Tanıtım ortamı: HB Tech'in Hacettepe Üniversitesi için hazırladığı JournTech demosudur, üniversitenin resmî sitesi değildir. Künyeler herkese açık kaynaklardan örnek olarak alınmıştır; başvuru ve hakem örnekleri kurgusaldır.
EN
Makale

Postmodern Tarih Kuramı Bağlamında Kurmaca Sorunsalı ve Bir Roman İncelemesi: 'Uzun Beyaz Bulut Gelibolu'

  1. ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ

Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, Cilt 42, Sayı 1 (2024) s. 62–73

AtıfYayına harici sitede erişin

Bu kayıt derginin DergiPark arşivinden aktarılmıştır; özgün sayfası: DergiPark

Özet

18. yüzyılın sonlarına kadar tarih, edebiyat gibi bir yazı çeşidi olarak görülmüş ve retoriğin içinde incelenmiş; ancak 18. yüzyılın sonlarına doğru edebiyattan ayrılarak ayrı bir bir bilim dalı olarak ortaya çıkmıştır. 19. yüzyılda nesnellik iddialarıyla doğa bilimlerine yaklaştırılan ve böylelikle edebiyattan tamamen kopan tarih biliminin kurmaca boyutu, Postmodern Tarih Kuramının ve buna bağlı olarak şekillenen Yeni Tarihselcilik anlayışının ortaya çıkışıyla birlikte tekrar ve bu kez oldukça radikal bir şekilde gündeme gelmiştir. Bu çalışmada öncelikle tarihin, edebiyata yaklaştığı ve ondan uzaklaştığı bu süreçler ele alınmış, ardından farklı tarihlerin yazılabileceği “çoğulcu” bir tarih anlayışına dayanan Postmodern Tarih Kuramı ve Yeni Tarihselcilik hakkında temel bilgiler verilmiştir. Çalışmada daha sonra tarih yazımı kuramının post modernleşmesiyle birlikte kurmacanın tarihsel boyutunun da sorunsallaşmaya başladığı belirtilerek tarihi roman türü tartışmaya açılmıştır. Tarihî roman yazarı tarihsel gerçeklere sadık kalmalı mıdır yoksa postmodern tarih kuramında olduğu gibi “sözde” gerçekliği istediği gibi şekillendirme hakkına sahip midir? Bu çalışmada işte bu temel soruya cevap aranmış, bu bağlamda Ahmet Altan’ın İsyan Günlerinde Aşk ve Nedim Gürsel’in Uzun Süren Bir Yaz adlı romanları üzerinden tartışmalar yürütülmüş ve roman yazarının Postmodern Tarih ve Yeni Tarihselcilik kuramlarının öngördüğü gibi tarihî malzeme üzerinde sınırsız bir özgürlüğü olmadığı sonucuna varılmıştır. Çalışmada son olarak Buket Uzuner’in 2001 yılında yayımlanan Gelibolu adlı romanı ele alınmış ve Uzuner’in romanındaki karakterler ve olaylar aracılığıyla Postmodern Tarih Kuramının ve Yeni Tarihselciliğin temel dinamiklerini yansıttığı ortaya konmuştur.

Özet (İngilizce, çeviri)

The Problematic of Fiction in the Context of Postmodern History Theory and A Novel Analysis: 'Uzun Beyaz Bulut Gelibolu'

Until the end of the 18th century, history had been perceived as a form of writing, such as literature, and had been studied within the realm of rhetoric; however, towards the end of the 18th century, it emerged as a separate scientific discipline apart from literature. In the 19th century, with claims of objectivity, history was approached to the natural sciences, thus completely separating from literature. The fictional dimension of historical science, which became detached from literature, resurfaced, and this time quite radically, with the emergence of Postmodern Historical Theory and the Theory of New Historicism. This study first addresses the processes in which history approached and distanced itself from literature, then provides basic information about Postmodern Historical Theory and the Theory of New Historicism based on a "pluralist" understanding of history, which suggests that different histories can be written. The study then discusses the historical dimension of fiction as historical writing theory becomes postmodern, opening up the debate on the genre of historical novels. Should historical novelists adhere to historical facts, or do they have the right to shape the "so-called" reality as they wish, as in Postmodern Historical Theory and the Theory of New Criticism? This study seeks to answer this fundamental question, concluding that novelists do not have unlimited freedom over historical material. Finally, Buket Uzuner's novel "Gelibolu," published in 2001, is discussed, revealing how Uzuner reflects the fundamental dynamics of Postmodern Historical Theory and the Theory of New Historicism through the characters and events in the novel.

Anahtar sözcükler

Dosyalar

Bu kayıt için yalnız üstveri yayımlanmıştır.

Kaynakça

  1. Akbulut, M. (2021). Yeni tarihselcilik kuramı bağlamında postmodern tarihî roman incelemesi [Yüksek Lisans Tezi]. Ordu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı. http://earsiv.odu.edu.tr:8080/xmlui/handle/11489/669
  2. Altan, A. (2001). İsyan günlerinde aşk. Can Yayınları.
  3. Altan, A. (2000). Söyleşi. E, 15(Haziran ), 8-13.
  4. Altan, A. (2001). Söyleşi. E, 29(Ağustos), 10-15.
  5. Altan, A. (2000). Söyleşi. E, 11(Şubat), 33-35.
  6. Altan, A. (2000). Söyleşi. E, 10(Ocak 2000, 22-24.
  7. Argunşah, H. (2016). Tarih ve roman. Kesit Yayınları.
  8. Cohn, D. (1999). The distinction of fiction. The John Hopkins University Press.
  9. Çetin, N. (2009). Roman çözümleme yöntemi. Öncü Kitap Yayınları.
  10. Deringil, S. (2001). Abdülcanbaz’ın 31 Mart serencamı. Virgül 45(Kasım), 80-81.
  11. Ertop, K. (1997). Romancılığımızda tarihe yaklaşım. Hürriyet Gösteri, 197, 60-62.
  12. Federman, R. (1993). Critifiction: Postmodern essays. State University of New York Press.
  13. Jenkins, K. (1997). Tarihi yeniden düşünmek (B. S. Şener, Çev.). Dost Kitabevi Yayınları.
  14. Korat, G. (2009). Romanda Tarih. Kitap-lık, 129, 23-28.
  15. Munslow, A. (2000). Tarihin yapısökümü (A. Yılmaz, Çev.) (C. Kurultay, Yay. haz.). Ayrıntı Yayınları.
  16. Oppermann, S. (1999). Postmodern tarih kuramı: Tarihyazımı, yeni tarihselcilik ve roman. Evin Yayıncılık.
  17. Püsküllüoğlu, A. (2008). Tarihsel roman. Türkçe Sözlük içinde. Can Yayınları.
  18. Sayın, B. Z. (1998). The pure traveler: Metin olarak kültür ve edebiyat. Defter 32(Kış), 129-47.
  19. Tekeli, İ. (1998). Tarihyazımı üzerine düşünmek. Dost Kitabevi Yayınları.
  20. Toy, E. (1997). Roman yazarı fili kör gibi tarif etmeyip bütününü anlatmalıdır. Hürriyet Gösteri, 197, 66-68.
  21. Ulutürk Sakarya, Y. (2020). Tarihi roman üzerine kavramsal bir çerçeve. M. Nar, & M. Tuğrul (Yay. haz.), Tarihten romana Malazgirt içinde (ss. 33-40). Türkiye Yazarlar Birliği Yayınları.
  22. Uzuner, B. (2001). Gelibolu. Remzi Kitabevi.
  23. Uzuner, B. (2001). Buket Uzuner ile “Gelibolu” üzerine. Söyleşiyi yapan: Feridun Andaç Varlık, Aralık, 32-36.
  24. White, H. (1999). Figural realism: Studies in the mimesis effect. The John Hopkins University Press.
  25. Yalçın-Çelik, S. D. (2005). Yeni tarihselcilik kuramı ve Türk edebiyatında postmodern tarih romanları. Akçağ Yayınları.
  26. Yurdakul, A. (1988). Romanda tarihsellik ve tarihi roman. Hürriyet Gösteri, 93, 76.

Bu yayına atıf

APA 7

Dündar Şahin, H. (2024). Postmodern Tarih Kuramı Bağlamında Kurmaca Sorunsalı ve Bir Roman İncelemesi: 'Uzun Beyaz Bulut Gelibolu'. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 42(1), 62–73. https://doi.org/10.32600/huefd.1483485

BibTeX

@article{dundarsahin2024postmodern,
  author = {D{\"u}ndar {\c{S}}ahin, H{\"u}lya},
  title = {{Postmodern Tarih Kuram{\i} Ba{\u{g}}lam{\i}nda Kurmaca Sorunsal{\i} ve Bir Roman {\.I}ncelemesi: 'Uzun Beyaz Bulut Gelibolu'}},
  journal = {Hacettepe {\"U}niversitesi Edebiyat Fak{\"u}ltesi Dergisi},
  volume = {42},
  number = {1},
  pages = {62--73},
  publisher = {Hacettepe {\"U}niversitesi},
  year = {2024},
  month = {5},
  issn = {1301-5737},
  doi = {10.32600/huefd.1483485},
  url = {https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/postmodern-tarih-kurami-baglaminda-kurmaca-sorunsali-ve-bir-roman-incelemesi-uzun-beyaz-bulut-gelibolu},
  language = {tr},
  keywords = {Turkish Language and Literature (Other)},
  abstract = {18. y{\"u}zy{\i}l{\i}n sonlar{\i}na kadar tarih, edebiyat gibi bir yaz{\i} {\c{c}}e{\c{s}}idi olarak g{\"o}r{\"u}lm{\"u}{\c{s}} ve retori{\u{g}}in i{\c{c}}inde incelenmi{\c{s}}; ancak 18. y{\"u}zy{\i}l{\i}n sonlar{\i}na do{\u{g}}ru edebiyattan ayr{\i}larak ayr{\i} bir bir bilim dal{\i} olarak ortaya {\c{c}}{\i}km{\i}{\c{s}}t{\i}r. 19. y{\"u}zy{\i}lda nesnellik iddialar{\i}yla do{\u{g}}a bilimlerine yakla{\c{s}}t{\i}r{\i}lan ve b{\"o}ylelikle edebiyattan tamamen kopan tarih biliminin kurmaca boyutu, Postmodern Tarih Kuram{\i}n{\i}n ve buna ba{\u{g}}l{\i} olarak {\c{s}}ekillenen Yeni Tarihselcilik anlay{\i}{\c{s}}{\i}n{\i}n ortaya {\c{c}}{\i}k{\i}{\c{s}}{\i}yla birlikte tekrar ve bu kez olduk{\c{c}}a radikal bir {\c{s}}ekilde g{\"u}ndeme gelmi{\c{s}}tir. Bu {\c{c}}al{\i}{\c{s}}mada {\"o}ncelikle tarihin, edebiyata yakla{\c{s}}t{\i}{\u{g}}{\i} ve ondan uzakla{\c{s}}t{\i}{\u{g}}{\i} bu s{\"u}re{\c{c}}ler ele al{\i}nm{\i}{\c{s}}, ard{\i}ndan farkl{\i} tarihlerin yaz{\i}labilece{\u{g}}i ``{\c{c}}o{\u{g}}ulcu'' bir tarih anlay{\i}{\c{s}}{\i}na dayanan Postmodern Tarih Kuram{\i} ve Yeni Tarihselcilik hakk{\i}nda temel bilgiler verilmi{\c{s}}tir. {\c{C}}al{\i}{\c{s}}mada daha sonra tarih yaz{\i}m{\i} kuram{\i}n{\i}n post modernle{\c{s}}mesiyle birlikte kurmacan{\i}n tarihsel boyutunun da sorunsalla{\c{s}}maya ba{\c{s}}lad{\i}{\u{g}}{\i} belirtilerek tarihi roman t{\"u}r{\"u} tart{\i}{\c{s}}maya a{\c{c}}{\i}lm{\i}{\c{s}}t{\i}r. Tarih{\^{\i}} roman yazar{\i} tarihsel ger{\c{c}}eklere sad{\i}k kalmal{\i} m{\i}d{\i}r yoksa postmodern tarih kuram{\i}nda oldu{\u{g}}u gibi ``s{\"o}zde'' ger{\c{c}}ekli{\u{g}}i istedi{\u{g}}i gibi {\c{s}}ekillendirme hakk{\i}na sahip midir? Bu {\c{c}}al{\i}{\c{s}}mada i{\c{s}}te bu temel soruya cevap aranm{\i}{\c{s}}, bu ba{\u{g}}lamda Ahmet Altan'{\i}n {\.I}syan G{\"u}nlerinde A{\c{s}}k ve Nedim G{\"u}rsel'in Uzun S{\"u}ren Bir Yaz adl{\i} romanlar{\i} {\"u}zerinden tart{\i}{\c{s}}malar y{\"u}r{\"u}t{\"u}lm{\"u}{\c{s}} ve roman yazar{\i}n{\i}n Postmodern Tarih ve Yeni Tarihselcilik kuramlar{\i}n{\i}n {\"o}ng{\"o}rd{\"u}{\u{g}}{\"u} gibi tarih{\^{\i}} malzeme {\"u}zerinde s{\i}n{\i}rs{\i}z bir {\"o}zg{\"u}rl{\"u}{\u{g}}{\"u} olmad{\i}{\u{g}}{\i} sonucuna var{\i}lm{\i}{\c{s}}t{\i}r. {\c{C}}al{\i}{\c{s}}mada son olarak Buket Uzuner'in 2001 y{\i}l{\i}nda yay{\i}mlanan Gelibolu adl{\i} roman{\i} ele al{\i}nm{\i}{\c{s}} ve Uzuner'in roman{\i}ndaki karakterler ve olaylar arac{\i}l{\i}{\u{g}}{\i}yla Postmodern Tarih Kuram{\i}n{\i}n ve Yeni Tarihselcili{\u{g}}in temel dinamiklerini yans{\i}tt{\i}{\u{g}}{\i} ortaya konmu{\c{s}}tur.},
  affiliation = {ACIBADEM {\"U}N{\.I}VERS{\.I}TES{\.I}}
}
.bib

RIS

TY  - JOUR
AU  - Dündar Şahin, Hülya
TI  - Postmodern Tarih Kuramı Bağlamında Kurmaca Sorunsalı ve Bir Roman İncelemesi: 'Uzun Beyaz Bulut Gelibolu'
T2  - Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi
VL  - 42
IS  - 1
PY  - 2024
DA  - 2024/05/13/
SP  - 62
EP  - 73
PB  - Hacettepe Üniversitesi
SN  - 1301-5737
DO  - 10.32600/huefd.1483485
UR  - https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/postmodern-tarih-kurami-baglaminda-kurmaca-sorunsali-ve-bir-roman-incelemesi-uzun-beyaz-bulut-gelibolu
AB  - 18. yüzyılın sonlarına kadar tarih, edebiyat gibi bir yazı çeşidi olarak görülmüş ve retoriğin içinde incelenmiş; ancak 18. yüzyılın sonlarına doğru edebiyattan ayrılarak ayrı bir bir bilim dalı olarak ortaya çıkmıştır. 19. yüzyılda nesnellik iddialarıyla doğa bilimlerine yaklaştırılan ve böylelikle edebiyattan tamamen kopan tarih biliminin kurmaca boyutu, Postmodern Tarih Kuramının ve buna bağlı olarak şekillenen Yeni Tarihselcilik anlayışının ortaya çıkışıyla birlikte tekrar ve bu kez oldukça radikal bir şekilde gündeme gelmiştir. Bu çalışmada öncelikle tarihin, edebiyata yaklaştığı ve ondan uzaklaştığı bu süreçler ele alınmış, ardından farklı tarihlerin yazılabileceği “çoğulcu” bir tarih anlayışına dayanan Postmodern Tarih Kuramı ve Yeni Tarihselcilik hakkında temel bilgiler verilmiştir. Çalışmada daha sonra tarih yazımı kuramının post modernleşmesiyle birlikte kurmacanın tarihsel boyutunun da sorunsallaşmaya başladığı belirtilerek tarihi roman türü tartışmaya açılmıştır. Tarihî roman yazarı tarihsel gerçeklere sadık kalmalı mıdır yoksa postmodern tarih kuramında olduğu gibi “sözde” gerçekliği istediği gibi şekillendirme hakkına sahip midir? Bu çalışmada işte bu temel soruya cevap aranmış, bu bağlamda Ahmet Altan’ın İsyan Günlerinde Aşk ve Nedim Gürsel’in Uzun Süren Bir Yaz adlı romanları üzerinden tartışmalar yürütülmüş ve roman yazarının Postmodern Tarih ve Yeni Tarihselcilik kuramlarının öngördüğü gibi tarihî malzeme üzerinde sınırsız bir özgürlüğü olmadığı sonucuna varılmıştır. Çalışmada son olarak Buket Uzuner’in 2001 yılında yayımlanan Gelibolu adlı romanı ele alınmış ve Uzuner’in romanındaki karakterler ve olaylar aracılığıyla Postmodern Tarih Kuramının ve Yeni Tarihselciliğin temel dinamiklerini yansıttığı ortaya konmuştur.
KW  - Turkish Language and Literature (Other)
LA  - tr
AD  - ACIBADEM ÜNİVERSİTESİ
ER  -
.ris