Finansal Stres Ölçeği: Türkçeye Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Özet

İnsan yaşamında strese neden olan pek çok etken vardır. Bunlardan biri de maddi ve parasal açıdan yetersiz olma ya da yeterli olup durumu yönetememenin yol açtığı finansal strestir. Son dönemde enflasyonun ve finansal araçların artmasının etkisiyle kaynak yönetiminde zorlanan bireylerin finansal stresinin analiz edilmesi oldukça büyük önem kazanmaya başlamıştır. Bu sebeple, finansal stresin ölçülmesi ve finansal stres ile baş etme yöntemlerinin geliştirilmesi için çok boyutlu bir ölçme aracına ihtiyaç duyulmaktadır. Heo, Cho ve Lee (2020) tarafından, finansal stresi kavramsal sorunları ile ele alarak ölçmeyi amaçlayan bir ölçek geliştirilmiştir. Bu çalışmanın amacı da Türkçe alan yazında bu tür bir ölçeğin yer almaması nedeniyle söz konusu ölçeğin geçerlik ve güvenirlik analizlerini gerçekleştirmektir. Katılımcılar, farklı sektörlerde yer alan 194’ü (%61.2) kadın, 123’ü (%38.8) erkek olmak üzere 317 beyaz yakalı çalışandan oluşmaktadır. Yapı geçerliği için öncelikle AFA yapılmıştır. Ölçek 24 madde ve 3 boyut şeklinde faktörleşmiştir ve ortaya çıkan yapı, birinci ve ikinci düzey DFA ile doğrulanmıştır. Ölçeğin tamamı için Cronbach alfa iç tutarlılık kat sayısı .95 olarak hesaplanmıştır. Alt ve üst %27’lik grupların ölçekten aldıkları puanlar arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır. Ölçeğin ölçüt bağıntılı geçerliğini test etmek amacıyla Genel İyi Oluş Ölçeği Kısa Formu ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği uygulanmıştır. Söz konusu değişkenlerin bir arada incelenmesi ile gerçekleştirilen analizlerde finansal stres ölçeğinin psikometrik özellikleri görgül olarak ortaya konmuş, ölçeğin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu tespit edilmiştir. Ölçeğin finansal stres konusunu çalışacak araştırmacılara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar sözcükler

• Industrial and Organisational Psychology (Incl. Human Factors)

Dosyalar

Bu kayıt için yalnız üstveri yayımlanmıştır.

Kaynakça

1. Adams, D. R., Meyers, S. A. ve Beidas, R. S. (2016). The relationship between financial strain, perceived stress, psychological symptoms, and academic and social integration in undergraduate students. Journal of Ameri̇can College Health, 64(5), 362-370. https://doi.org/10.1080/07448481.2016.1154559
2. Akfırat, O. N. ve Özsoy, M. (2021). Türkiye’de psikolojik sağlamlık ile ilgili yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi 4(1), 26-42. https://doi.org/10.33400/kuje.893290
3. Aksu, B. Ç. ve Orak, B. (2022). Covid-19 pandemisinin sağlık çalışanlarının finansal kaygı, iş-yaşam dengesi ve sosyal izolasyon düzeylerine etkilerinin incelenmesi. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 18(1), 126-152. https://doi.org/10.17130/ijmeb.964154
4. Archuleta, K. L., Dale, A. ve Spann, S. M. (2013). College students and financial distress: Exploring debt, financial satisfaction, and financial anxiety. Journal of Financial Counseling and Planning, 24(2). 50-62.
5. Balatif, M. R., Fachrudin, K. A., Silalahi, A. S. ve Torong, M. Z. B. (2024). General management the effect of financial education and financial stress on financial well-being with the use of financial technology. Quality Access to Success, 25(199), 108-118. http://dx.doi.org/10.47750/QAS/25.199.12
6. Bashir, I. ve Qureshi I. H. (2023). Financial well-being and financial stress: Examining the moderating effect of gender. Acta Universitatis Sapientiae Economics and Business, 11(1), 1-17. https://doi.org/10.2478/auseb-2023-0001
7. Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (5. Baskı) Pegema Yayıncılık.
8. Büyüköztürk, Ş. (2016). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı istatistik, araştırma deseni SPSS uygulamaları ve yorum (22. Baskı). Pegem Akademi Yayıncılık.
9. Cho, G., Hwang, H., Sarstedt, M. ve Ringle, C. M. (2020). Cutoff criteria for overall model fit indexes in generalized structured component analysis. Journal of Marketing Analytics, 8(4), 189-202. https://doi.org/10.1057/s41270-020-00089-1
10. Choi, S.L., Heo, W., Cho, S. H. ve Lee, P. (2020). The links between job insecurity, financial well-being and financial stress: A moderated mediation model. International IJC, 44(2), 353-360. https://doi.org/10.1111/ijcs.12571
11. Çelebi, E. (2013). Elâzığ ve Malatya il merkezinde bulunan özel eğitim kurumlarında çalışan öğretmenlerin tükenmişlik düzeyleri ve ilgili faktörler [YDoktora Tezi]. Fırat Üniversitesi, Elazığ.
12. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik SPSS ve LISREL uygulamaları (5. Basım). Pegem Akademi Yayıncılık.
13. Demir, B., Ünal, G., Elibol-Pekaslan, N., Altın, O., Yalçınkaya-Alkar, Ö. ve Koçak-Özel, T. (2022). Kuramlar - Sosyal etki. İçinde C. Ş. Çukur ve G. Sayılan (Eds). Uygulamalı Sosyal Psikoloji (2. Basım). Nobel Yayınları.
14. Demir, R., Tanhan, A., Çiçek, İ., Yerlikaya, İ., Kurt, S. Ç. ve Ünverdi, B. (2021). Yaşam kalitesinin yordayıcıları olarak psikolojik iyi oluş ve yaşam doyumu. Yaşadıkça Eğitim, 35(1), 192-206. https://doi.org/10.33308/26674874.2021351256
15. DeVellis, Robert F. (2017). Ölçek Geliştirme. Kuram ve Uygulamalar (3. Baskıdan Çeviri - T. Totan, Çev.). Nobel Yayınları.
16. Dündar, G. İ., Akduman G. ve Hatipoğlu, Z. (2018). Finansal iyilik ve tükenmişlik ilişkisinin kuşaklar bazında incelenmesine yönelik bir araştırma. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme İktisadı Enstitüsü Yönetim Dergisi, 29(84), 31-50. http://dx.doi.org/10.26650/imj.2018.29.84.0002
17. Ergin, C. (1992). Doktor ve hemşirelerde tükenmişlik ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği’nin uyarlanması, 7. Ulusal Psikoloji Kongresi Bilimsel Çalışmaları, Hacettepe Üniversitesi, Ankara, ss. 143 - 154.
18. Eriş, A., ve Kökalan, Ö. (2022). Örgütsel rol stresi ölçeği: Bir ölçek uyarlama çalışması. İşletme Araştırmaları Dergisi, 14(4), 2994-3011. https://doi.org/10.20491/isarder.2022.1546
19. Erkutlu, H. V. (2019). Örgütsel psikolojiye giriş: Örgütsel stres ve yönetimi (1. Basım). Akademisyen Kitabevi.
20. Ferraro, K. F. ve Su, Y. P. (1999). Financial strain, social relations, and psychological distress among older people: A cross-cultural analysis. The Journals of Gerontology Series B: Psychological Sciences and Social Sciences, 54(1), 3-15. https://doi.org/10.1093/geronb/54b.1.s3
21. Gencer, N. (2018). Öznel iyi oluş: Genel bir bakış. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(3), 2621-2638. https://doi.org/10.17218/hititsosbil.457382
22. Girgin, G. (2010). Öğretmenlerde tükenmişliğe etki eden faktörlerin araştırılması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 9(32), 31-48.
23. Grable, J. E., Heo, W. ve Rabbani, A. (2014). Financial anxiety, physiological arousal, and planning intention. Journal of Financial Therapy, 5(2), 1-18. https://doi.org/10.4148/1944- 9771.1083
24. Güllük, F. ve İrge, N. T. (2020). Kurumsal itibar ve algılanan riskin tüketici satın alma davranışına etkisi: Elektronik ticaret perakende sektöründe bir uygulama. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(1), 531-545. https://doi.org/10.20491/isarder.2020.860
25. Gürbüz, S. ve Şahin, F. (2014). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri (5. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
26. Hadar, L, Sood, S. ve Fox, C. R. (2013). Subjective knowledge in consumer financial decisions. Journal of Marketing Research, 50(3), 303-316. https://doi.org/10.1509/jmr.10.0518
27. Hayırsever-Baştürk, F. ve Oğur, B. (2019). Financial well-being scale practices in Turkey. SSRG International Journal of Economics Management Studies, 6(3), 15-26. https://doi.org/10.14445/23939125/IJEMS-V6I3P103
28. Heo, W., Cho, S. H. ve Lee, P. (2020). APR Financial stress scale: Development and validation of a multidimensional measurement. Journal of Financial Therapy, 11(1), 1-28. https://doi.org/10.4148/1944-9771.1216
29. Hitay, K. ve Anbar, A. (2020). Kişilik özelliklerinin finansal risk toleransı üzerindeki etkisi: Üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 87, 203-224. https://doi.org/10.25095/mufad.756296
30. Ilgar, M. Z. ve Coşgun-Ilgar, S. (2018). Varoluşçu psikolojik danışma ve psikoterapi: Teori ve pratiği. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 23(1), 193-220.
31. Karagöz, Y. (2017). Spss ve Amos uygulamalı nitel-nicel karma bilimsel araştırma yöntemleri ve yayın etiği (1. Basım). Nobel Yayıncılık.
32. King, L. A. (2021). Psikoloji bilimi: Sağlık psikolojisi (1. Baskıdan Çeviri - A. Öztürk, M. Kurt ve M. İnözü, Çev. Ed. ). Palme Yayınevi.
33. Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling (3. Baskı). Guilford Press.
34. Kotan, M., ve Çetin, Ö. O. (2022). Finansal well-being: Kavramsal bir yaklaşım. Finans, davranışsal finans ve güncel yaklaşımlar. İçinde Y. Coşkun Erdoğan ve P. Pehlivan (Eds). Finans, Davranışsal Finans ve Güncel Yaklaşımlar (1. Basım). Efe Akademi Yayınları.
35. Krohne, H. W. (2001). Stress and coping theories. İçinde N. J. Smelser ve P. B. Baltes (Eds.), International encyclopedia of the social & behavioral sciences (ss. 15163–15170). (3. Basım). Elsevier.
36. Lazarus, R. S. (1966). Psychological Stress and the Coping Process. McGraw-Hill.
37. Meydan, C. H. ve Şeşen, H. (2015). Yapısal Eşitlik Modellemesi AMOS Uygulamaları (2. Baskı). Detay Yayıncılık.
38. Longo, Y., Coyne, I., & Joseph, S. (2018). Development of the short version of the scales of general well-being: The 14-item SGWB. Personality and Individual Differences, 124, 31-34.
39. Moore, A., Nguyen, A., Rivas, S., Bany-Mohammed, A., Majeika, J. ve Martinez, L. (2021). A qualitative examination of the impacts of financial stress on college students’ well-being: Insights from a large, private institution. SAGE Open Medicine, 9, 1-8. https://doi.org/10.1177/20503121211018122
40. Moreira- Choez, J. S, Arteaga, K. C. C., Lara, R. M. B., Gutierrez, M. T. V., Herrera, M. K. G. ve Rodriguez, T. M. L. (2023). The synergy between financial education, economic well-being, and financial stress: An analysis of ınterconnections and reciprocal effects. Journal of Educational and Social Research, 13(6), 283-293. https://doi.org/10.36941/jesr-2023-0164
41. Muradi, P. (2023). Finansal terapi üzerine bir değerlendirme. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 329-339. https://doi.org/10.47525/ulasbid.1269881
42. Netemeyer, R. G., Warmath, D., Fernandes, D. ve Lynch, J. (2017). How am i doing? Perceived financial well-being, its potential antecedents, and its relation to overall well-being. Journal of Consumer Research, 45(1), 68-89. http://dx.doi.org/10.1093/jcr/ucx109
43. Odacı, H., Kaya F. ve Kınık, Ö. (2021). Genel iyi oluş ölçeği kısa formu’nun Türkçeye uyarlama çalışması. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (52), 97-111. https://doi.org/10.53444/deubefd.841481
44. Osborne, J. W. ve Fitzpatrick, D. C. (2012). Replication analysis in exploratory factor analysis: What it is and why it makes your analysis better. Practical Assessment, Research & Evaluation, 17(15), n15. https://doi.org/10.7275/h0bd-4d11
45. Önem, H. B. (2022). Finansal iyi oluş düzeyine demografik faktörlerin etkisi: Üniversite personeli üzerine bir uygulama. Oltu Beşeri ve Sosyal Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(1), 46-51.
46. Özbek, A. (2021). Finansal sağlığı etkileyen faktörlerin bireyin finansal öz yeterliliği üzerindeki etkilerinin tespit edilmesi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 43, 27-38. https://doi.org/10.30794/pausbed.658734
47. Özer, A., Unal, S. ve Çömlekçi, İ. (2024). Küresel finansal stresin türk devletlerinin ekonomileri üzerindeki etkisi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 27(1), 18-30. https://doi.org/10.29249/selcuksbmyd.1319691
48. Özyüksel, S. (2022). Financial stress relationship with work life and financial well-being. European Scientific Journal, 18(6), 87-115. https://doi.org/10.19044/esj.2022.v18n6p87
49. Polat, O. (2021). Petrol fiyat şokları ve finansal stres arasındaki zaman-değişimli ilişki: AB bölgesi için TVP-VAR analizi. Finansal Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 13(25), 689-702. https://doi.org/10.14784/marufacd.976465
50. Prawitz, A. D., Garman, E. T., Sorhaindo, B., Neill, B. O. ve Kim, J. (2006). InCharge financial distress/financial well-being scale: Development, administration, and score interpretation. Financial Counseling Planning, 17(1), 34-50.
51. Ravikumar, T., Sriram, M., Kannan, N., Elias, I. ve Seshadri, V. (2022). Relationship between financial stress and financial well-being of micro and small business owners: Evidence from India. Problems and Perspectives in Management, 20(4), 306-319. http://dx.doi.org/10.21511/ppm.20(4).2022.23
52. Reimann, D. E. S., ve Bagatini, D. A. (2021). Relationship between financial well-being and Burnout Syndrome in anesthesiologists. Journal of Anesthesia and Critical Care. 13(3), 134-140. https://doi.org/10.15406/jaccoa.2021.13.00484
53. Saka Ilgın, K. (2024). The effect of financial stress on stock markets: An example of mint economies. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 46(2), 452-467. https://doi.org/10.14780/muiibd.1499394
54. Sanar, F. ve Kara, M. (2016). Finansal istikrar kavramı ve Türkiye için finansal istikrar endeksi önerisi. Ekonomik Yaklaşım, 27(101), 111-160. https://doi.org/10.5455/ey.35950
55. Selye, H. (1956). What is stress. Metabolism, 5(5), 525-530.
56. Shapiro, G. K. ve Burchell, B. J. (2012). Measuring financial anxiety. Journal of Neuroscience, Psychology, and Economics, 5(2), 92-103. https://doi.org/10.1037/a0027647
57. Sheehan, L. R., Lane, T. J. ve Collie, A. (2020). The impact of income sources on financial stress in workers’ compensation claimants. Journal of Occupational Rehabilitation, 30, 679-688. https://doi.org/10.1007/s10926-020-09883-1
58. Sinclair, R. R. ve Cheung, J. H. (2016). Money matters: Recommendations for financial stress research in occupational health psychology. Stress and Health, 32(3), 181-193. https://doi.org/10.1002/smi.2688
59. Sorgente, A., Zambelli, M. ve Lanz, M. (2023). Are financial well-being and financial stress the same construct? Insights from an intensive longitudinal study. Social Indicators Research, 169(1), 553-573. https://doi.org/10.1007/s11205-023-03171-0
60. Stevens, J. P. (2012). Applied multivariate statistics for the social sciences (4. Baskı). Lawrence Erlbaum.
61. Sümer, N. (2000). Yapısal eşitlik modelleri. Türk Psikoloji Yazıları, 3(6), 49-74.
62. Sweet, E., Nandi, A., Adam, E. ve McDade, T. (2013). The high price of debt: Household financial debt and its impact on mental and physical health. Social Science & Medicine, 91, 94-100. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2013.05.009
63. Şahin, M. G. ve Öztürk, N. B. (2018). Eğitim alanında ölçek geliştirme süreci: Bir içerik analizi çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 26(1), 191-199. https://doi.org/10.24106/kefdergi.375863
64. Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2020). Using multivariate statistics (Çok değişkenli istatistiklerin kullanımı) (6. baskı). (M. Baloğlu, Çev. Ed.) Nobel Yayıncılık.
65. Verduzco‐Gutierrez, M., Larson, A. R., Capizzi, A. N., Bean, A. C., Zafonte, R. D., Odonkor, C. A., Bosques, G. ve Silver, J. K. (2021). How physician compensation and education debt affects financial stress and burnout: A survey study of women in physical medicine and rehabilitation. PM&R, 13(8), 836-844. https://doi.org/10.1002/pmrj.12534
66. Yetgin, D. (2017). Turist rehberlerinin tükenmişlik ve ekonomik kaygı düzeylerinin mesleki bağlılık düzeyleri üzerindeki etkisi [Doktora tezi]. Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
67. Yıldırım, D. ve Özbek, A. (2021). Erken dönem ekonomi eğitimi ve finansal sosyalizasyonun finansal okuryazarlık düzeyine etkisi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(2), 694-710. https://doi.org/10.32709/akusosbil.860749
68. Yılmazer, Y. Ç. ve Buldukoğlu, K. (2021). Hemşirelerin mesleki tatmin, tükenmişlik ve eşduyum yorgunluğu düzeylerinin incelenmesi: bir üniversite hastanesi örneği. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 8(2), 144-150. https://doi.org/10.31125/hunhemsire.966330

Bu yayına atıf

@article{ozkilicci2024finansal,
  author = {{\"O}zk{\i}l{\i}{\c{c}}c{\i}, G{\"o}k{\c{c}}e and Onay K{\i}l{\i}{\c{c}}, Ye{\c{s}}im},
  title = {{Finansal Stres {\"O}l{\c{c}}e{\u{g}}i: T{\"u}rk{\c{c}}eye Uyarlama, Ge{\c{c}}erlik ve G{\"u}venirlik {\c{C}}al{\i}{\c{s}}mas{\i}}},
  journal = {Hacettepe {\"U}niversitesi Edebiyat Fak{\"u}ltesi Dergisi},
  volume = {42},
  number = {2},
  pages = {341--356},
  publisher = {Hacettepe {\"U}niversitesi},
  year = {2024},
  month = {5},
  issn = {1301-5737},
  doi = {10.32600/huefd.1476722},
  url = {https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/finansal-stres-olcegi-turkceye-uyarlama-gecerlik-ve-guvenirlik-calismasi},
  language = {tr},
  keywords = {Industrial and Organisational Psychology (Incl. Human Factors)},
  abstract = {{\.I}nsan ya{\c{s}}am{\i}nda strese neden olan pek {\c{c}}ok etken vard{\i}r. Bunlardan biri de maddi ve parasal a{\c{c}}{\i}dan yetersiz olma ya da yeterli olup durumu y{\"o}netememenin yol a{\c{c}}t{\i}{\u{g}}{\i} finansal strestir. Son d{\"o}nemde enflasyonun ve finansal ara{\c{c}}lar{\i}n artmas{\i}n{\i}n etkisiyle kaynak y{\"o}netiminde zorlanan bireylerin finansal stresinin analiz edilmesi olduk{\c{c}}a b{\"u}y{\"u}k {\"o}nem kazanmaya ba{\c{s}}lam{\i}{\c{s}}t{\i}r. Bu sebeple, finansal stresin {\"o}l{\c{c}}{\"u}lmesi ve finansal stres ile ba{\c{s}} etme y{\"o}ntemlerinin geli{\c{s}}tirilmesi i{\c{c}}in {\c{c}}ok boyutlu bir {\"o}l{\c{c}}me arac{\i}na ihtiya{\c{c}} duyulmaktad{\i}r. Heo, Cho ve Lee (2020) taraf{\i}ndan, finansal stresi kavramsal sorunlar{\i} ile ele alarak {\"o}l{\c{c}}meyi ama{\c{c}}layan bir {\"o}l{\c{c}}ek geli{\c{s}}tirilmi{\c{s}}tir. Bu {\c{c}}al{\i}{\c{s}}man{\i}n amac{\i} da T{\"u}rk{\c{c}}e alan yaz{\i}nda bu t{\"u}r bir {\"o}l{\c{c}}e{\u{g}}in yer almamas{\i} nedeniyle s{\"o}z konusu {\"o}l{\c{c}}e{\u{g}}in ge{\c{c}}erlik ve g{\"u}venirlik analizlerini ger{\c{c}}ekle{\c{s}}tirmektir. Kat{\i}l{\i}mc{\i}lar, farkl{\i} sekt{\"o}rlerde yer alan 194'{\"u} (\%61.2) kad{\i}n, 123'{\"u} (\%38.8) erkek olmak {\"u}zere 317 beyaz yakal{\i} {\c{c}}al{\i}{\c{s}}andan olu{\c{s}}maktad{\i}r. Yap{\i} ge{\c{c}}erli{\u{g}}i i{\c{c}}in {\"o}ncelikle AFA yap{\i}lm{\i}{\c{s}}t{\i}r. {\"O}l{\c{c}}ek 24 madde ve 3 boyut {\c{s}}eklinde fakt{\"o}rle{\c{s}}mi{\c{s}}tir ve ortaya {\c{c}}{\i}kan yap{\i}, birinci ve ikinci d{\"u}zey DFA ile do{\u{g}}rulanm{\i}{\c{s}}t{\i}r. {\"O}l{\c{c}}e{\u{g}}in tamam{\i} i{\c{c}}in Cronbach alfa i{\c{c}} tutarl{\i}l{\i}k kat say{\i}s{\i} .95 olarak hesaplanm{\i}{\c{s}}t{\i}r. Alt ve {\"u}st \%27'lik gruplar{\i}n {\"o}l{\c{c}}ekten ald{\i}klar{\i} puanlar aras{\i}ndaki fark{\i}n istatistiksel olarak anlaml{\i} oldu{\u{g}}u saptanm{\i}{\c{s}}t{\i}r. {\"O}l{\c{c}}e{\u{g}}in {\"o}l{\c{c}}{\"u}t ba{\u{g}}{\i}nt{\i}l{\i} ge{\c{c}}erli{\u{g}}ini test etmek amac{\i}yla Genel {\.I}yi Olu{\c{s}} {\"O}l{\c{c}}e{\u{g}}i K{\i}sa Formu ve Maslach T{\"u}kenmi{\c{s}}lik {\"O}l{\c{c}}e{\u{g}}i uygulanm{\i}{\c{s}}t{\i}r. S{\"o}z konusu de{\u{g}}i{\c{s}}kenlerin bir arada incelenmesi ile ger{\c{c}}ekle{\c{s}}tirilen analizlerde finansal stres {\"o}l{\c{c}}e{\u{g}}inin psikometrik {\"o}zellikleri g{\"o}rg{\"u}l olarak ortaya konmu{\c{s}}, {\"o}l{\c{c}}e{\u{g}}in ge{\c{c}}erli ve g{\"u}venilir bir {\"o}l{\c{c}}me arac{\i} oldu{\u{g}}u tespit edilmi{\c{s}}tir. {\"O}l{\c{c}}e{\u{g}}in finansal stres konusunu {\c{c}}al{\i}{\c{s}}acak ara{\c{s}}t{\i}rmac{\i}lara katk{\i} sa{\u{g}}layaca{\u{g}}{\i} d{\"u}{\c{s}}{\"u}n{\"u}lmektedir.},
  affiliation = {Fenerbah{\c{c}}e {\"U}niversitesi and -}
}

TY  - JOUR
AU  - Özkılıçcı, Gökçe
AU  - Onay Kılıç, Yeşim
TI  - Finansal Stres Ölçeği: Türkçeye Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
T2  - Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi
VL  - 42
IS  - 2
PY  - 2024
DA  - 2024/05/01/
SP  - 341
EP  - 356
PB  - Hacettepe Üniversitesi
SN  - 1301-5737
DO  - 10.32600/huefd.1476722
UR  - https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/finansal-stres-olcegi-turkceye-uyarlama-gecerlik-ve-guvenirlik-calismasi
AB  - İnsan yaşamında strese neden olan pek çok etken vardır. Bunlardan biri de maddi ve parasal açıdan yetersiz olma ya da yeterli olup durumu yönetememenin yol açtığı finansal strestir. Son dönemde enflasyonun ve finansal araçların artmasının etkisiyle kaynak yönetiminde zorlanan bireylerin finansal stresinin analiz edilmesi oldukça büyük önem kazanmaya başlamıştır. Bu sebeple, finansal stresin ölçülmesi ve finansal stres ile baş etme yöntemlerinin geliştirilmesi için çok boyutlu bir ölçme aracına ihtiyaç duyulmaktadır. Heo, Cho ve Lee (2020) tarafından, finansal stresi kavramsal sorunları ile ele alarak ölçmeyi amaçlayan bir ölçek geliştirilmiştir. Bu çalışmanın amacı da Türkçe alan yazında bu tür bir ölçeğin yer almaması nedeniyle söz konusu ölçeğin geçerlik ve güvenirlik analizlerini gerçekleştirmektir. Katılımcılar, farklı sektörlerde yer alan 194’ü (%61.2) kadın, 123’ü (%38.8) erkek olmak üzere 317 beyaz yakalı çalışandan oluşmaktadır. Yapı geçerliği için öncelikle AFA yapılmıştır. Ölçek 24 madde ve 3 boyut şeklinde faktörleşmiştir ve ortaya çıkan yapı, birinci ve ikinci düzey DFA ile doğrulanmıştır. Ölçeğin tamamı için Cronbach alfa iç tutarlılık kat sayısı .95 olarak hesaplanmıştır. Alt ve üst %27’lik grupların ölçekten aldıkları puanlar arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır. Ölçeğin ölçüt bağıntılı geçerliğini test etmek amacıyla Genel İyi Oluş Ölçeği Kısa Formu ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği uygulanmıştır. Söz konusu değişkenlerin bir arada incelenmesi ile gerçekleştirilen analizlerde finansal stres ölçeğinin psikometrik özellikleri görgül olarak ortaya konmuş, ölçeğin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu tespit edilmiştir. Ölçeğin finansal stres konusunu çalışacak araştırmacılara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
KW  - Industrial and Organisational Psychology (Incl. Human Factors)
LA  - tr
AD  - Fenerbahçe Üniversitesi
ER  -