgisine sahip olan alternatif bir flan{\"o}z fig{\"u}r{\"u}d{\"u}r. Karakterin deneyimleri, an{\i}lar{\i} ve arzular{\i}yla bi{\c{c}}im alan roman mekanlar{\i}n{\i}n her biri alternatif kent haritalar{\i}na d{\"o}n{\"u}{\c{s}}{\"u}r. Modern kentin heterojenli{\u{g}}inin ve bireyin tesad{\"u}flerle {\"o}r{\"u}l{\"u} g{\"u}ndelik hayat{\i}n{\i}n romandaki izd{\"u}{\c{s}}{\"u}m{\"u} olan bu {\"o}znel haritalar kentsel belle{\u{g}}in de harc{\i}n{\i} olu{\c{s}}turur. Di{\c{s}}il kent bilincinin, merkezi kayd{\i}r{\i}lm{\i}{\c{s}} g{\"o}rme-g{\"o}r{\"u}lme bi{\c{c}}imleri sundu{\u{g}}u romanda, ge{\c{c}}irgen ve {\"o}zg{\"u}n bir kad{\i}n olarak kentte g{\"o}r{\"u}n{\"u}r olabilen Fosforlu Cevriye karakteri metnin s{\i}n{\i}rlar{\i}n{\i} a{\c{s}}arak dile, k{\"u}lt{\"u}re ve haf{\i}zaya yerle{\c{s}}ir.},
  affiliation = {YASAR UNIVERSITY}
}
.bib

RIS

TY  - JOUR
AU  - Kara, Esen
TI  - Dişil Kent Bilinci ve Bir Flanöz Romanı olarak Fosforlu Cevriye
T2  - Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi
VL  - 40
IS  - 1
PY  - 2022
DA  - 2022/08/31/
SP  - 326
EP  - 337
PB  - Hacettepe Üniversitesi
SN  - 1301-5737
DO  - 10.32600/huefd.1169166
UR  - https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/disil-kent-bilinci-ve-bir-flanoz-romani-olarak-fosforlu-cevriye
AB  - Bu makale, Suat Derviş’in, Fosforlu Cevriye (1968) romanında, kadın bedeninin kentle diyaloğundan ortaya çıkan bir yazı estetiği kullanarak, bir modern edebiyat kahramanı olan flanör/flanöz figürüne alternatif bir bakış açısı yarattığını ve bu sayede Türk edebiyatının modern/modernlik imgeleminde gerek biçim gerekse içerik açısından önemli bir yer tuttuğunu göstermeyi amaçlamaktadır. Derviş, bu romanında, bir flanöz figürü olarak Fosforlu Cevriye karakterini; Charles Baudelaire’in ve Walter Benjamin’in, modernite üzerine yazdıkları metinlerde değindikleri şekilde, kentin kıyısında ve eşiğin ötesinde yürüyen bir kadın olarak tasarlar. Fakat modern edebiyatta kendini yineleyen, kentte yürüyen ayrıcalıklı beyaz erkek formülünden farklı olarak Cevriye, sokak çocuğu, seks işçisi ve kadın olarak kentte var olan ve kentin gerçek bilgisine sahip olan alternatif bir flanöz figürüdür. Karakterin deneyimleri, anıları ve arzularıyla biçim alan roman mekanlarının her biri alternatif kent haritalarına dönüşür. Modern kentin heterojenliğinin ve bireyin tesadüflerle örülü gündelik hayatının romandaki izdüşümü olan bu öznel haritalar kentsel belleğin de harcını oluşturur. Dişil kent bilincinin, merkezi kaydırılmış görme-görülme biçimleri sunduğu romanda, geçirgen ve özgün bir kadın olarak kentte görünür olabilen Fosforlu Cevriye karakteri metnin sınırlarını aşarak dile, kültüre ve hafızaya yerleşir.
KW  - Sanat ve Edebiyat
LA  - tr
AD  - YASAR UNIVERSITY
ER  -
.ris