Ergenlik Çağında Özel Gereksinimli Çocuğu Olan Annelerin Aile Stresörleri İle Başa Çıkma Durumlarının İncelenmesi
- Gizem Yağmur DeğirmenciORCID profili 0000-0002-7690-7931
- Haktan DemircioğluORCID profili 0000-0002-5092-1698
Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, Cilt 8, Sayı 1 (2018) s. 9–22
- 2018
- Türkçe
- doi.org/10.30720/ered.492974
Bu kayıt derginin DergiPark arşivinden aktarılmıştır; özgün sayfası: DergiPark
Özet
Ergenlikdönemi biyolojik değişimler ile başlayan, psikolojik ve sosyolojik değişimleride içeren önemli bir yaşam dönemidir. Ergenlik çağındaki bireylerin anne vebabalarının deneyimledikleri stres sıklıkla araştırma konusu edinilmiştir.Ancak ergenlik çağında olan özel gereksinimli bireylerin ebeveynlerinin ailestresörlerine ilişkin yaşantıları ile ilgili yeterince bilgi bulunmamaktadır.Çalışmalar nispeten özel gereksinimliliğin daha yeni tanımlanmış olduğu erkençocukluk yıllarına odaklanmaktadır. Amaç:Bu çalışmanın amacı ergenlik çağında özel gereksinimli çocuğu olanannelerin aile stresörleri ile başa çıkma durumlarının incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın evreniAnkara ilinde ikamet eden ve ergenlik çağında özel gereksinimliliği bulunan çocuklarınanneleridir. Çocuğu Ankara ili merkez ilçelerinde bulunan altı özel eğitimmesleki eğitim merkezine devam eden 116 anne araştırmanın çalışma grubunuoluşturmuştur. Sonuçlar: Özelgereksinimli çocuğa sahip olmanın aile stresörleri üzerindeki etkisininaraştırıldığı güncel araştırma sonuçlarına göre sahip olunan çocuğun yaşı vecinsiyeti, sahip olunan çocuk sayısı ve engelin türü ile stresörler arasındailişki saptanmamıştır. Bu durum özel gereksinimli çocuğun ergenlik çağınaulaşıncaya dek annenin geliştirdiği stresle başa çıkma mekanizmalarınınetkililiği ile açıklanabilir. Ancakergenlik çağında özel gereksinimli çocuğu olan annelerin çalışma durumu, yardımalabileceği birinin varlığı, orta yaşta olma, eğitim düzeyi ve hanenin gelirdüzeyinin etkisi devam ettiği görülmektedir. Bu bakımdan ergenlik çağında özelgereksinimli çocuğu olan annelerin sosyal destek mekanizmalarınıngüçlendirilmeye ihtiyacı olduğu görülmektedir.
Özet (İngilizce, çeviri)
INVESTIGATION OF THE FAMILY STRESSORS OF MOTHERS WHO HAS CHILD WITH SPECIAL NEEDS IN ADOLESCENCE AGE
Adolescenceis an important period of life that starts with biological changes, includingpsychological and sociological changes. The stress experienced by the parentsof adolescents is often maden the subject of research. However, there is notenough information about the family stressors of the parents of individualswith special needs in adolescence. Studies focus on early childhood years,where relatively special needs are more recently defined. Purpose: The aim of this study is to investigate the coping statusof mothers who have children with special needs in adolescence. Materials and Methods:The population of the study is the mothers of children who live in Ankara andhave special needs during adolescence. The study group consisted of 116 mothersof children who educated at six special education vocational training centerslocated in central districts of Ankara. Results:According to the results of current research on the effect of havingchildren with special needs on the family stressors, the age, and gender of thechild, the number of children and the type of disability, the stressors were not found. Thiscan be explained by the effectiveness of the coping mechanisms developed by themother. However,it is seen that there is a relationship between the working status of mothers,the presence of someone who can get help, middle age, education level andincome level of the household and family stressors. Conclusion: In this respect, it is seen that social supportmechanisms of mothers need to be strengthened.
Anahtar sözcükler
Dosyalar
Bu kayıt için yalnız üstveri yayımlanmıştır.
Kaynakça
- Akmeşe, P. P., Mutlu, A., & Günel, M. K. (2007). Serebral paralizili çocukların annelerinin kaygı düzeyinin araştırılması. American Journal of Family Therapy, 236–240.
- Baxter, C., Cummins, R. A., & Yiolitis, L. (2000). Journal of Intellectual and Developmental Disability Parental stress attributed to family members with and without disability: A longitudinal study. Journal of Intellectual and Developmental Disability, 25(2), 105–118. https://doi.org/10.1080/13269780050033526
- Benson, P. (2018). The impact of child and family stressors on the self-rated health of mothers of children with autism spectrum disorder: Associations with depressed mood over a 12-year period. Autism, 22(4), 489–501. https://doi.org/10.1177/1362361317697656
- Carlson, J. M., & Miller, P. A. (2017). Family burden, child disability, and the adjustment of mothers caring for children with epilepsy: Role of social support and coping. Epilepsy and Behavior, 68, 168–173. https://doi.org/10.1016/j.yebeh.2017.01.013
- Dyson, L. L. (1997). Fathers and Mothers of School-Age Children With Developmental Disabilities: Parental Stress, Family Functioning, and Social Support. American Journal on Mental Retardation, 102(3), 267–279. https://doi.org/10.1352/0895
- Emerson, E. (2003). Mothers of children and adolescents with intellectual disability: social and economic situation, mental health status, and the self-assessed social and psychological impact of the child’s difficulties. Journal of Intellectual Disability Research, 47(4–5), 385–399. https://doi.org/10.1046/j.1365-2788.2003.00498.x
- Erikson, E. (1980). Identity and Life Cycle. New York: W.W.Norton&Company.
- Estes, A., Olson, E., Sullivan, K., Greenson, J., Winter, J., Dawson, G., & Munson, J. (2013). Parenting-related stress and psychological distress in mothers of toddlers with autism spectrum disorders. Brain and Development, 35(2), 133–138. https://doi.org/10.1016/j.braindev.2012.10.004
- Findler, L., Klein Jacoby, A., & Gabis, L. (2016). Subjective happiness among mothers of children with disabilities: The role of stress, attachment, guilt and social support. Research in Developmental Disabilities, 55, 44–54. https://doi.org/10.1016/j.ridd.2016.03.006
- Hassall, R., Rose, J., & McDonald, J. (2005). Parenting stress in mothers of children with an intellectual disability: the effects of parental cognitions in relation to child characteristics and family support. Journal of Intellectual Disability Research, 49(6), 405–418. https://doi.org/10.1111/j.1365-2788.2005.00673.x
- Hastings, R. P. (2003). Child behaviour problems and partner mental health as correlates of stress in mothers and fathers of children with autism. Journal of Intellectual Disability Research : JIDR, 47(4–5), 231–7. Retrieved from http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12787155
- Hastings, R. P., Allen, R., McDermott, K., & Still, D. (2002). Factors related to positive perceptions in mothers of children with intellectual disabilities. Journal of Applied Research in Intellectual Disabilities, 15(3), 269–275. https://doi.org/10.1046/j.1468-3148.2002.00104.x
- Hintermair, M. (2000). Children Who Are Hearing Impaired with Additional Aspects of Parental Stress. Exceptional Children, 66(3), 327–332. Retrieved from http://journals.sagepub.com/doi/pdf/10.1177/001440290006600304
- Iacolino, C., Pellerone, M., Pace, U., Ramaci, T., & Castorina, V. (2016). Family Functioning and Disability: a Study on Italian Parents of Disabled Children. The Europen Proceedings of Social and Behavioural Sciences, Special Is, 39–52. https://doi.org/10.15405/epsbs.2016.05.5
- Karasar, N. (2003). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
- Krstıc, T., & Oros, M. (2012). Coping with Stress and Adaptation in Mothers of Children with Cerebral Palsy. Med Pregl, 9(10), 373377.https://doi.org/10.2298/MPNS1210373K Montes, G., & Halterman, J. S. (2007). Psychological functioning and coping among mothers of children with autism: a population-based study. Pediatrics, 119(5), e1040-6. https://doi.org/10.1542/peds.2006-2819
- Pelchat, D., Levert, M.-J., & Bourgeois-Guérin, V. (2009). How do mothers and fathers who have a child with a disability describe their adaptation/ transformation process? Journal of Child Health Care : For Professionals Working with Children in the Hospital and Community, 13(3), 239–259. https://doi.org/10.1177/1367493509336684
- Razurel, C., Bruchon-Schweitzer, M., Dupanloup, A., Irion, O., & Epiney, M. (2011). Stressful events, social support and coping strategies of primiparous women during the postpartum period: A qualitative study. Midwifery, 27(2), 237–242. https://doi.org/10.1016/j.midw.2009.06.005
- Risdal, D., & Singer, G. H. S. (2004). Marital Adjustment in Parents of Children with Disabilities: A Historical Review and Meta-Analysis. Research & Practice for Persons with Severe Disabilities, 29(2), 95–103. Retrieved from http://journals.sagepub.com/doi/pdf/10.2511/rpsd.29.2.95
- Rogers, M., & Hogan, D. (2003). Family Life With Children With Disabilities : The Key Role of Rehabilitation. Journal of Marriage and Family, 65(November), 818–833.
- Safe, A., Joosten, A., & Molineux, M. (2012). The experiences of mothers of children with autism: Managing multiple roles. Journal of Intellectual and Developmental Disability, 37(4), 294–302. https://doi.org/10.3109/13668250.2012.736614
- Schwichtenberg, A. J., & Poehlmann, J. (2007). Applied behaviour analysis: Does intervention intensity relate to family stressors and maternal well-being? Journal of Intellectual Disability Research, 51(8), 598–605. https://doi.org/10.1111/j.1365-2788.2006.00940.x
- Wallander, J. L., Pitt, L. C., & Mellins, C. A. (1990). Child functional independence and maternal psychosocial stress as risk factors threatening adaptation in mothers of physically or sensorially handicapped children. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 58(6), 818–824. https://doi.org/10.1037/0022-006X.58.6.818
Bu yayına atıf
APA 7
Değirmenci, G. Y., & Demircioğlu, H. (2018). Ergenlik Çağında Özel Gereksinimli Çocuğu Olan Annelerin Aile Stresörleri İle Başa Çıkma Durumlarının İncelenmesi. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, 8(1), 9–22. https://doi.org/10.30720/ered.492974
BibTeX
@article{degirmenci2018ergenlik,
author = {De{\u{g}}irmenci, Gizem Ya{\u{g}}mur and Demircio{\u{g}}lu, Haktan},
title = {{Ergenlik {\c{C}}a{\u{g}}{\i}nda {\"O}zel Gereksinimli {\c{C}}ocu{\u{g}}u Olan Annelerin Aile Stres{\"o}rleri {\.I}le Ba{\c{s}}a {\c{C}}{\i}kma Durumlar{\i}n{\i}n {\.I}ncelenmesi}},
journal = {Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi},
volume = {8},
number = {1},
pages = {9--22},
publisher = {Hacettepe {\"U}niversitesi},
year = {2018},
month = {12},
issn = {2147-8945},
doi = {10.30720/ered.492974},
url = {https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/ergenlik-caginda-ozel-gereksinimli-cocugu-olan-annelerin-aile-stresorleri-ile-basa-cikma-durumlarinin-incelenmesi},
language = {tr},
keywords = {Sa{\u{g}}l{\i}k Kurumlar{\i} Y{\"o}netimi},
abstract = {Ergenlikd{\"o}nemi biyolojik de{\u{g}}i{\c{s}}imler ile ba{\c{s}}layan, psikolojik ve sosyolojik de{\u{g}}i{\c{s}}imleride i{\c{c}}eren {\"o}nemli bir ya{\c{s}}am d{\"o}nemidir. Ergenlik {\c{c}}a{\u{g}}{\i}ndaki bireylerin anne vebabalar{\i}n{\i}n deneyimledikleri stres s{\i}kl{\i}kla ara{\c{s}}t{\i}rma konusu edinilmi{\c{s}}tir.Ancak ergenlik {\c{c}}a{\u{g}}{\i}nda olan {\"o}zel gereksinimli bireylerin ebeveynlerinin ailestres{\"o}rlerine ili{\c{s}}kin ya{\c{s}}ant{\i}lar{\i} ile ilgili yeterince bilgi bulunmamaktad{\i}r.{\c{C}}al{\i}{\c{s}}malar nispeten {\"o}zel gereksinimlili{\u{g}}in daha yeni tan{\i}mlanm{\i}{\c{s}} oldu{\u{g}}u erken{\c{c}}ocukluk y{\i}llar{\i}na odaklanmaktad{\i}r. Ama{\c{c}}:Bu {\c{c}}al{\i}{\c{s}}man{\i}n amac{\i} ergenlik {\c{c}}a{\u{g}}{\i}nda {\"o}zel gereksinimli {\c{c}}ocu{\u{g}}u olanannelerin aile stres{\"o}rleri ile ba{\c{s}}a {\c{c}}{\i}kma durumlar{\i}n{\i}n incelenmesidir. Gere{\c{c}} ve Y{\"o}ntem: Ara{\c{s}}t{\i}rman{\i}n evreniAnkara ilinde ikamet eden ve ergenlik {\c{c}}a{\u{g}}{\i}nda {\"o}zel gereksinimlili{\u{g}}i bulunan {\c{c}}ocuklar{\i}nanneleridir. {\c{C}}ocu{\u{g}}u Ankara ili merkez il{\c{c}}elerinde bulunan alt{\i} {\"o}zel e{\u{g}}itimmesleki e{\u{g}}itim merkezine devam eden 116 anne ara{\c{s}}t{\i}rman{\i}n {\c{c}}al{\i}{\c{s}}ma grubunuolu{\c{s}}turmu{\c{s}}tur. Sonu{\c{c}}lar: {\"O}zelgereksinimli {\c{c}}ocu{\u{g}}a sahip olman{\i}n aile stres{\"o}rleri {\"u}zerindeki etkisininara{\c{s}}t{\i}r{\i}ld{\i}{\u{g}}{\i} g{\"u}ncel ara{\c{s}}t{\i}rma sonu{\c{c}}lar{\i}na g{\"o}re sahip olunan {\c{c}}ocu{\u{g}}un ya{\c{s}}{\i} vecinsiyeti, sahip olunan {\c{c}}ocuk say{\i}s{\i} ve engelin t{\"u}r{\"u} ile stres{\"o}rler aras{\i}ndaili{\c{s}}ki saptanmam{\i}{\c{s}}t{\i}r. Bu durum {\"o}zel gereksinimli {\c{c}}ocu{\u{g}}un ergenlik {\c{c}}a{\u{g}}{\i}naula{\c{s}}{\i}ncaya dek annenin geli{\c{s}}tirdi{\u{g}}i stresle ba{\c{s}}a {\c{c}}{\i}kma mekanizmalar{\i}n{\i}netkilili{\u{g}}i ile a{\c{c}}{\i}klanabilir. Ancakergenlik {\c{c}}a{\u{g}}{\i}nda {\"o}zel gereksinimli {\c{c}}ocu{\u{g}}u olan annelerin {\c{c}}al{\i}{\c{s}}ma durumu, yard{\i}malabilece{\u{g}}i birinin varl{\i}{\u{g}}{\i}, orta ya{\c{s}}ta olma, e{\u{g}}itim d{\"u}zeyi ve hanenin gelird{\"u}zeyinin etkisi devam etti{\u{g}}i g{\"o}r{\"u}lmektedir. Bu bak{\i}mdan ergenlik {\c{c}}a{\u{g}}{\i}nda {\"o}zelgereksinimli {\c{c}}ocu{\u{g}}u olan annelerin sosyal destek mekanizmalar{\i}n{\i}ng{\"u}{\c{c}}lendirilmeye ihtiyac{\i} oldu{\u{g}}u g{\"o}r{\"u}lmektedir.},
affiliation = {HACETTEPE {\"U}N{\.I}VERS{\.I}TES{\.I} and HACETTEPE {\"U}N{\.I}VERS{\.I}TES{\.I}}
}
RIS
TY - JOUR AU - Değirmenci, Gizem Yağmur AU - Demircioğlu, Haktan TI - Ergenlik Çağında Özel Gereksinimli Çocuğu Olan Annelerin Aile Stresörleri İle Başa Çıkma Durumlarının İncelenmesi T2 - Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi VL - 8 IS - 1 PY - 2018 DA - 2018/12/06/ SP - 9 EP - 22 PB - Hacettepe Üniversitesi SN - 2147-8945 DO - 10.30720/ered.492974 UR - https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/ergenlik-caginda-ozel-gereksinimli-cocugu-olan-annelerin-aile-stresorleri-ile-basa-cikma-durumlarinin-incelenmesi AB - Ergenlikdönemi biyolojik değişimler ile başlayan, psikolojik ve sosyolojik değişimleride içeren önemli bir yaşam dönemidir. Ergenlik çağındaki bireylerin anne vebabalarının deneyimledikleri stres sıklıkla araştırma konusu edinilmiştir.Ancak ergenlik çağında olan özel gereksinimli bireylerin ebeveynlerinin ailestresörlerine ilişkin yaşantıları ile ilgili yeterince bilgi bulunmamaktadır.Çalışmalar nispeten özel gereksinimliliğin daha yeni tanımlanmış olduğu erkençocukluk yıllarına odaklanmaktadır. Amaç:Bu çalışmanın amacı ergenlik çağında özel gereksinimli çocuğu olanannelerin aile stresörleri ile başa çıkma durumlarının incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın evreniAnkara ilinde ikamet eden ve ergenlik çağında özel gereksinimliliği bulunan çocuklarınanneleridir. Çocuğu Ankara ili merkez ilçelerinde bulunan altı özel eğitimmesleki eğitim merkezine devam eden 116 anne araştırmanın çalışma grubunuoluşturmuştur. Sonuçlar: Özelgereksinimli çocuğa sahip olmanın aile stresörleri üzerindeki etkisininaraştırıldığı güncel araştırma sonuçlarına göre sahip olunan çocuğun yaşı vecinsiyeti, sahip olunan çocuk sayısı ve engelin türü ile stresörler arasındailişki saptanmamıştır. Bu durum özel gereksinimli çocuğun ergenlik çağınaulaşıncaya dek annenin geliştirdiği stresle başa çıkma mekanizmalarınınetkililiği ile açıklanabilir. Ancakergenlik çağında özel gereksinimli çocuğu olan annelerin çalışma durumu, yardımalabileceği birinin varlığı, orta yaşta olma, eğitim düzeyi ve hanenin gelirdüzeyinin etkisi devam ettiği görülmektedir. Bu bakımdan ergenlik çağında özelgereksinimli çocuğu olan annelerin sosyal destek mekanizmalarınıngüçlendirilmeye ihtiyacı olduğu görülmektedir. KW - Sağlık Kurumları Yönetimi LA - tr AD - HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ AD - HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ER -