Makale

Günümüz Toplumlarında Anneliğin Değişen Biçimlerini Sosyal Medya Kullanıcıları Üzerinden Değerlendirmek

Bu kayıt derginin DergiPark arşivinden aktarılmıştır; özgün sayfası: DergiPark

Özet

Geleneksel ve modern toplumlarda kadın ve erkeklerin çocuk sahibi olma arzuları; bireysel sorumlulukların artması,işsizlik ve yoksulluk sınırında yaşayan kişilerin sayısındaki artış, anne-baba olmanın beraberinde getirdiğiyükümlülükler, hastalık-sağlık konusunda meydana gelen değişimlerden etkilenmektedir. Tıbbi ve teknolojikgelişmelerin ön plana çıkması, bilgi-iletişim ağlarının kolay ve hızlı ulaşılabilirliği sağlaması, doğum kontrolyöntemleri gibi birtakım tedbirlere başvurma imkanları, kadınların ve erkeklerin anne-baba olma düşüncesini yenidengözden geçirmesini beraberinde getirmiştir. Bununla birlikte günümüz toplumlarında mesleki birikimi artırmak, eğitimimkânlarından yararlanmak, mobil hareketliliği gerektirecek iş kollarındaki istihdamın artması özellikle kadınlarınanne olma düşüncesini ötelemelerine sebep olmuştur. Fakat son yıllarda sosyal medya kullanıcılarının artması vetelevizyon programları ile bilgi-iletişim teknolojilerinin sunduğu yazın dünyası kadınları anneliğe ve özellikle deanneliğin değişen biçimlerine uyum sağlamaya davet etmektedir. Şöyle ki, sosyal medya ağlarından ınstagramdaoluşturulan bloglarda kadınlar, anne olmaya karar verdikleri andan itibaren anne adaylarının ne yemeleri ne içmelerigerektiği, hangi siteden alışveriş yapabileceklerine dair tavsiyeleri, bir taraftan kilo alırken diğer taraftan formlarınıkorumak için nelere dikkat etmeleri gerektiği gibi bir dizi yapıp etmeleri kadınlarla paylaşmakta ve en çok beğeni alan,en çok takip edilen listesi için adeta bir yarış içine girmektedirler. Bu durum kimi kadınlarda anneliğin arzulanan birduyguya dönüşmesini sağlarken kimi kadınlarda tam tersine kaçınılan bir duygu ve davranış biçimine dönüşmektedir.Bu çalışma, özellikle günümüz toplumlarında kadınların annelik konusunda sosyal medya ağları üzerinden neleri takipettikleri, bu konuda yapılan paylaşımların ön plana çıkan yönleri, çocuk bakımı ve sorunları ile ilgili kaygı veproblemlerin nasıl çözüleceği ve bununla ilgili uzman dışı kişilerin görüşlerine nasıl başvurdukları, sosyal medyaağlarından yaptıkları paylaşımlarla çocuk hakları konusunda doğabilecek sorunları nasıl görmezden geldikleri söylemanalizi yöntemiyle irdelenmeye çalışılmıştır. Bunun için en çok kullanılan sosyal medya ağlarından facebook veınstagram kullanıcılarının anneliğe dair paylaşımları ile ilgili genel bir değerlendirme yapılmıştır. Söz konusu bilgiiletişim teknoloji ağları üzerinden hareketle annelik olgusunun kamusal alana hangi anlam ve pratiklerle taşındığı,takip eden kişilerin bu paylaşımlara karşı nasıl bir yorumsal dil geliştirdikleri de analiz edilerek irdelenmeyeçalışılmıştır. Yapmış olduğumuz çalışmada, gündelik yaşam pratiklerini geniş kitlelere ulaştırabilen sosyal medyanın,diğer alanlarda olduğu gibi annelik kimliğinin dönüşümüne de sebep olduğu gerçeğine ulaşmıştır. Bununla birlikte çocukları ile ilgili paylaşımların kimi zaman çocuk haklarına zarar verebilecek boyutlara ulaştığı da gözlemlenmiştir.

Özet (İngilizce, çeviri)

Assessment of Changing Forms of Motherhood in Today’s Societies Based on Social Media Users

In traditional and modern societies, the desire of women and men to have children are affected by the increase inindividual responsibilities; increase in the number of people who are unemployed and living at the the threshold ofpoverty; liabilities related to parenthood; changes in diseases-health conditions. The prominence of medical andtechnological developments, easy and quick access to information-communication networks, the possibility to usecertain measures such as birth control methods have caused women and men to reconsider their idea to becomeparents. In addition to this, women in today’s societies particularly postpone their ideas for motherhood in order toenhance their professional capacities, to benefit from educational facilities, to be employed in jobs that requiremobility. However, the increase in the number of social media users in the recent years and the world of informationcommunication technologies presented by television programmes encourage women to motherhood, and especially toadapt to the changing forms of motherhood. That is, in certain blogs created on Instagram, one of the social medianetworks, women share their ideas on various issues like what the expectant mothers should eat and drink;recommendations about the shopping places; the things that they can do to keep their form, and they almost competewith each other to receive most of the “likes” and to have most of the followers. While this situation makesmotherhood a desired feeling for some women, it also makes it turn into a feeling and behavior that should beavoided. This study through discourse analysis method examines what women in today’s societies follow on socialmedia networks related to motherhood; the prominent aspects of the posts shared within this context; how theyconsult non-expert people to solve their anxieties and problems related to childcare; how they ignore the problemsthat may occur about children’s rights in relation to the post they share on social media networks. For this purpose, ageneral assessment has been made on the posts about motherhood shared by the users on Facebook and Instagram,two of the mostly used social media networks. Based on these information-communication networks, the meaningsand practices that brought motherhood to public sphere, and the interpretive language developed by the followers ofthese posts are analyzed and examined. In this study, we find that the social media, that can convey the daily lifepractices to a great number of people, similarly causes a transformation in the identity motherhood. In addition tothis, it is also observed that the posts that they share about their children sometimes reach a point that might endangerchildren’s rights.

Dosyalar

Bu kayıt için yalnız üstveri yayımlanmıştır.

Kaynakça

KaynakçaAnık, M. (2016). Aykırı Bir Düşünür Olarak J. Baudrillard ve Gösteriş Amaçlı Tüketim, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9, 47: 441-453.Badınter, E. (2017). Kadınlık mı Annelik mi, A. Ekmekci (Çev), (3. bs.). İstanbul: İletişim Yayıncılık.Bahçe, K. S. (2008). Kapitalizm ve Annelik, Mülkiye Dergisi, 258, 32: 71-86.Berber, N. (2013). Özel Sektörde Yönetici Kadınların Cinsiyet Kimliği ve Feminizm Algısı, Toplum ve Bilim Dergisi, 128: ss.242-261.Bora, A. (2001). Yerli Bir Feminizme Doğru, A. İlyasoğlu, N. Akgökçe (Yay. Haz.), (1. bs.), İstanbul: Sel Yayıncılık. Burç, P. E. (2015). Popüler Kültür ve Annelik: Anneliğin Farklı Görünümleri, Hacettepe Üniversitesi Sosyolojik Araştırmalar E-Dergisi, 1-15.Deliktaş, A., Körükçü, Ö., ve Kukulu, K. (2015). Farklı Gruplarda Annelik Deneyimi, Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 5, 4: 274-283.Gıddens, A. Modernite ve Bireysel-Kimlik Geç Modern Çağda Benlik ve Toplum, (1. bs.). İstanbul: Say Yayınları.Gül, S.S. (2009). Refah Devletinin Dönüşümünde Kadın Haklarında Annelik Hakkından Çalışma ve Aile Sorumluluğuna Geçiş, TODAİE İnsan Hakları Yıllığı, 27: 49-74.Günay, G., ve Bener, Ö. (2011). Kadınların Toplumsal Cinsiyet Rolleri Çerçevesinde Aile İçi Yaşamı Algılama Biçimleri, Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 15, 3: 157-171. Güzel, M. (2015). Gerçeklik İlkesinin Yitimi: Baudrillard’ın Simülasyon Teorisinin Temel Kavramları, Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, 19: 65-84.Kılıçgün, M. Y. ve Kılıçkaya, A. (2016). Geleneksel Annelik Ölçeği’nin Psikometrik Özellikleri: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması, İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5, 8: 2867-2881.Marshall, G. (1999). Sosyoloji Sözlüğü, O. Akınhay, D. Kömürcü (Yay. Haz.), (1.bs.). Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.Punch, Keith, F. (2005). Sosyal Araştırmalara Giriş Nicel ve Nitel Yaklaşımlar, E. Türközü (Yay. Haz.), (1. bs.). Ankara: Siyasal Kitabevi. TAYA (2006). Türkiye Aile Yapısı Araştırması: Tespitler, Öneriler, Ankara: T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Yayınları.TAYA (2011). Türkiye Aile Yapısı Araştırması: Tespitler, Öneriler, Ankara: T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Yayınları.Teke G. S. (2014). Dönüşen Anneliğe Yönelik Netnografik Bir Analiz: Blogger Anneler, Milli Folklor Dergisi, 26, 103: 32-47.Tolan, B. (1991). Aile, Cinsiyet ve Roller, Türk Aile Ansiklopedisi, Cilt 1, Ankara: T.C. Başbakanlık Aile Araştırma Kurumu Yayınları.Uğurlu, E. G. (2013). Annelik Rolünün Öğrenilme Sürecinde Medyanın Yeri, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitü Dergisi, 1,34: 1-24.Welldon, E. (2001). Anne: Melek mi, Yosma mı? Anneliğin İdealleştirilmesi ve Alçaltılması, C. Kurultay ve S. K. Akbaş (Çev.), (1. bs.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.http://www.tuseb.gov.tr/tacese/yuklemeler/ekitap/UA_kuruluslar/%C3%87ocuk%20Haklar%C4%B1na%20Dair%20S%C3%B6zle%C5%9Fme.pdf. Erişim Tarihi: 25 Mart 2018.http://www.unicef.org.tr/files/bilgimerkezi/doc/cocuk-istismari-raporu-tr.pdf, Erişim Tarihi: 16 Ocak 2018.

Bu yayına atıf

APA 7

Aktaş, G. (2018). Günümüz Toplumlarında Anneliğin Değişen Biçimlerini Sosyal Medya Kullanıcıları Üzerinden Değerlendirmek. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 36(2), 253–271. https://doi.org/10.32600/huefd.441402

BibTeX

@article{aktas2018gunumuz,
  author = {Akta{\c{s}}, G{\"u}l},
  title = {{G{\"u}n{\"u}m{\"u}z Toplumlar{\i}nda Anneli{\u{g}}in De{\u{g}}i{\c{s}}en Bi{\c{c}}imlerini Sosyal Medya Kullan{\i}c{\i}lar{\i} {\"U}zerinden De{\u{g}}erlendirmek}},
  journal = {Hacettepe {\"U}niversitesi Edebiyat Fak{\"u}ltesi Dergisi},
  volume = {36},
  number = {2},
  pages = {253--271},
  publisher = {Hacettepe {\"U}niversitesi},
  year = {2018},
  month = {7},
  issn = {1301-5737},
  doi = {10.32600/huefd.441402},
  url = {https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/gunumuz-toplumlarinda-anneligin-degisen-bicimlerini-sosyal-medya-kullanicilari-uzerinden-degerlendirmek},
  language = {tr},
  abstract = {Geleneksel ve modern toplumlarda kad{\i}n ve erkeklerin {\c{c}}ocuk sahibi olma arzular{\i}; bireysel sorumluluklar{\i}n artmas{\i},i{\c{s}}sizlik ve yoksulluk s{\i}n{\i}r{\i}nda ya{\c{s}}ayan ki{\c{s}}ilerin say{\i}s{\i}ndaki art{\i}{\c{s}}, anne-baba olman{\i}n beraberinde getirdi{\u{g}}iy{\"u}k{\"u}ml{\"u}l{\"u}kler, hastal{\i}k-sa{\u{g}}l{\i}k konusunda meydana gelen de{\u{g}}i{\c{s}}imlerden etkilenmektedir. T{\i}bbi ve teknolojikgeli{\c{s}}melerin {\"o}n plana {\c{c}}{\i}kmas{\i}, bilgi-ileti{\c{s}}im a{\u{g}}lar{\i}n{\i}n kolay ve h{\i}zl{\i} ula{\c{s}}{\i}labilirli{\u{g}}i sa{\u{g}}lamas{\i}, do{\u{g}}um kontroly{\"o}ntemleri gibi birtak{\i}m tedbirlere ba{\c{s}}vurma imkanlar{\i}, kad{\i}nlar{\i}n ve erkeklerin anne-baba olma d{\"u}{\c{s}}{\"u}ncesini yenideng{\"o}zden ge{\c{c}}irmesini beraberinde getirmi{\c{s}}tir. Bununla birlikte g{\"u}n{\"u}m{\"u}z toplumlar{\i}nda mesleki birikimi art{\i}rmak, e{\u{g}}itimimk{\^a}nlar{\i}ndan yararlanmak, mobil hareketlili{\u{g}}i gerektirecek i{\c{s}} kollar{\i}ndaki istihdam{\i}n artmas{\i} {\"o}zellikle kad{\i}nlar{\i}nanne olma d{\"u}{\c{s}}{\"u}ncesini {\"o}telemelerine sebep olmu{\c{s}}tur. Fakat son y{\i}llarda sosyal medya kullan{\i}c{\i}lar{\i}n{\i}n artmas{\i} vetelevizyon programlar{\i} ile bilgi-ileti{\c{s}}im teknolojilerinin sundu{\u{g}}u yaz{\i}n d{\"u}nyas{\i} kad{\i}nlar{\i} anneli{\u{g}}e ve {\"o}zellikle deanneli{\u{g}}in de{\u{g}}i{\c{s}}en bi{\c{c}}imlerine uyum sa{\u{g}}lamaya davet etmektedir. {\c{S}}{\"o}yle ki, sosyal medya a{\u{g}}lar{\i}ndan {\i}nstagramdaolu{\c{s}}turulan bloglarda kad{\i}nlar, anne olmaya karar verdikleri andan itibaren anne adaylar{\i}n{\i}n ne yemeleri ne i{\c{c}}melerigerekti{\u{g}}i, hangi siteden al{\i}{\c{s}}veri{\c{s}} yapabileceklerine dair tavsiyeleri, bir taraftan kilo al{\i}rken di{\u{g}}er taraftan formlar{\i}n{\i}korumak i{\c{c}}in nelere dikkat etmeleri gerekti{\u{g}}i gibi bir dizi yap{\i}p etmeleri kad{\i}nlarla payla{\c{s}}makta ve en {\c{c}}ok be{\u{g}}eni alan,en {\c{c}}ok takip edilen listesi i{\c{c}}in adeta bir yar{\i}{\c{s}} i{\c{c}}ine girmektedirler. Bu durum kimi kad{\i}nlarda anneli{\u{g}}in arzulanan birduyguya d{\"o}n{\"u}{\c{s}}mesini sa{\u{g}}larken kimi kad{\i}nlarda tam tersine ka{\c{c}}{\i}n{\i}lan bir duygu ve davran{\i}{\c{s}} bi{\c{c}}imine d{\"o}n{\"u}{\c{s}}mektedir.Bu {\c{c}}al{\i}{\c{s}}ma, {\"o}zellikle g{\"u}n{\"u}m{\"u}z toplumlar{\i}nda kad{\i}nlar{\i}n annelik konusunda sosyal medya a{\u{g}}lar{\i} {\"u}zerinden neleri takipettikleri, bu konuda yap{\i}lan payla{\c{s}}{\i}mlar{\i}n {\"o}n plana {\c{c}}{\i}kan y{\"o}nleri, {\c{c}}ocuk bak{\i}m{\i} ve sorunlar{\i} ile ilgili kayg{\i} veproblemlerin nas{\i}l {\c{c}}{\"o}z{\"u}lece{\u{g}}i ve bununla ilgili uzman d{\i}{\c{s}}{\i} ki{\c{s}}ilerin g{\"o}r{\"u}{\c{s}}lerine nas{\i}l ba{\c{s}}vurduklar{\i}, sosyal medyaa{\u{g}}lar{\i}ndan yapt{\i}klar{\i} payla{\c{s}}{\i}mlarla {\c{c}}ocuk haklar{\i} konusunda do{\u{g}}abilecek sorunlar{\i} nas{\i}l g{\"o}rmezden geldikleri s{\"o}ylemanalizi y{\"o}ntemiyle irdelenmeye {\c{c}}al{\i}{\c{s}}{\i}lm{\i}{\c{s}}t{\i}r. Bunun i{\c{c}}in en {\c{c}}ok kullan{\i}lan sosyal medya a{\u{g}}lar{\i}ndan facebook ve{\i}nstagram kullan{\i}c{\i}lar{\i}n{\i}n anneli{\u{g}}e dair payla{\c{s}}{\i}mlar{\i} ile ilgili genel bir de{\u{g}}erlendirme yap{\i}lm{\i}{\c{s}}t{\i}r. S{\"o}z konusu bilgiileti{\c{s}}im teknoloji a{\u{g}}lar{\i} {\"u}zerinden hareketle annelik olgusunun kamusal alana hangi anlam ve pratiklerle ta{\c{s}}{\i}nd{\i}{\u{g}}{\i},takip eden ki{\c{s}}ilerin bu payla{\c{s}}{\i}mlara kar{\c{s}}{\i} nas{\i}l bir yorumsal dil geli{\c{s}}tirdikleri de analiz edilerek irdelenmeye{\c{c}}al{\i}{\c{s}}{\i}lm{\i}{\c{s}}t{\i}r. Yapm{\i}{\c{s}} oldu{\u{g}}umuz {\c{c}}al{\i}{\c{s}}mada, g{\"u}ndelik ya{\c{s}}am pratiklerini geni{\c{s}} kitlelere ula{\c{s}}t{\i}rabilen sosyal medyan{\i}n,di{\u{g}}er alanlarda oldu{\u{g}}u gibi annelik kimli{\u{g}}inin d{\"o}n{\"u}{\c{s}}{\"u}m{\"u}ne de sebep oldu{\u{g}}u ger{\c{c}}e{\u{g}}ine ula{\c{s}}m{\i}{\c{s}}t{\i}r. Bununla birlikte {\c{c}}ocuklar{\i} ile ilgili payla{\c{s}}{\i}mlar{\i}n kimi zaman {\c{c}}ocuk haklar{\i}na zarar verebilecek boyutlara ula{\c{s}}t{\i}{\u{g}}{\i} da g{\"o}zlemlenmi{\c{s}}tir.},
  affiliation = {PAMUKKALE {\"U}N{\.I}VERS{\.I}TES{\.I}}
}

.bib

RIS

TY  - JOUR
AU  - Aktaş, Gül
TI  - Günümüz Toplumlarında Anneliğin Değişen Biçimlerini Sosyal Medya Kullanıcıları Üzerinden Değerlendirmek
T2  - Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi
VL  - 36
IS  - 2
PY  - 2018
DA  - 2018/07/06/
SP  - 253
EP  - 271
PB  - Hacettepe Üniversitesi
SN  - 1301-5737
DO  - 10.32600/huefd.441402
UR  - https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/gunumuz-toplumlarinda-anneligin-degisen-bicimlerini-sosyal-medya-kullanicilari-uzerinden-degerlendirmek
AB  - Geleneksel ve modern toplumlarda kadın ve erkeklerin çocuk sahibi olma arzuları; bireysel sorumlulukların artması,işsizlik ve yoksulluk sınırında yaşayan kişilerin sayısındaki artış, anne-baba olmanın beraberinde getirdiğiyükümlülükler, hastalık-sağlık konusunda meydana gelen değişimlerden etkilenmektedir. Tıbbi ve teknolojikgelişmelerin ön plana çıkması, bilgi-iletişim ağlarının kolay ve hızlı ulaşılabilirliği sağlaması, doğum kontrolyöntemleri gibi birtakım tedbirlere başvurma imkanları, kadınların ve erkeklerin anne-baba olma düşüncesini yenidengözden geçirmesini beraberinde getirmiştir. Bununla birlikte günümüz toplumlarında mesleki birikimi artırmak, eğitimimkânlarından yararlanmak, mobil hareketliliği gerektirecek iş kollarındaki istihdamın artması özellikle kadınlarınanne olma düşüncesini ötelemelerine sebep olmuştur. Fakat son yıllarda sosyal medya kullanıcılarının artması vetelevizyon programları ile bilgi-iletişim teknolojilerinin sunduğu yazın dünyası kadınları anneliğe ve özellikle deanneliğin değişen biçimlerine uyum sağlamaya davet etmektedir. Şöyle ki, sosyal medya ağlarından ınstagramdaoluşturulan bloglarda kadınlar, anne olmaya karar verdikleri andan itibaren anne adaylarının ne yemeleri ne içmelerigerektiği, hangi siteden alışveriş yapabileceklerine dair tavsiyeleri, bir taraftan kilo alırken diğer taraftan formlarınıkorumak için nelere dikkat etmeleri gerektiği gibi bir dizi yapıp etmeleri kadınlarla paylaşmakta ve en çok beğeni alan,en çok takip edilen listesi için adeta bir yarış içine girmektedirler. Bu durum kimi kadınlarda anneliğin arzulanan birduyguya dönüşmesini sağlarken kimi kadınlarda tam tersine kaçınılan bir duygu ve davranış biçimine dönüşmektedir.Bu çalışma, özellikle günümüz toplumlarında kadınların annelik konusunda sosyal medya ağları üzerinden neleri takipettikleri, bu konuda yapılan paylaşımların ön plana çıkan yönleri, çocuk bakımı ve sorunları ile ilgili kaygı veproblemlerin nasıl çözüleceği ve bununla ilgili uzman dışı kişilerin görüşlerine nasıl başvurdukları, sosyal medyaağlarından yaptıkları paylaşımlarla çocuk hakları konusunda doğabilecek sorunları nasıl görmezden geldikleri söylemanalizi yöntemiyle irdelenmeye çalışılmıştır. Bunun için en çok kullanılan sosyal medya ağlarından facebook veınstagram kullanıcılarının anneliğe dair paylaşımları ile ilgili genel bir değerlendirme yapılmıştır. Söz konusu bilgiiletişim teknoloji ağları üzerinden hareketle annelik olgusunun kamusal alana hangi anlam ve pratiklerle taşındığı,takip eden kişilerin bu paylaşımlara karşı nasıl bir yorumsal dil geliştirdikleri de analiz edilerek irdelenmeyeçalışılmıştır. Yapmış olduğumuz çalışmada, gündelik yaşam pratiklerini geniş kitlelere ulaştırabilen sosyal medyanın,diğer alanlarda olduğu gibi annelik kimliğinin dönüşümüne de sebep olduğu gerçeğine ulaşmıştır. Bununla birlikte çocukları ile ilgili paylaşımların kimi zaman çocuk haklarına zarar verebilecek boyutlara ulaştığı da gözlemlenmiştir.
LA  - tr
AD  - PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ
ER  -

.ris

Makale

“Deneyimli Kuşaklar” Ekseninde Pandemi Sürecinin Sosyolojik Boyutları: Denizli Örneği

Gül Aktaş

2021Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 39(1)