Kral Louis-Philippe Dönemi Fransız Opera, Tiyatro ve Balesinde Doğu İmgesi: 1830-1848

Özet

Hükümranlığı 1830’dan 1848 yılına kadar süren Fransa kralı Louis-Philippe döneminde Doğu temalı birçok opera, tiyatro ve bale sahnelenmiştir. Bu çalışmada Fransız kültür hayatında önemli bir yeri olan sahne sanatlarının, Doğu’nun siyasi ve kültürel coğrafyasına karşı geliştirilen siyasi görüşü beslemede ne ölçüde kullanıldığı incelenecektir. Kral Louis-Philippe’in on sekiz yıllık hükümranlığı süresince Fransız sahne sanatlarında yaratılan Doğu imgesinde köleliğe, harem yaşantısına, kadınların günahkâr ve baştan çıkartıcı imajına, dine ve yozlaşmışlığa, vahşete, düşkünlüğe dair ön plana çıkarılan temalar üzerinden Fransa’nın Doğu dünyasına ilişkin politik ve kültürel yaklaşımı ortaya konmuştur. Tarihsel olayların ve Oryantalizmin eşlik ettiği temsillerin politik okumaları, Fransa lehine çeşitli propangandalar içermektedir. Louis-Philippe dönemi sahne sanatlarındaki sansür baskısının da yaratılan Doğu imgesindeki etkisi ortaya konulmuştur. Siyasi kontrol mekanizmasının işlediği bir ortamda hangi Doğu temalı temsillerin sahnelenmesine izin verildiği de tartışılacaktır. 1830-1848 yılları arasında söz konusu Doğu temalı opera, tiyatro ve bale temsillerinden yalnızca birincil kaynak metinlerine ulaşılabilenlere çalışmada yer verilmiş olup vurgulanan Doğu imgesi politik ve kültürel bağlamda ele alınmıştır.

Anahtar sözcükler

• Görsel Kültür

Dosyalar

Bu kayıt için yalnız üstveri yayımlanmıştır.

Kaynakça

1. Akın, N. (1998). 19. yüzyılın ikinci yarısında Galata ve Pera. Litaratür Yayınları.
2. Anonim. (2024). Bin bir gece masalları. Yapı Kredi Yayınları.
3. Anonim. (1826). Il Turco in Italia. E.M. Murden.
4. Bajou, V., & Todd, J. M. (2013). A hagiographic collection: Remarks on the taste of Louis-Philippe, Duc d’Orléans. Getty Research Journal, 5(2013), 55-72.
5. Balamber, B. (2020). Karikatürün gücü: Yurttaş Kral Louis-Philippe’nin armut krala dönüşümü, GSED, 26(45), 639-649.
6. Biéchy, A. (1853). Histoire de la Domination des Maures en Espagne. Barbou Frères.
7. Bolat, B., & Ayaz, R. (2021). Sömürgeciliğin tarihsel seyri ve XIX. yüzyılda İngiliz sömürgeciliğinin kodları. Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, 69, 115-139.
8. Bordonove, G. (2009). Louis-Philippe: Roi des Français. Pygmalion.
9. Bozkurt, F. (2015). Osmanlı dönemi İstanbul ailesi. Büyük İstanbul Tarihi (Cilt IV) içinde (s. 53). 30.04.2024 tarihinde erişildi. https://istanbultarihi.ist/102-osmanli-donemi-istanbul-ailesi
10. Buffelan-Lanore, J. P. (1990), Les langages documentaires en informatique juridique, La Revue administrative, 43ème Année, 254, 173-178.
11. Burge, A. (2016). Representing difference in the mediaval and modern orientalist romance. Palgrave Macmillan.
12. Burns, R. I. (1971). Christian-Islamic confrontation in the West: The thirteenth-century dream of conversion. The American Historical Review,.76(5), 1386-1434. https://doi.org/10.1086/ahr/76.5.1386
13. Burr Margadant, J. (1999). Gender, vice, and the political imaginary in postrevolutionary France: Reinterpreting the failure of the July Monarchy, 1830-1848. The American Historical Review, 104(5), 1461-1496. https://doi.org/10.1086/ahr/104.5.1461
14. Brusius, M. (2014). Le Tigre, Le Louvre et l’échange de connaissances archéologiques visuelles entre la France et la Grande-Bretagne aux alentours de 1850, Les Cahiers de l’École du Louvre, Cahier 5.
15. Castille, H. (1856). Les Hommes et Les Mœurs en France Sous le Règne de Louis-Philippe, Paris: Adolphe Delahays.
16. Cavaignac, E. (1897). Expédition de Morée (1828-1829): Lettres d’Eugène Cavaignac. Revue des Deux Mondes (1829-1971), 141(1), 47-70.
17. Chraïbi, A. (2004). Galland’s Ali Baba and other Arabic versions. Marvels & Tales, 18(2), 159-169.
18. Clafate Ribeiro, M. (1998). Revisiting Alcacer Quikir: History, myth and war in Manuel Alegre’s ‘Jornada de África’. Portuguese Studies,14, 242-254.
19. Clafate Ribeiro, M. (2002). Empire, colonial wars and post-colonialism in the Portuguese contemporary imagination. Portuguese Studies, 18, 132-214.
20. Collins, I. (1954). The goverment and the press in France during the reign of Louis-Philippe. The English Historical Review, 69(271), 262-282.
21. Çekem, K. (2021). Bilimkurgunun romantik kökenleri. Romantizm: Felsefe, sanat, siyaset içinde (ss. 323-332). Pinhan Yayıncılık.
22. De Favières, E. (1803). Aline, Reine de Golconde. Delavigne fils.
23. Defer, P. (1851). Collections du feu roi Louis-Philippe, 30.04.2024 tarihinde erişildi. https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k58460620/f4.item
24. De Kock, P. (1838). Dgenguiz-Kan, ou La Conquete de la Chine. Magasin Théatral, Paris. 30.04.2024 tarihinde erişildi. https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5688636t/f60.item.r=magasin%20theatral%20Dgenguiz%20Kan
25. De la Gorge, P. (1931). Louis-Philippe 1830-1848, Academié Française.
26. Delalex, H. (13.06.2011). La collection de portraits gravés du roi Louis-Philippe au château de Versailles. Bulletin du Centre de recherche du château de Versailles, Articles et études, 30.04.2024 tarihinde erişildi. http://journals.openedition.org/crcv/11331
27. De Nerval, G. (2004). Doğu’da seyahat, Yapı Kredi Yayınları.
28. Dubedout, E. J. (1906). Shakespeare et Voltaire: Othello et Zaire. Modern Philology, 3(3), 305-316.
29. Duben, A., & Behar, C. (2014). İstanbul haneleri: Evlilik, aile ve doğurganlık 1880-1940. Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
30. Edgeworth Reade, J. (1994). Les relations anglo-françaises en Assyrie. De Khorsabad à Paris: La découverte des Assyriens. Reunion des Musées Nationaux.
31. Ferber, M. (2020). Romantizm: Kısa bir giriş (M. Çetin, Çev.). Say Yayınları.
32. Fevrier, P. A. (1989). Approches du Maghreb Romain: Pouvoirs, Différences et Conflits. Edisud.
33. Goldstein, R. J. (2012). Censorship of caricature and theater in nineteeneth-century France: An overview. Yale French Studies, 122, 14-36.
34. Grant, R.B. (1979). Sequence and theme in Victor Hugo’s les orientales. PMLA, 94(5), 894-908. https://doi.org/10.2307/461972
35. Guizot, F. (1865). France under Louis-Philippe from 1841 to 1847. Spottiswoode and Co.
36. Herbette, M. (2019). Fransa’da ilk daimî Türk elçisi Moralı Esseyit Ali Efendi (1797-1802). Ötüken.
37. Howarth, T. E. B. (1961). Citizen-King: The life of Louis-Philippe King of the French. Eyre & Spottiswoode.
38. Hugo, V. (1834). Les orientales. Eugène Renduel.
39. Kabbani, R. (1993). Avrupa’nın doğu imajı. Bağlam Yayıncılık.
40. Karal, E. Z. (1983). Büyük Osmanlı tarihi (Cilt 1). Türk Tarih Kurumu Yayınları.
41. Kerr, G. (2021). A Short history of coffee. Oldcastle Books.
42. Koçunyan, A. (2019). Les voyages du sultan Abdülaziz et leurs répercussions intérieures, S. Destephen, J. Barbier et François Chausson (Yay. haz.), Le gouvernement en déplacement: Pouvoir et mobilité de l’Antiquité à nos jours içinde. Presses Universitaires de Rennes.
43. Krappe, A. H. (1924). The ‘Cantar de los infantes de Lara’ and the ‘Chanson de Roland’. Neuphilologische Mitteilungen, 25(1/2), 15-24.
44. Krappe, A. H. (1925). The source of Voltaire’s Zaire. The Modern Language Review, 20(3), 305-309.
45. Kreiser, K. (1999). Türklerde akıl var mı? Napolyon dönemi Avrupası’ndaki doğu tartışması üzerine. Cogito, 19, 93-113.
46. Laurencin, (1833). Ibrahim ou Le trône et la fiancée. Marchant et Barba.
47. Laurencin, (1839). Le Paradis de Mahomet ou La Réforme au Harem. Paris.
48. Le Monde Dramatique : Histoire des théâtres anciens; Revue des spectacles modernes, (1837), Tome V, Paris.
49. Lewis, B. (2017). İslam ve batı, Akılçelen Kitaplar.
50. Lucas, H. (1845). L’Étoile de Séville. Michel Frères.
51. Manzano, R. F. (1991). El Orient en la Música Europea. Revista de Musicología, 14(1/2), 423-428.
52. McGovern, F. H., & McGovern, J. N. (1986). “BA” Portrait: Paul Émile Botta. The Biblical Archaeologist, 49(2), 1109-113. https://doi.org/10.2307/3210006
53. Mennechet, E., & Dupin, H. (1836). Mila ou l’Esclave. Paris.
54. Mourier J.-J., & Montigny, L. (1837). Zara ou La sœur de l'Arabe. Le Théatre des Folies-Dramatiques.
55. Nam, M. (2013). İşgalden istiklale Cezayir. Tarih Dergisi, 55, 155-187.
56. Özensoy, A. U. (2019). 15. ve 16. yüzyıllarda sömürgecilik hareketleri, fiyat devrimi ve sömürgecilik ideolojisi. Tarih ve Gelecek Dergisi, 5(3), 819-834.
57. Özsüer, E. (2018). Türkokratia: Avrupa’da Türk imajı, Kronik Kitap.
58. Petrey, S. (1991). Pears in history, Representations, 35, 52-71.
59. Platzner, R. L., & Hume, R. D. (1971). Gothic versus Romantic: A Rejoinder. PLMA, 86(2), 266-274. https://doi.org/10.2307/460952
60. Reade, J. E. (1964). More drawings of Ashurbanipal sculptures. Iraq, 26(1), 1-13. https://doi.org/10.2307/4199756
61. Rousset, C. (1887). L’Algérie de 1830 à 1840. Librairie Plon.
62. Saint-Georges & Mazilier. (1840). Le Diable Amoureux. Libraire de l’Opéra.
63. Scribe, E. (1843). Dom Sébastien Roi de Portugal. J.A. LELONG.
64. Shakespeare, W. (183.). Othello. 30.04.2024 tarihinde erişildi. https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b531170599.r=theatre?rk=244979749;2
65. Shakespeare, W. (2008). Othello. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
66. Thouvenei, E. (1840). Constantinople Sous Abdul-Medjid. Revue des Deux Mondes, 21(1), 68-89.
67. Tilley, A. (1922). Tragedy at the Comédie-Française (1680-1778). The Modern Language Review, 17(4), 362-380.
68. Tolias, G. (2016). The resilience of philhellenism. The Historical Review/La Revue Historique,.13, 51-70.
69. Türkdoğan, T. (2021). Romantizm Neden Önemlidir?. F. S. Sandal, & U. B. Aldemir (Yay. haz.), Romantizm: Felsefe, sanat, siyaset içinde. Pinhan Yayıncılık.
70. Uzunçarşılı, İ. H. (1954). Asâkir-i Mansure'ye fes giydirilmesi hakkında Sadr-ı Azam takriri ve II. Mahmud'un Hatt-ı Humayunu, Belleten, 18, 223-230.

Bu yayına atıf

@article{kurt2024kral,
  author = {Kurt, {\c{S}}eyda},
  title = {{Kral Louis-Philippe D{\"o}nemi Frans{\i}z Opera, Tiyatro ve Balesinde Do{\u{g}}u {\.I}mgesi: 1830-1848}},
  journal = {Hacettepe {\"U}niversitesi Edebiyat Fak{\"u}ltesi Dergisi},
  volume = {42},
  number = {1},
  pages = {23--45},
  publisher = {Hacettepe {\"U}niversitesi},
  year = {2024},
  month = {7},
  issn = {1301-5737},
  doi = {10.32600/huefd.1511455},
  url = {https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/kral-louis-philippe-donemi-fransiz-opera-tiyatro-ve-balesinde-dogu-imgesi-1830-1848},
  language = {tr},
  keywords = {G{\"o}rsel K{\"u}lt{\"u}r},
  abstract = {H{\"u}k{\"u}mranl{\i}{\u{g}}{\i} 1830'dan 1848 y{\i}l{\i}na kadar s{\"u}ren Fransa kral{\i} Louis-Philippe d{\"o}neminde Do{\u{g}}u temal{\i} bir{\c{c}}ok opera, tiyatro ve bale sahnelenmi{\c{s}}tir. Bu {\c{c}}al{\i}{\c{s}}mada Frans{\i}z k{\"u}lt{\"u}r hayat{\i}nda {\"o}nemli bir yeri olan sahne sanatlar{\i}n{\i}n, Do{\u{g}}u'nun siyasi ve k{\"u}lt{\"u}rel co{\u{g}}rafyas{\i}na kar{\c{s}}{\i} geli{\c{s}}tirilen siyasi g{\"o}r{\"u}{\c{s}}{\"u} beslemede ne {\"o}l{\c{c}}{\"u}de kullan{\i}ld{\i}{\u{g}}{\i} incelenecektir. Kral Louis-Philippe'in on sekiz y{\i}ll{\i}k h{\"u}k{\"u}mranl{\i}{\u{g}}{\i} s{\"u}resince Frans{\i}z sahne sanatlar{\i}nda yarat{\i}lan Do{\u{g}}u imgesinde k{\"o}leli{\u{g}}e, harem ya{\c{s}}ant{\i}s{\i}na, kad{\i}nlar{\i}n g{\"u}nahk{\^a}r ve ba{\c{s}}tan {\c{c}}{\i}kart{\i}c{\i} imaj{\i}na, dine ve yozla{\c{s}}m{\i}{\c{s}}l{\i}{\u{g}}a, vah{\c{s}}ete, d{\"u}{\c{s}}k{\"u}nl{\"u}{\u{g}}e dair {\"o}n plana {\c{c}}{\i}kar{\i}lan temalar {\"u}zerinden Fransa'n{\i}n Do{\u{g}}u d{\"u}nyas{\i}na ili{\c{s}}kin politik ve k{\"u}lt{\"u}rel yakla{\c{s}}{\i}m{\i} ortaya konmu{\c{s}}tur. Tarihsel olaylar{\i}n ve Oryantalizmin e{\c{s}}lik etti{\u{g}}i temsillerin politik okumalar{\i}, Fransa lehine {\c{c}}e{\c{s}}itli propangandalar i{\c{c}}ermektedir. Louis-Philippe d{\"o}nemi sahne sanatlar{\i}ndaki sans{\"u}r bask{\i}s{\i}n{\i}n da yarat{\i}lan Do{\u{g}}u imgesindeki etkisi ortaya konulmu{\c{s}}tur. Siyasi kontrol mekanizmas{\i}n{\i}n i{\c{s}}ledi{\u{g}}i bir ortamda hangi Do{\u{g}}u temal{\i} temsillerin sahnelenmesine izin verildi{\u{g}}i de tart{\i}{\c{s}}{\i}lacakt{\i}r. 1830-1848 y{\i}llar{\i} aras{\i}nda s{\"o}z konusu Do{\u{g}}u temal{\i} opera, tiyatro ve bale temsillerinden yaln{\i}zca birincil kaynak metinlerine ula{\c{s}}{\i}labilenlere {\c{c}}al{\i}{\c{s}}mada yer verilmi{\c{s}} olup vurgulanan Do{\u{g}}u imgesi politik ve k{\"u}lt{\"u}rel ba{\u{g}}lamda ele al{\i}nm{\i}{\c{s}}t{\i}r.},
  affiliation = {HACETTEPE {\"U}N{\.I}VERS{\.I}TES{\.I}}
}

TY  - JOUR
AU  - Kurt, Şeyda
TI  - Kral Louis-Philippe Dönemi Fransız Opera, Tiyatro ve Balesinde Doğu İmgesi: 1830-1848
T2  - Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi
VL  - 42
IS  - 1
PY  - 2024
DA  - 2024/07/05/
SP  - 23
EP  - 45
PB  - Hacettepe Üniversitesi
SN  - 1301-5737
DO  - 10.32600/huefd.1511455
UR  - https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/kral-louis-philippe-donemi-fransiz-opera-tiyatro-ve-balesinde-dogu-imgesi-1830-1848
AB  - Hükümranlığı 1830’dan 1848 yılına kadar süren Fransa kralı Louis-Philippe döneminde Doğu temalı birçok opera, tiyatro ve bale sahnelenmiştir. Bu çalışmada Fransız kültür hayatında önemli bir yeri olan sahne sanatlarının, Doğu’nun siyasi ve kültürel coğrafyasına karşı geliştirilen siyasi görüşü beslemede ne ölçüde kullanıldığı incelenecektir. Kral Louis-Philippe’in on sekiz yıllık hükümranlığı süresince Fransız sahne sanatlarında yaratılan Doğu imgesinde köleliğe, harem yaşantısına, kadınların günahkâr ve baştan çıkartıcı imajına, dine ve yozlaşmışlığa, vahşete, düşkünlüğe dair ön plana çıkarılan temalar üzerinden Fransa’nın Doğu dünyasına ilişkin politik ve kültürel yaklaşımı ortaya konmuştur. Tarihsel olayların ve Oryantalizmin eşlik ettiği temsillerin politik okumaları, Fransa lehine çeşitli propangandalar içermektedir. Louis-Philippe dönemi sahne sanatlarındaki sansür baskısının da yaratılan Doğu imgesindeki etkisi ortaya konulmuştur. Siyasi kontrol mekanizmasının işlediği bir ortamda hangi Doğu temalı temsillerin sahnelenmesine izin verildiği de tartışılacaktır. 1830-1848 yılları arasında söz konusu Doğu temalı opera, tiyatro ve bale temsillerinden yalnızca birincil kaynak metinlerine ulaşılabilenlere çalışmada yer verilmiş olup vurgulanan Doğu imgesi politik ve kültürel bağlamda ele alınmıştır.
KW  - Görsel Kültür
LA  - tr
AD  - HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ
ER  -