Gilgameš Destanı’nda Bilgeliğin Metamorfozu: Eski Babilce ve Standart Babilce Versiyonlar Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme

Özet

Bilgelik edebiyatı başlığı altında kategorize edilen metinler, Eski Mezopotamya’da başlangıçta çiftçilik, zanaatkârlık ve kâtiplik gibi belirli becerileri ya da uygar yaşam için gerekli deneyimsel bilgiyi ifade eden bilgelik kavramının, MÖ 2. binyıldan 1. binyıla geçiş sürecinde önemli bir dönüşüm geçirdiğini göstermektedir. Bu tarihsel süreçten itibaren bilgelik, ömür boyu deneyimle edinilen insani bir nitelik olmaktan çıkarak, tanrısal bir sıfat ya da tanrılar tarafından seçilmiş kişilere bahşedilen ezoterik bir bilgi hâline gelmiştir. Biçimsel olarak epik bir anlatı özelliği taşıması nedeniyle modern araştırmacılar tarafından genellikle bilgelik edebiyatı kategorisine dâhil edilmeyen Gilgameš Destanı’nın günümüzde iyi bilinen iki ana versiyonu arasındaki farklılıklar, Eski Mezopotamya edebi geleneğindeki bu dönüşümün en erken tarihli kanıtlarından birini sunmaktadır. Destanın söz konusu versiyonlarından ilki, Gilgameš’in kadın meyhaneci Šiduri’den aldığı öğütlerle bilgeliğe ulaştığı ve yaklaşık MÖ 1700’e tarihlenen Eski Babilce versiyondur. Diğer versiyon ise, Gilgameš’in bilgeliğe sıradan ölümlülerin erişemeyeceği bir yer olan Utnapištim’in diyarında ulaştığı ve yaklaşık MÖ 1100’e tarihlenen Standart Babilce versiyondur. Bu çalışmada, Gilgameš Destanı’nın Eski Babilce ve Standart Babilce versiyonları arasındaki üslup ve dil düzeyindeki farklılıklardan tematik, anlamsal ve yapısal boyuttaki önemli dönüşümlere kadar uzanan farklar karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bu karşılaştırmalı yöntem kapsamında, hem Gilgameš Destanı’nın bilgelik geleneğiyle ilişkisi incelenmiş hem de destan aracılığıyla Eski Mezopotamya’da bilgelik kavramının tanım ve kaynağında meydana gelen metamorfoz ile bu metamorfozun Kassit Dönemi’nde yaşanan entelektüel değişimlerle ilişkisi değerlendirilmiştir.

Anahtar sözcükler

• History of Old Asia Minor

Dosyalar

Bu kayıt için yalnız üstveri yayımlanmıştır.

Kaynakça

1. Abusch T. (1993).Gilgamesh’s request and Siduri's denial. Part 1: The meaning of the dialogue and its implications for the history of the epic. M. E. Cohen, D. C. Snell & D. B. Weisberg (Yay.haz.), The tablet and the scroll: Near Eastern studies in honor of William W. Hallo içinde (s.1-14). CDL Press.
2. Abusch T. (2001). The development and meaning of the Epic of Gilgamesh: An interpretive essay. Journal of the American Oriental Society,121(4), 614-622, https://doi.org/10.2307/606502
3. Ackerman, S. (2005). When heroes love: The ambiguity of eros in the stories of Gilgamesh and David. Columbia University Press.
4. Adalı, S. F., & Görgü, A. T. (Çev.). (2015). Babil yaratılış destanı: Enuma Eliş. Türkiye İş Bankası Yayınları.
5. Al-Rawi, F. N. H., & George, A. (2014). Back to the cedar forest: The beginning and end of Tablet V of the Standard Babylonian Epic of Gilgameš. Journal of Cuneiform Studies, 66, 69-90. https://doi.org/10.5615/jcunestud.66.2014.0069
6. Alster, B. (2005). Wisdom of Ancient Sumer. COL Press.
7. Andreasen, N. E. (1981). Adam and Adapa: Two anthropological characters. Andrews University Seminary Studies, 19(2), 179-194.
8. Arnaud, D. (1987). Emar IV/4. Mission archéologique de Meskéné. Editions Recherche sur les Civilisations.
9. Aydın, N. (2013). Büyük Sümerce sözlük. Türk Dil Kurumu Yayınları.
10. Beaulieu, P.-A. (2007). The social and intellectual setting of Babylonian wisdom literature. C. R. Matthews (Yay. haz.), Wisdom literature in Mesopotamia and Israel içinde (ss. 3-19). Society of Biblical Literature.
11. Bryce, T. R. (2016). Babylonia: A very short introduction. Oxford University Press.
12. Buccellati, G. (2019). The first Gilgamesh: Conjectures about the earliest epic. P. S. Avetisyan, R. Dan, & Y. H. Grekyan (Yay. haz.), Over the mountains and far away: Studies in Near Eastern history and archaeology presented to Mirjo Salvini on the occasion of his 80th birthday içinde (ss. 114-119). Archaeopress Publishing Ltd.
13. Cohen, Y. (2013). Wisdom from the late Bronze Age. Society of Biblical Literature.
14. Cohen, Y. (2024). The limit of transmission: Babylonian wisdom literature and wisdom in non-cuneiform literatures. F. Sironi & M. Viano (Yay. haz.), Wisdom between East and West: Mesopotamia, Greece and beyond içinde (ss. 167-186). Edizioni Ca’ Foscari.
15. Cohen, Y., & Wasserman, N. (2021). Mesopotamian wisdom literature. W. Kynes (Yay. haz.), The Oxford handbook of wisdom and the Bible içinde (ss. 121-141). Oxford University Press.
16. Edzard, D.O. (1958). Enmebaragesi, contemporain de Gilgameš. P. Garelli (Yay. haz.), Gilgameš et sa légende içinde (s. 57). Imprimerie Nationale, Librairie C. Klincksieck.
17. Edzard, D.O. (1990). Gilgamesh und Huwawa A. I. Teil. Zeitschrift für Assyriologie, 80, 165-203.
18. Edzard, D.O. (1991). Gilgamesh und Huwawa A. II. Teil. Zeitschrift für Assyriologie, 81, 165-233.
19. Edzard, D.O. (1993). “Gilgamesh und Huwawa.” Zwei versionen der Sumerischen zedernwaldepisode nebst einer edition von Version ‘B’. Sitzungsberichte der Bayerischen Akademie der Wissenschaften. Philosophisch-historische Klasse.
20. Englund, R. K. (1998). Texts from the Late Uruk period. P. Attinger & M. Wäfler (Yay. haz.), Mesopotamien. Späturuk-Zeit und Frühdynastische Zeit içinde (ss. 13-233). Universitätsverlag.
21. Finkelstein, J. J. (1957). The so-called Old Babylonian Kutha Legend. Journal of Cuneiform Studies, 11, 83–88.
22. Foster, B. R. (2005). Before the muses: an anthology of Akkadian literature. Pennsylvania State University Press.
23. Foster, B. R. (2010). Clothig in Sargonic Mesopotamia: Visual and written evidence. C. Michel & M.-L. Nosch (Yay. haz.), Textile terminologies in the ancient Near East and Mediterranean from the third to the first millennia BC içinde (ss. 110-146). Oxbow Books.
24. Foster, B. R. (2018). Introduction. B. R. Foster (Çev. & Yay. haz.), The Epic of Gilgamesh: A new translation, analogues, criticism and response içinde (ss. xi-xxii). W. W. Norton & Company.
25. Frayne, D. (2001). The Sumerian Gilgamesh poems. B. R. Foster (Çev. & Yay. haz.), The Epic of Gilgamesh: A new translation, analogues, criticism içinde (ss. 103-158). W. W. Norton & Company.
26. Galter, H. D. (2015). Der Gott Ea/Enki: Der akkadisch überlieferung. Verlag für die Technische Universität Graz.
27. Geller, M., & Geus, K. (2014) Esoteric knowledge in antiquity-some thoughts. K.Geus & M.Geller (Yay. haz.), Esoteric knowledge in antiquity içinde (ss. 3-6). TOPOI-Dahlem Seminar for the History of Ancient Sciences Vol. II.
28. George, A. (1999). The epic of Gilgamesh: The Babylonian epic poem and other texts in Akkadian and Sumerian. Penguin.
29. George, A. (2007). The Epic of Gilgamesh: Thoughts on genre and meaning.J. Azize & N. Weeks (Yay. haz.), Gilgameš and the World of Assyria içinde (ss. 37-66), Peeters.
30. George, A. (2018). The Epic of Gilgamesh. A. S. Mittman & M. Hensel (Yay. haz.), Primary sources on monsters demonstrare, vol. 2 içinde (ss. 7-16). Arc Humanities Press.
31. Gordon, E. I. (1953). Mesilim and Mesannipadda-Are they identical?. Bulletin of the American Schools of Oriental Research, 132, 27-30.
32. Jastrow, M., J., & Clay, A. T. (1920). An old Babylonian version of the Gilgamesh epic on the basis of recently discovered texts. Yale University Press.
33. Katz, D. (1993). Gilgamesh and Akka. Styx Publications.
34. Klein, J. (1976). Šulgi and Gilgameš: Two brother-peers (Šulgi O). B. L. Eichler (Yay. haz.), Kramer anniversary volume. Cuneiform studies in honor of Samuel Noah Kramer içinde (ss. 271-292). Verlag Butzon & Bercker.
35. Kramer, S. N. (1958). Gilgameš: Some new Sumerian data. P. Garelli (Yay. haz.), Gilgameš et sa légende içinde (ss. 54-68). Imprimerie Nationale, Librairie C. Klincksieck.
36. Krebernik, M. (1998). Die Texte aus Fara und Tell Abu Salabih. J. Bauer, R. K. Englund, & M. Krebernik (Yay. haz.), Mesopotamien: Späturuk-Zeit und Frühdynastische Zeit içinde (ss. 237-427). Vandenhoeck und Ruprecht.
37. Lambert, W. G. (1958). Gilgameš in Religious, Historical and Omen Texts and the Histori city of Gilgames. P. Garelli (Yay. haz.), Gilgameš et sa légende içinde (ss. 54-68). Imprimerie Nationale, Librairie C. Klincksieck.
38. Lambert, W. G. (1960). Babylonian wisdom literature. Clarendon.
39. Lambert, W. G. (1995). Some new Babylonian wisdom literature. J. Day, R. P. Gordon, & H. G. M. Williamson (Yay. haz.), Wisdom in ancient Israel içinde (ss. 30-42). Cambridge University Press.
40. Langdon, S. H. (1923). Babylonian wisdom. Luzac.
41. Lenzi, A. (2019). Translation of Ludlul bēl nēmeqi (The poem of the righteous sufferer). University of the Pacific Scholarly Commons.
42. Maden, S. (Çev.). (2015). Gılgamış Destanı. Türkiye İş Bankası Yayınları.
43. Michalowski, P. (2006). The strange history of Tummal. P. Michalowski & N. Veldhuis (Yay. haz.), Studies in Sumerian literature içinde (ss. 145-165). Brill.
44. Michalowski, P. (2010). Maybe epic: The origins and reception of Sumerian heroic poetry. D. Konstans & K. Raaflaub (Yay. haz.), Epic and history içinde (ss. 7-25). Wiley-Blackwell.
45. Moss, J. (2004). World literature and its times: Middle Eastern literatures and their times. Thomson Gale.
46. Nougayrol, J. (1968). Extrait de Ugaritica V. pagination originale. Textes suméro-accadiens des Archives privées d'Ugarit.
47. Nurullin, R. (2012). The Name of Gilgames in the Light of Line 47 of the First Tablet of the Standard Babylonian Gilgames Epic. L. E. Kogan, N. Koslova, S. Loesov & S. Tishchenko (Yay.haz.), Babel und Bibel 6: Annual of Ancient Near Eastern, Old Testament, and Semitic Studies içinde (s.209-224). Eisenbrauns.
48. Oelsner, J. (2003). Aus den sumerischen literarischen Texten der Hilprecht-Sammlung Jena: Der Text der Tummal-Chronik. W. Sallaberger, K. Volk, & A. Zgoll (Yay. haz.), Literatur, Politik und Recht in Mesopotamien: Festschrift für Claus Wilcke içinde (s.209-224). Harrassowitz.
49. Oshima, T. (2014). Babylonian poems of pious sufferers: Ludlul Bēl Nēmeqi and the Babylonian Theodicy. Mohr Siebeck.
50. Parpola, S. (1993). The Assyrian Tree of Life: Tracing the Origins of Jewish Monotheism and Greek Philosophy. Journal of Near Eastern Studies, 52, 161-208. https://doi.org/10.1086/373622
51. Parpola, S. (1998). The esoteric meaning of the name of Gilgamesh. J.P. Prague (Yay.haz.), Intellectual life of the Ancient Near East içinde (ss. 315-328). Oriental Institute.
52. Parpola, S. (2014). Globalization of religion: Jewish cosmology in its Ancient Near Eastern context. M.J. Geller (Yay.haz.), Melammu : The Ancient world in an age of globalization içinde (ss. 15-27). Edition Open Access.
53. Pfeiffer, R. H. (1969). Ancient Near Eastern Texts Relating to the Old Testament: Counsels of Wisdom. J. B. Pritchard (Yay. haz.), Ancient Near Eastern Texts Relating to the Old Testament içinde (s.425-427). Princeton University Press.
54. Pongratz-Leisten, B. (1999). Herrschaftswissen in Mesopotamien. Formen der Kommunikation zwischen Gott und König im 2. und 1. Jahrtausend v. Chr. The Neo-Assyrian Text Corpus Project.
55. Rubio, G. (2011). Sumerian literature. C. S. Ehrlich (Yay. haz.), From an antique land: An introduction to Ancient Near Eastern literature içinde (ss. 11-76). Rowman & Littlefield Publishers.
56. Rubio, G. (2012). Reading Sumerian names, II: Gilgameš. Cuneiform Studies, 64,3-16, https://doi.org/10.5615/jcunestud.64.0003
57. Samet, N. (2020). Mesopotamian wisdom. M. Goff & S. L. Adams (Yay. haz.), The wiley blackwell companion to wisdom literature içinde (ss. 328-348). Wiley-Blackwell.
58. Samet, N. (2023). Instructions of Shuruppak: The World’s Oldest Instructions Collection. L. Quick & J. Vayntrub (Yay. haz.), Human ınteraction with the natural world in wisdom literature and beyond içinde (ss. 216-229). T&T Clark.
59. Slanski, M. (2003). Middle Babylonian period. R. Westbrook (Yay. haz.), A history of ancient Near Eastern law, 2 vol. içinde (ss. 485-520). Brill.
60. Sollberger, E. (1962). The Tummal inscription. Journal of Cuneiform Studies, 16, 40-47. https://doi.org/10.2307/1359332
61. Speiser, E. A. (1969). Ancient Near Eastern texts relating to the Old Testament: Adapa. J. B. Pritchard (Yay. haz.), Ancient Near Eastern Texts Relating to the Old Testament içinde (ss. 101-103). Princeton University Press.
62. Steinkeller, P. (2003). An Ur III manuscript of the Sumerian King List. W. Sallaberger, K. Volk, & A. Zgoll (Yay. haz.), Literatur, Politik und Recht in Mesopotamien: Festschrift für Claus Wilcke içinde (ss. 267-292). Harrassowitz.
63. Sweet, R. (1990). The sage in Akkadian literature: A philological study. J. G. Gammie & L. Perdue (Yay. haz.), The sage in Israel and the Ancient Near East içinde (ss. 45-65). Eisenbrauns.
64. Tigay, J. H. (1982). The evolution of the Gilgamesh epic. University of Pennsylvania Press.
65. Van der Toorn, K. (2007). Why wisdom became a secret: On wisdom as a written genre. C. R. Matthews (Yay. haz.), Wisdom literature in Mesopotamia and Israel içinde (ss. 21-29). Society of Biblical Literature.
66. Vanstiphout, H.L.J. (1999). The use(s) of genre in Mesopotamian literature: An Afterthought. Archiv Orientální, 67, 703-717.
67. Veldhuis, N. (2003). Sumerian Literature. G. J. Dorleijn & H. L. J. Vanstiphout (Yay. haz), Cultural Repertoires: Structure, Function and Dynamics içinde (ss. 29-43). Peteers.
68. Veldhuis, N. (2003). Sumerian literature. G. J. Dorleijn & H. L. J. Vanstiphout (Yay.haz.), Cultural Repertoires: Structure, Function and Dynamics içinde (ss. 29-43), Peeters.
69. Westenholz, A. (1974-1977). Old Akkadian school texts: Some goals of Sargonic scribal education. Archiv für Orientforschung, 25, 95-110.

Bu yayına atıf

@article{albayrak2025gilgames,
  author = {Albayrak, {\"O}zlem},
  title = {{Gilgame{\v{s}} Destan{\i}'nda Bilgeli{\u{g}}in Metamorfozu: Eski Babilce ve Standart Babilce Versiyonlar {\"U}zerine Kar{\c{s}}{\i}la{\c{s}}t{\i}rmal{\i} Bir {\.I}nceleme}},
  journal = {Hacettepe {\"U}niversitesi Edebiyat Fak{\"u}ltesi Dergisi},
  volume = {43},
  number = {1},
  pages = {257--275},
  publisher = {Hacettepe {\"U}niversitesi},
  year = {2025},
  month = {9},
  issn = {1301-5737},
  doi = {10.32600/huefd.1781269},
  url = {https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/gilgames-destaninda-bilgeligin-metamorfozu-eski-babilce-ve-standart-babilce-versiyonlar-uzerine-karsilastirmali-bir},
  language = {tr},
  keywords = {History of Old Asia Minor},
  abstract = {Bilgelik edebiyat{\i} ba{\c{s}}l{\i}{\u{g}}{\i} alt{\i}nda kategorize edilen metinler, Eski Mezopotamya'da ba{\c{s}}lang{\i}{\c{c}}ta {\c{c}}ift{\c{c}}ilik, zanaatk{\^a}rl{\i}k ve k{\^a}tiplik gibi belirli becerileri ya da uygar ya{\c{s}}am i{\c{c}}in gerekli deneyimsel bilgiyi ifade eden bilgelik kavram{\i}n{\i}n, M{\"O} 2. biny{\i}ldan 1. biny{\i}la ge{\c{c}}i{\c{s}} s{\"u}recinde {\"o}nemli bir d{\"o}n{\"u}{\c{s}}{\"u}m ge{\c{c}}irdi{\u{g}}ini g{\"o}stermektedir. Bu tarihsel s{\"u}re{\c{c}}ten itibaren bilgelik, {\"o}m{\"u}r boyu deneyimle edinilen insani bir nitelik olmaktan {\c{c}}{\i}karak, tanr{\i}sal bir s{\i}fat ya da tanr{\i}lar taraf{\i}ndan se{\c{c}}ilmi{\c{s}} ki{\c{s}}ilere bah{\c{s}}edilen ezoterik bir bilgi h{\^a}line gelmi{\c{s}}tir. Bi{\c{c}}imsel olarak epik bir anlat{\i} {\"o}zelli{\u{g}}i ta{\c{s}}{\i}mas{\i} nedeniyle modern ara{\c{s}}t{\i}rmac{\i}lar taraf{\i}ndan genellikle bilgelik edebiyat{\i} kategorisine d{\^a}hil edilmeyen Gilgame{\v{s}} Destan{\i}'n{\i}n g{\"u}n{\"u}m{\"u}zde iyi bilinen iki ana versiyonu aras{\i}ndaki farkl{\i}l{\i}klar, Eski Mezopotamya edebi gelene{\u{g}}indeki bu d{\"o}n{\"u}{\c{s}}{\"u}m{\"u}n en erken tarihli kan{\i}tlar{\i}ndan birini sunmaktad{\i}r. Destan{\i}n s{\"o}z konusu versiyonlar{\i}ndan ilki, Gilgame{\v{s}}'in kad{\i}n meyhaneci {\v{S}}iduri'den ald{\i}{\u{g}}{\i} {\"o}{\u{g}}{\"u}tlerle bilgeli{\u{g}}e ula{\c{s}}t{\i}{\u{g}}{\i} ve yakla{\c{s}}{\i}k M{\"O} 1700'e tarihlenen Eski Babilce versiyondur. Di{\u{g}}er versiyon ise, Gilgame{\v{s}}'in bilgeli{\u{g}}e s{\i}radan {\"o}l{\"u}ml{\"u}lerin eri{\c{s}}emeyece{\u{g}}i bir yer olan Utnapi{\v{s}}tim'in diyar{\i}nda ula{\c{s}}t{\i}{\u{g}}{\i} ve yakla{\c{s}}{\i}k M{\"O} 1100'e tarihlenen Standart Babilce versiyondur. Bu {\c{c}}al{\i}{\c{s}}mada, Gilgame{\v{s}} Destan{\i}'n{\i}n Eski Babilce ve Standart Babilce versiyonlar{\i} aras{\i}ndaki {\"u}slup ve dil d{\"u}zeyindeki farkl{\i}l{\i}klardan tematik, anlamsal ve yap{\i}sal boyuttaki {\"o}nemli d{\"o}n{\"u}{\c{s}}{\"u}mlere kadar uzanan farklar kar{\c{s}}{\i}la{\c{s}}t{\i}rmal{\i} olarak incelenmi{\c{s}}tir. Bu kar{\c{s}}{\i}la{\c{s}}t{\i}rmal{\i} y{\"o}ntem kapsam{\i}nda, hem Gilgame{\v{s}} Destan{\i}'n{\i}n bilgelik gelene{\u{g}}iyle ili{\c{s}}kisi incelenmi{\c{s}} hem de destan arac{\i}l{\i}{\u{g}}{\i}yla Eski Mezopotamya'da bilgelik kavram{\i}n{\i}n tan{\i}m ve kayna{\u{g}}{\i}nda meydana gelen metamorfoz ile bu metamorfozun Kassit D{\"o}nemi'nde ya{\c{s}}anan entelekt{\"u}el de{\u{g}}i{\c{s}}imlerle ili{\c{s}}kisi de{\u{g}}erlendirilmi{\c{s}}tir.},
  affiliation = {Sel{\c{c}}uk {\"U}niversitesi}
}

TY  - JOUR
AU  - Albayrak, Özlem
TI  - Gilgameš Destanı’nda Bilgeliğin Metamorfozu: Eski Babilce ve Standart Babilce Versiyonlar Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme
T2  - Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi
VL  - 43
IS  - 1
PY  - 2025
DA  - 2025/09/10/
SP  - 257
EP  - 275
PB  - Hacettepe Üniversitesi
SN  - 1301-5737
DO  - 10.32600/huefd.1781269
UR  - https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/gilgames-destaninda-bilgeligin-metamorfozu-eski-babilce-ve-standart-babilce-versiyonlar-uzerine-karsilastirmali-bir
AB  - Bilgelik edebiyatı başlığı altında kategorize edilen metinler, Eski Mezopotamya’da başlangıçta çiftçilik, zanaatkârlık ve kâtiplik gibi belirli becerileri ya da uygar yaşam için gerekli deneyimsel bilgiyi ifade eden bilgelik kavramının, MÖ 2. binyıldan 1. binyıla geçiş sürecinde önemli bir dönüşüm geçirdiğini göstermektedir. Bu tarihsel süreçten itibaren bilgelik, ömür boyu deneyimle edinilen insani bir nitelik olmaktan çıkarak, tanrısal bir sıfat ya da tanrılar tarafından seçilmiş kişilere bahşedilen ezoterik bir bilgi hâline gelmiştir. Biçimsel olarak epik bir anlatı özelliği taşıması nedeniyle modern araştırmacılar tarafından genellikle bilgelik edebiyatı kategorisine dâhil edilmeyen Gilgameš Destanı’nın günümüzde iyi bilinen iki ana versiyonu arasındaki farklılıklar, Eski Mezopotamya edebi geleneğindeki bu dönüşümün en erken tarihli kanıtlarından birini sunmaktadır. Destanın söz konusu versiyonlarından ilki, Gilgameš’in kadın meyhaneci Šiduri’den aldığı öğütlerle bilgeliğe ulaştığı ve yaklaşık MÖ 1700’e tarihlenen Eski Babilce versiyondur. Diğer versiyon ise, Gilgameš’in bilgeliğe sıradan ölümlülerin erişemeyeceği bir yer olan Utnapištim’in diyarında ulaştığı ve yaklaşık MÖ 1100’e tarihlenen Standart Babilce versiyondur. Bu çalışmada, Gilgameš Destanı’nın Eski Babilce ve Standart Babilce versiyonları arasındaki üslup ve dil düzeyindeki farklılıklardan tematik, anlamsal ve yapısal boyuttaki önemli dönüşümlere kadar uzanan farklar karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bu karşılaştırmalı yöntem kapsamında, hem Gilgameš Destanı’nın bilgelik geleneğiyle ilişkisi incelenmiş hem de destan aracılığıyla Eski Mezopotamya’da bilgelik kavramının tanım ve kaynağında meydana gelen metamorfoz ile bu metamorfozun Kassit Dönemi’nde yaşanan entelektüel değişimlerle ilişkisi değerlendirilmiştir.
KW  - History of Old Asia Minor
LA  - tr
AD  - Selçuk Üniversitesi
ER  -