Makale

Tayfun Pirselimoğlu’nun “Olası” Distopyası: Şehrin Kuleleri

Bu kayıt derginin DergiPark arşivinden aktarılmıştır; özgün sayfası: DergiPark

Özet

Spekülatif kurgunun alt türlerinden olan distopya Türk edebiyatında fazla örneği olmayan bir türdür. Distopyalargenellikle geleceğe dair ürküler, korkular üzerine kurgulanır. Bu tür eserlerde esasında; “böyle giderse daha kötüolacak”, uyarısı öne öne çıkar. Ancak burada sözü geçen “olası” distopya ise bilimkurgu ve fantastik temellerden ayrı,daha çok Kafkavarî bir bürokratik distopyayı tanımlamak için kullanılmıştır. “Olası”dan kasıt, distopya izleğine sahipolan ancak daha önce toplumların deneyimlediği tasarımlardır. Bu distopik kurgu, “daha önce de böyle olmuştu; böylegiderse yine böyle olacak” yaklaşımı üzerinden aktarılır. Şehrin Kuleleri’ni distopya türünden ayıran en önemli özelliğiise temanın parodi haline getirilmesidir. Yazar, anlatıcı, okur katmanları; metnin içinde karmaşık bir yapı oluşturur vekesin çizgilerden arınmış bir hikâye üzerine kurgulanır. Hikâyenin oluşturulma sürecinin kurgunun bir parçası olması,okuyucu ile yazar/anlatıcı arasında metnin iletişim zemini haline gelmesi; metnin bütün özellikleriyle oyunsal birbiçimde oluşu, bu eseri farklı kılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, hem distopya türü üzerinden Tayfun Pirselimoğlu’nunŞehrin Kuleleri adlı romanını incelemek hem de romanı “oyun” ve “geleneksel anlatıcı”, “üstkurmaca” kavramlarıçizgisinde değerlendirmektir.

Özet (İngilizce, çeviri)

Tayfun Pirselimoğlu’s “Possible” Dystopia: Şehrin Kuleleri (Towers of the City)

Dystopia, a sub-genre of Speculative Fiction, is rarely seen in Turkish literature. Generally, dystopias are fictions basedon fears, phobias concerning the future. Essentially, these works bring to the fore the warning that “it will becomeworse if things continue to be this way.” Nevertheless, the “possible” dystopia mentioned here is different from sciencefiction and fantasy, and it is used to describe a Kafkaesque bureaucratic dystopia. The term “possible” refers to adystopic theme that the communities experienced before. This dystopic set up is emphasized by the motto “it happenedthis way before; it will happen again, if things continue to be so.”The most notable aspect that differentiates ŞehrinKuleleri (Towers of the City) from dystopian genre is the parodic use of the dystopian theme. The layers of the writer,the narrator and the reader construct a complicated structure within the text, and it is fictionalized through a story thatis free from an exact pattern. The process of the construction of the plot becoming a part of the fiction; thetransformation of the text into a ground of commucation between the reader and the writer/the narrator; the playfulnature of the whole text makes this work distinctive. The aim of this study is to examine Tayfun Pirselimoğlu’s novelŞehrin Kuleleri (Towers of the City) both within the context of the dystopian genre and within the line of the conceptsof "ludism" and "traditional narrator," "metafiction."

Anahtar sözcükler

Sanat ve Edebiyat

Dosyalar

Bu kayıt için yalnız üstveri yayımlanmıştır.

Kaynakça

Aktulum, K. (2000). Metinlerarası ilişkiler. Ankara: Öteki.Bradbury, R. (2012). Fahrenheit 451. (Z. Kayalıoğlu, & K. Kayalıoğlu, Çev.) İstanbul: İthaki.Clute, J., & Nicholls, P. (1995). Dystopia. The Encyclopedia Of Science Fiction. içinde New York: ST. Martin's Press.Ecevit, Y. (2012). Türk Romanında Postmodernist Açılımlar. İstanbul: İletişim Yayınları.Foucault, M. (1992). Hapishanenin Doğuşu (5 b.). (M. A. Kılıçbay, Çev.) Ankara: İmge Yayınevi.Hutcheon, L. (1980). Narcisstic Narrative: The Metafictional Paradox. Canada: Wilfrid Laurier Universty Press.Karaca, A. (2004, Şubat). Tayfun Pirselimoğlu'nun Malihulya Romanında Yolculuk Kurgusu, Çerçeve Öykü Yöntemi ve Fantastik Öğeler. Dergâh, s. 16-19.Küçükcoşkun, Y. (2006). 1980-2005 Dönemi Türk Edeibyatında Ütopik Romanlar ve Ütopyanın Kurgusu. Isparta: Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Basılmamış Yüksek Lisans Tezi.Özdel, G. (2012). Foucault Bağlamında İktidarın Görünmezliği ve "Panoptikon" ile "İktidarın Gözü" Göstergeleri. TOJDAC - The Turkish Online Journal Of Design, Art and Communication.Öztürk, N. (2010, Ocak). Bir Düşyaşam: Servet-i Fünun Ütopyaları ve Hüseyin Cahit Yalçın'ın Hayat-ı Muhayyel'i. Bilim ve Ütopya(187), s. 20-30.Pirselimoğlu, T. (2005). Şehrin Kuleleri. İstanbul: İthaki Yayınları.Pirselimoğlu, T. (2017). Tayfun Pirselimoğlu İle Bir Söyleşi. (Sinefilozofi, Röportaj Yapan)

Bu yayına atıf

APA 7

Düşgün, U. (2018). Tayfun Pirselimoğlu’nun “Olası” Distopyası: Şehrin Kuleleri. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 36(2), 336–351. https://doi.org/10.32600/huefd.498864

BibTeX

@article{dusgun2018tayfun,
  author = {D{\"u}{\c{s}}g{\"u}n, Umut},
  title = {{Tayfun Pirselimo{\u{g}}lu'nun ``Olas{\i}'' Distopyas{\i}: {\c{S}}ehrin Kuleleri}},
  journal = {Hacettepe {\"U}niversitesi Edebiyat Fak{\"u}ltesi Dergisi},
  volume = {36},
  number = {2},
  pages = {336--351},
  publisher = {Hacettepe {\"U}niversitesi},
  year = {2018},
  month = {12},
  issn = {1301-5737},
  doi = {10.32600/huefd.498864},
  url = {https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/tayfun-pirselimoglunun-olasi-distopyasi-sehrin-kuleleri},
  language = {tr},
  keywords = {Sanat ve Edebiyat},
  abstract = {Spek{\"u}latif kurgunun alt t{\"u}rlerinden olan distopya T{\"u}rk edebiyat{\i}nda fazla {\"o}rne{\u{g}}i olmayan bir t{\"u}rd{\"u}r. Distopyalargenellikle gelece{\u{g}}e dair {\"u}rk{\"u}ler, korkular {\"u}zerine kurgulan{\i}r. Bu t{\"u}r eserlerde esas{\i}nda; ``b{\"o}yle giderse daha k{\"o}t{\"u}olacak'', uyar{\i}s{\i} {\"o}ne {\"o}ne {\c{c}}{\i}kar. Ancak burada s{\"o}z{\"u} ge{\c{c}}en ``olas{\i}'' distopya ise bilimkurgu ve fantastik temellerden ayr{\i},daha {\c{c}}ok Kafkavar{\^{\i}} bir b{\"u}rokratik distopyay{\i} tan{\i}mlamak i{\c{c}}in kullan{\i}lm{\i}{\c{s}}t{\i}r. ``Olas{\i}''dan kas{\i}t, distopya izle{\u{g}}ine sahipolan ancak daha {\"o}nce toplumlar{\i}n deneyimledi{\u{g}}i tasar{\i}mlard{\i}r. Bu distopik kurgu, ``daha {\"o}nce de b{\"o}yle olmu{\c{s}}tu; b{\"o}ylegiderse yine b{\"o}yle olacak'' yakla{\c{s}}{\i}m{\i} {\"u}zerinden aktar{\i}l{\i}r. {\c{S}}ehrin Kuleleri'ni distopya t{\"u}r{\"u}nden ay{\i}ran en {\"o}nemli {\"o}zelli{\u{g}}iise teman{\i}n parodi haline getirilmesidir. Yazar, anlat{\i}c{\i}, okur katmanlar{\i}; metnin i{\c{c}}inde karma{\c{s}}{\i}k bir yap{\i} olu{\c{s}}turur vekesin {\c{c}}izgilerden ar{\i}nm{\i}{\c{s}} bir hik{\^a}ye {\"u}zerine kurgulan{\i}r. Hik{\^a}yenin olu{\c{s}}turulma s{\"u}recinin kurgunun bir par{\c{c}}as{\i} olmas{\i},okuyucu ile yazar/anlat{\i}c{\i} aras{\i}nda metnin ileti{\c{s}}im zemini haline gelmesi; metnin b{\"u}t{\"u}n {\"o}zellikleriyle oyunsal birbi{\c{c}}imde olu{\c{s}}u, bu eseri farkl{\i} k{\i}lmaktad{\i}r. Bu {\c{c}}al{\i}{\c{s}}man{\i}n amac{\i}, hem distopya t{\"u}r{\"u} {\"u}zerinden Tayfun Pirselimo{\u{g}}lu'nun{\c{S}}ehrin Kuleleri adl{\i} roman{\i}n{\i} incelemek hem de roman{\i} ``oyun'' ve ``geleneksel anlat{\i}c{\i}'', ``{\"u}stkurmaca'' kavramlar{\i}{\c{c}}izgisinde de{\u{g}}erlendirmektir.},
  affiliation = {KARAMANO{\u{G}}LU MEHMETBEY {\"U}N{\.I}VERS{\.I}TES{\.I}}
}

.bib

RIS

TY - JOUR
AU - Düşgün, Umut
TI - Tayfun Pirselimoğlu’nun “Olası” Distopyası: Şehrin Kuleleri
T2 - Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi
VL - 36
IS - 2
PY - 2018
DA - 2018/12/18/
SP - 336
EP - 351
PB - Hacettepe Üniversitesi
SN - 1301-5737
DO - 10.32600/huefd.498864
UR - https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/tayfun-pirselimoglunun-olasi-distopyasi-sehrin-kuleleri
AB - Spekülatif kurgunun alt türlerinden olan distopya Türk edebiyatında fazla örneği olmayan bir türdür. Distopyalargenellikle geleceğe dair ürküler, korkular üzerine kurgulanır. Bu tür eserlerde esasında; “böyle giderse daha kötüolacak”, uyarısı öne öne çıkar. Ancak burada sözü geçen “olası” distopya ise bilimkurgu ve fantastik temellerden ayrı,daha çok Kafkavarî bir bürokratik distopyayı tanımlamak için kullanılmıştır. “Olası”dan kasıt, distopya izleğine sahipolan ancak daha önce toplumların deneyimlediği tasarımlardır. Bu distopik kurgu, “daha önce de böyle olmuştu; böylegiderse yine böyle olacak” yaklaşımı üzerinden aktarılır. Şehrin Kuleleri’ni distopya türünden ayıran en önemli özelliğiise temanın parodi haline getirilmesidir. Yazar, anlatıcı, okur katmanları; metnin içinde karmaşık bir yapı oluşturur vekesin çizgilerden arınmış bir hikâye üzerine kurgulanır. Hikâyenin oluşturulma sürecinin kurgunun bir parçası olması,okuyucu ile yazar/anlatıcı arasında metnin iletişim zemini haline gelmesi; metnin bütün özellikleriyle oyunsal birbiçimde oluşu, bu eseri farklı kılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, hem distopya türü üzerinden Tayfun Pirselimoğlu’nunŞehrin Kuleleri adlı romanını incelemek hem de romanı “oyun” ve “geleneksel anlatıcı”, “üstkurmaca” kavramlarıçizgisinde değerlendirmektir.
KW - Sanat ve Edebiyat
LA - tr
AD - KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ
ER -

.ris