Tanıtım ortamı: HB Tech'in Hacettepe Üniversitesi için hazırladığı JournTech demosudur, üniversitenin resmî sitesi değildir. Künyeler herkese açık kaynaklardan örnek olarak alınmıştır; başvuru ve hakem örnekleri kurgusaldır.
EN
Makale

Leksikografi Nedir? Terimin Uygulama ve Kuram Temelli Türkçe Karşılıkları ve Bu Karşılıkların Kapsamları

  1. MERSİN ÜNİVERSİTESİ

Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, Cilt 36, Sayı 1 (2018) s. 1–10

AtıfYayına harici sitede erişin

Bu kayıt derginin DergiPark arşivinden aktarılmıştır; özgün sayfası: DergiPark

Özet

Leksikografi alanında ülkemizde bir terim ve tanım belirsizliğinin bulunduğu aşikâr bir tanıdır. Bu belirsizliklerintemel nedeni de leksikografi kapsamının henüz keskin hatlarla çizilememiş ya da belirli bir çerçeveye oturtulamamışolmasıdır bana göre. Bu nedenledir ki günümüze değin leksikografinin dilimize uygun bir kavramla karşılanmasıkonusunda oldukça farklı görüşler ortaya atılmıştır. Sözlük bilimi, sözlükbilim, sözlükbilgisi, sözlükçülük veleksikografi gibi terimler alana ait farklı terimsel kullanımlara örnektir (Akalın, 2010, s. 164). Kullanımdaki bu farklılıkise farklı bilim insanları tarafından leksikografiye yüklenen farklı görevlere dayanmaktadır. Bu alan için hangi terimveya terimlerin kullanılabileceği, sözlükleri oluşturmak, incelemek ve araştırma konusu yapmak gibi birçok göreviyüklediğimiz ve yukarıda sıraladığımız terimlerle adlandırdığımız çalışma alanının kapsamını mümkün olduğunca açıkbir şekilde belirledikten sonra mümkün olabilir ancak. Bu nedenle çalışmanın devamında alanı tanımlayana dek farklıalgılara imkân vermemek adına leksikografi kavramı kullanılmaya devam edilecektir. Leksikografiyi tanımladıktan vekapsamını belirledikten sonra ise bu kapsamlara uygun yeni terimler önerilecektir. Bu doğrultuda, kapsamlı çalışmalaryürüterek görüşlerini ortaya koymuş yerli ve yabancı bilim insanlarının bu konudaki çalışmaları ile terminolojikonusunda başvuru kaynağı olarak görülen terim sözlükleri yol gösterici olacaktır.

Özet (İngilizce, çeviri)

What is Lexicography? The Theory and Practice Based Turkish Equivalences of the Term and Their Scopes

It is obvious that there is a term and definition vagueness in our country in the field of lexicography. In my opinion,the main reason for these uncertainties is that the scope of lexicography has not yet been drawn with sharp lines orplaced in a certain frame. For this reason, until now, there have been many different opinions about the Turkish termfor lexicography that corresponds with the appropriate concept in our language. Terms such as “sözlük bilimi,sözlükbilim, sözlükbilgisi, sözlükçülük and leksikografi” are examples of different terminological uses in this field(Akalın, 2010, s. 164). The differences in the usage of terminology is based on the different tasks undertaken bydifferent lexicographers. However, in order to decide on which term or terms can be used in this area, it is necessaryto clearly define the scope of the research area in question to which we assign many responsibilities, such as makingdictionaries, examining and researching. For this reason, until it is defined, the term lexicography will be used in orderto prevent misperceptions. Once having defined lexicography and its conceptual framework is determined, anappropriate term will be suggested for this content. The works of Turkish and foreign scientists who have carried outcomprehensive research on this subject, and terminological dictionaries that are considered as the sources of referencewill guide us accordingly.

Anahtar sözcükler

Dosyalar

Bu kayıt için yalnız üstveri yayımlanmıştır.

Kaynakça

  1. Akalın, Ş. H. (2010). Sözcük bilimi ve Sözlükçülük. Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi, 162-169.
  2. Ayverdi, İ. (2006). Kubbealtı lugatı misalli büyük Türkçe sözlük (Cilt 3). İstanbul: Kubbealtı.
  3. Barnhart, C. L. (1967). Problems in editing commercial monolingual dictionaries. F. W. Householder ve S. Saporta (Ed.),
  4. Problems in Lexicography içinde (s.161-181). Boomington.
  5. Boz, E. (2011). Leksikografi teriminin tanımı ve Türkçe karşılığı üzerine. Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi (4), 9-14.
  6. Crystal, D. (2008). A Dictionary of linguistics and phonetics. Oxford: Blackwell Publishing.
  7. Filipec, J. (1982). Sprachkultur und Lexikographie. J. Scharnhorst ve E. Ising (Ed.), Grundlagen der Sprachkultur. Beitrage der
  8. Prager Linguistik zur Sprachtheorie und Sprachpflege Tl.2 içinde (s. 174-202). Berlin: Akademie-Verlag.
  9. Geeraerts, D. (1987). Types of semantic information in dictionaries. R. F. Ilson, A Spectrum of lexicography içinde (s. 1-10). John Benjamins Publishing Company.
  10. Hausmann, F. J. (1985). Lexikographie. C. Schwarze ve D. Wunderlich (Ed.), Handbuch der Lexikologie içinde (s. 367-411). Königstein im Taunus: Athenäum.
  11. Hausmann, F. J. (1989). Pour une histoire de la métalexicographie. F. J. Hausmann, O. Reichmann, H. E. Wiegand ve L. Zgusta (Ed.), Wörterbücher. Dictionaries. Dictionnaires içinde (s. 216-225). Berlin/New York: Walter de Gruyter.
  12. Henne, H. (1972). Semantik und Lexikographie. Berlin/ New York: Walter de Gruyter.
  13. Henne, H. (1973). Lexikographie. Lexikon der Germanistischen Linguistik içinde (s. 590-601). Tübingen: Niemeyer.
  14. Kühn, P. (1978). Deutsche Wörterbücher: Eine systematische Bibliographie. Tübingen: Niemeyer.
  15. Lewkowskaja, A. (1968). Lexikologie der deutschen Gegenwartssprache. Moskau: Hochschule.
  16. Liebold, H. (1975). Probleme des Verhältnisses von Lexikologie und Lexikographie. Beiträge zur Romanischen Philologie 14 içinde (s. 299-304). Berlin: Rütten & Loening.
  17. Pfeifer, W. (1997). Etymologisches Wörterbuch des Deutschen. München: dtv.
  18. Quemada, B. (1972). Lexicology and lexicography. T. A. Sebeok (Ed.), Current trends in linguistics içinde (s. 395-475). Paris: Mouton.
  19. Schaeder, B. (1981). Lexikographie als Praxis und Theorie. Tübingen: Max Niemeyer Verlag.
  20. Schippan, T. (1992). Lexikologie der deutschen Gegenwartssprache. Tübingen: Niemeyer.
  21. Wiegand, H. E. (1983). Ansätze zu einer allgemeinen Theorie der Lexikographie. J. Schildt, & D. Viehweger (Ed.), Die
  22. Lexikographie von heute und das Wörterbuch von morgen içinde (s. 92-127). Berlin.
  23. Wiegand, H. E. (1998). Wörterbuchforschung: Untersuchungen zur Wörterbuchbenutzung, zur Theorie, Geschichte, Kritik und Automatisierung der Lexikographie (Cilt 1). Berlin: Walter de Gruyter.

Bu yayına atıf

APA 7

Erikli, F. (2018). Leksikografi Nedir? Terimin Uygulama ve Kuram Temelli Türkçe Karşılıkları ve Bu Karşılıkların Kapsamları. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 36(1), 1–10. https://doi.org/10.32600/huefd.441312

BibTeX

@article{erikli2018leksikografi,
  author = {Erikli, F{\i}rat},
  title = {{Leksikografi Nedir? Terimin Uygulama ve Kuram Temelli T{\"u}rk{\c{c}}e Kar{\c{s}}{\i}l{\i}klar{\i} ve Bu Kar{\c{s}}{\i}l{\i}klar{\i}n Kapsamlar{\i}}},
  journal = {Hacettepe {\"U}niversitesi Edebiyat Fak{\"u}ltesi Dergisi},
  volume = {36},
  number = {1},
  pages = {1--10},
  publisher = {Hacettepe {\"U}niversitesi},
  year = {2018},
  month = {7},
  issn = {1301-5737},
  doi = {10.32600/huefd.441312},
  url = {https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/leksikografi-nedir-terimin-uygulama-ve-kuram-temelli-turkce-karsiliklari-ve-bu-karsiliklarin-kapsamlari},
  language = {tr},
  keywords = {Leksikografi, metaleksikografi, leksikoloji, s{\"o}zl{\"u}k yaz{\i}m{\i}, s{\"o}zl{\"u}k},
  abstract = {Leksikografi alan{\i}nda {\"u}lkemizde bir terim ve tan{\i}m belirsizli{\u{g}}inin bulundu{\u{g}}u a{\c{s}}ik{\^a}r bir tan{\i}d{\i}r. Bu belirsizliklerintemel nedeni de leksikografi kapsam{\i}n{\i}n hen{\"u}z keskin hatlarla {\c{c}}izilememi{\c{s}} ya da belirli bir {\c{c}}er{\c{c}}eveye oturtulamam{\i}{\c{s}}olmas{\i}d{\i}r bana g{\"o}re. Bu nedenledir ki g{\"u}n{\"u}m{\"u}ze de{\u{g}}in leksikografinin dilimize uygun bir kavramla kar{\c{s}}{\i}lanmas{\i}konusunda olduk{\c{c}}a farkl{\i} g{\"o}r{\"u}{\c{s}}ler ortaya at{\i}lm{\i}{\c{s}}t{\i}r. S{\"o}zl{\"u}k bilimi, s{\"o}zl{\"u}kbilim, s{\"o}zl{\"u}kbilgisi, s{\"o}zl{\"u}k{\c{c}}{\"u}l{\"u}k veleksikografi gibi terimler alana ait farkl{\i} terimsel kullan{\i}mlara {\"o}rnektir (Akal{\i}n, 2010, s. 164). Kullan{\i}mdaki bu farkl{\i}l{\i}kise farkl{\i} bilim insanlar{\i} taraf{\i}ndan leksikografiye y{\"u}klenen farkl{\i} g{\"o}revlere dayanmaktad{\i}r. Bu alan i{\c{c}}in hangi terimveya terimlerin kullan{\i}labilece{\u{g}}i, s{\"o}zl{\"u}kleri olu{\c{s}}turmak, incelemek ve ara{\c{s}}t{\i}rma konusu yapmak gibi bir{\c{c}}ok g{\"o}reviy{\"u}kledi{\u{g}}imiz ve yukar{\i}da s{\i}ralad{\i}{\u{g}}{\i}m{\i}z terimlerle adland{\i}rd{\i}{\u{g}}{\i}m{\i}z {\c{c}}al{\i}{\c{s}}ma alan{\i}n{\i}n kapsam{\i}n{\i} m{\"u}mk{\"u}n oldu{\u{g}}unca a{\c{c}}{\i}kbir {\c{s}}ekilde belirledikten sonra m{\"u}mk{\"u}n olabilir ancak. Bu nedenle {\c{c}}al{\i}{\c{s}}man{\i}n devam{\i}nda alan{\i} tan{\i}mlayana dek farkl{\i}alg{\i}lara imk{\^a}n vermemek ad{\i}na leksikografi kavram{\i} kullan{\i}lmaya devam edilecektir. Leksikografiyi tan{\i}mlad{\i}ktan vekapsam{\i}n{\i} belirledikten sonra ise bu kapsamlara uygun yeni terimler {\"o}nerilecektir. Bu do{\u{g}}rultuda, kapsaml{\i} {\c{c}}al{\i}{\c{s}}malary{\"u}r{\"u}terek g{\"o}r{\"u}{\c{s}}lerini ortaya koymu{\c{s}} yerli ve yabanc{\i} bilim insanlar{\i}n{\i}n bu konudaki {\c{c}}al{\i}{\c{s}}malar{\i} ile terminolojikonusunda ba{\c{s}}vuru kayna{\u{g}}{\i} olarak g{\"o}r{\"u}len terim s{\"o}zl{\"u}kleri yol g{\"o}sterici olacakt{\i}r.},
  affiliation = {MERS{\.I}N {\"U}N{\.I}VERS{\.I}TES{\.I}}
}
.bib

RIS

TY  - JOUR
AU  - Erikli, Fırat
TI  - Leksikografi Nedir? Terimin Uygulama ve Kuram Temelli Türkçe Karşılıkları ve Bu Karşılıkların Kapsamları
T2  - Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi
VL  - 36
IS  - 1
PY  - 2018
DA  - 2018/07/06/
SP  - 1
EP  - 10
PB  - Hacettepe Üniversitesi
SN  - 1301-5737
DO  - 10.32600/huefd.441312
UR  - https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/leksikografi-nedir-terimin-uygulama-ve-kuram-temelli-turkce-karsiliklari-ve-bu-karsiliklarin-kapsamlari
AB  - Leksikografi alanında ülkemizde bir terim ve tanım belirsizliğinin bulunduğu aşikâr bir tanıdır. Bu belirsizliklerintemel nedeni de leksikografi kapsamının henüz keskin hatlarla çizilememiş ya da belirli bir çerçeveye oturtulamamışolmasıdır bana göre. Bu nedenledir ki günümüze değin leksikografinin dilimize uygun bir kavramla karşılanmasıkonusunda oldukça farklı görüşler ortaya atılmıştır. Sözlük bilimi, sözlükbilim, sözlükbilgisi, sözlükçülük veleksikografi gibi terimler alana ait farklı terimsel kullanımlara örnektir (Akalın, 2010, s. 164). Kullanımdaki bu farklılıkise farklı bilim insanları tarafından leksikografiye yüklenen farklı görevlere dayanmaktadır. Bu alan için hangi terimveya terimlerin kullanılabileceği, sözlükleri oluşturmak, incelemek ve araştırma konusu yapmak gibi birçok göreviyüklediğimiz ve yukarıda sıraladığımız terimlerle adlandırdığımız çalışma alanının kapsamını mümkün olduğunca açıkbir şekilde belirledikten sonra mümkün olabilir ancak. Bu nedenle çalışmanın devamında alanı tanımlayana dek farklıalgılara imkân vermemek adına leksikografi kavramı kullanılmaya devam edilecektir. Leksikografiyi tanımladıktan vekapsamını belirledikten sonra ise bu kapsamlara uygun yeni terimler önerilecektir. Bu doğrultuda, kapsamlı çalışmalaryürüterek görüşlerini ortaya koymuş yerli ve yabancı bilim insanlarının bu konudaki çalışmaları ile terminolojikonusunda başvuru kaynağı olarak görülen terim sözlükleri yol gösterici olacaktır.
KW  - Leksikografi
KW  - metaleksikografi
KW  - leksikoloji
KW  - sözlük yazımı
KW  - sözlük
LA  - tr
AD  - MERSİN ÜNİVERSİTESİ
ER  -
.ris