Türk Emek Göçmenlerinin Ulusötesi Yaşlanma Deneyimleri

Özet

İkinci Dünya Savaşını izleyen yıllar, Batı Avrupa ülkelerinin başta Akdeniz ülkeleri olmak üzere azgelişmiş ülkelerden emek ithal ettiği yıllardır. Yapılan ikili işgücü anlaşmaları sonucu yüzbinlerce Türk işçi Avrupa’ya göç etmiştir. Günümüzde ise bu göçmen nüfus yaşlanmış ve birincil nesil Türk emek göçmenleri, “yaşlı Türk emek göçmenlerine” dönüşmüştür. Bu makalenin konusunu Batı Avrupa ülkelerindeki Türk emek göçmenlerinin ulusötesi yaşlanma deneyimleri oluşturmaktadır. Bu kapsamda Batı Avrupa ülkelerindeki Türk emek göçmenlerini konu edinen 31 makale Maxqda programı kullanılarak içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Gerçekleştirilen içerik analizi yaşlı göçmenlerin menşe ülkeye ziyaretleri ve menşe ülkeyle ev sahibi ülke arasında geliştirdikleri siyasi, dini, ailevi, ekonomik bağlar aracılığıyla tek bir yerin sınırlarında yaşlanmaktan ziyade sınırların ötesinde “ulusötesi yaşlanma” deneyimine odaklanmıştır. Analiz sonucunda ibadethanelere katılımın, etnik işletmelerin ve tüketim alışkanlıklarının, derneklere katılımın, ulusötesi evliliklerin, telefon ile Türkiye’yle görüşmenin, tatillerde Türkiye’ye gelmenin ve Türkiye’ye geliş gidişlerin yaşlı göçmenlerin ulusötesi alanda yaşlanmalarını sağlayan temel pratikler olduğu görülmüştür.

Anahtar sözcükler

• Migration Sociology

Dosyalar

Bu kayıt için yalnız üstveri yayımlanmıştır.

Kaynakça

1. Abadan-Unat, N. (2002). Bitmeyen göç: Konuk işçilikten ulus-ötesi yurttaşlığa. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
2. Altintop, N. (2014). Barriers versus promotion: Culturally sensitive healthcare for elderly Turkish migrants in Austria and Germany. Border Crossing, 4(1-2), 41-46. https://doi.org/10.33182/bc.v4i1-2.516
3. Alyanak, O. (2022). Blaming Kehl: Muslim Turkish men and their moral journey in the Franco-German borderland. City & Society, 34(1), 111-134. https://doi.org/10.1111/ciso.12419
4. Apak, H. (2019). Göç ve kesişimsel dezavantajlılık: Suriyeli yaşlı ve engelli mülteciler. H. Sakız, & H. Apak (Yay. haz.), Türkiye'de göçmen kapsayıcılığı: Sorundan fırsata dönüşüm önerileri içinde (ss. 99-120). Pegem Akademi.
5. Baldassar, L., Wilding, R., Boccagni, P., & Merla, L. (2017). Aging in place in a mobile world: New media and older people’s support networks. Transnational Social Review, 7(1), 2-9. https://doi.org/10.1080/21931674.2016.1277864
6. Balkır, C., & Böcker, A. (2015). A comparison of residence, social security and citizenship strategies of Turkish return migrants and Dutch retirement migrants ın Turkey. A. Biriz Karaçay, D. Şenol Sert, & Z. Gülrü Göker (Yay. haz.), Waves of diversity: Socio-political implications of international migration ın Turkey içinde (ss. 179-224). The ISIS Press.
7. Ballantyne, G., & Burke, L. (2017). “People live in their heads a lot”: Polymedia, life course, and meanings of home among Melbourne’s older Irish community. Transnational Social Review, 7(1), 10-24. https://doi.org/10.1080/21931674.2016.1277856
8. Baran, A., & Sarıtaş, C. T. (2018). Yaşlılıkta yaşam düzeni. E. Özmete, & A. Canatan (Yay. haz.), Yaşlılığa çok yönlü bakış: Temel gerontoloji içinde (ss. 136-167). Hedef Yayıncılık.
9. Baykara-Krumme, H. (2013). Returning, staying, or both? Mobility patterns among elderly Turkish migrants after retirement. Transnational Social Review: A Social Work Journal, 3(11), 11-29. https://doi.org/10.1080/21931674.2013.10820745
10. Blaakilde, A., Jervelund, S., Yazıcı, S., Petersen, S., & Krasnik, A. (2020). Use of cross-border healthcare services by elderly Turkish migrants in Denmark: A qualitative study and some critical reflections about public health ‘concerns’. Nordic Journal of Migration Research, 10(3), 56-72. https://doi.org/10.33134/njmr.325
11. Böcker, A., & Balkır, C. (2012). Migration in later life: Residence, social security and citizenship strategies of Turkish return migrants and Dutch retirement migrants in Turkey (Cilt Nijmegen Migration Law Working Papers Series). Radboud University Nijmegen.
12. Böcker, A., & Balkır, C. (2016). Maintaining dual residences to manage risks in later life: A comparison of two groups of older migrants. V. Horn, & C. Schweppe (Yay. haz.), Transnational aging: Current insights and future challenges içinde (ss. 125-140). Routledge.
13. Buffel, T. (2015). Ageing migrants and the creation of home: Mobility and the maintenance of transnational ties. Population, Space and Place, 23(5), e1994. https://doi.org/10.1002/psp.1994
14. Buffel, T., & Phillipson, C. (2011). Experiences of place among older migrants living in inner-city neighbourhoods in Belgium and England. Diversité urbaine, 11(1), 13–37. https://doi.org/10.7202/1007742ar
15. Buffel, T., Phillipson, C., & Scharf, T. (2013). Experiences of neighbourhood exclusion and inclusion among older people living in deprived inner-city areas in Belgium and England. Ageing and Society, 33, 89-109. https://doi.org/10.1017/S0144686X12000542
16. Carlsson, H. (2021). Migrants’ pathways to aged care: the role of local relationships of care in facilitating access for super-diverse older populations. Ageing & Society, 43(7), 1502-1529. https://doi.org/10.1017/S0144686X21001240
17. Carlsson, H., Pijpers, R., & Van Melik , R. (2020). Day-care centres for older migrants: spaces to translate practices in the care landscape. Social & Cultural Geography, 23(2), 250-269. https://doi.org/10.1080/14649365.2020.1723135
18. Conkova, N., & Lindenberg, J. (2020). The experience of aging and perceptions of “aging well” among older migrants in the Netherlands. The Gerontologist, 60(2), 270-278. https://doi.org/10.1093/geront/gnz125
19. Fokkema, T., & Cela, E. (2016). Pendular migration of the older first generations in Europe: misconceptions and nuances. V. Horn, & C. Schweppe (Yay. haz.), Transnational aging: Current insights and future challenges içinde (ss. 141-162). Routledge.
20. Gelekçi, C. (2011). Avrupa’da yaşayan Türklere yönelik çifte vatandaşlık uygulamaları: Belçika örneği. Bilig: Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi, 59, 123-146.
21. Greft, S., Sako, M., & Thissen, F. (2016). Residential dynamics and neighbourhood conditions of older migrants and native Dutch older adults in Amsterdam, The Netherlands. Ageing & Society, 36(1), 189-218. https://doi.org/10.1017/S0144686X14001159
22. Horn, V., & Schweppe, C. (2017). Transnational aging: toward a transnational perspective in old age research. European Journal of Ageing, 14, 335-339. https://doi.org/10.1007/s10433-017-0446-z
23. Horn, V., Schweppe, C., & Um, S.-g. (2013). Transnational aging—A young field of research. Transnational Social Review: A Social Work Journal, 3(1), 7-10. https://doi.org/10.1080/21931674.2013.10820744
24. Hsieh, H.-F., & Shanon, S. (2005). Three approaches to qualitative content analysis. Qualitative Health Research, 15(9), 1277-1288. https://doi.org/10.1177/1049732305276687
25. Hussein, S., & Oglak, S. (2012). Older Turkish migrants in the UK: role of distinct culture, immigration histories and unmet care needs. Turkish Migration in Europe Conference. London, United Kingdom.
26. Johansson, C., Asztalos Morell, I., Lindberg, D., & Gustafsson, L.-K. (2023). Spotting good ageing: using welfare theory of health to frame the agency of older adults with immigrant backgrounds to attain good ageing. Nordic Social Work Research, 13(1), 21-35. https://doi.org/10.1080/2156857X.2021.1902377
27. Johansson, K., Rudman, L., Mondaca, M., Park, M., Luborsky, M., Josephsson, S., et al. (2013). Moving beyond ‘aging in place’ to understand migration and aging: Place making and the centrality of occupation. Journal of Occupational Science Understand Migration and Aging: Place Making and the Centrality Of Occupation, 20(2), 108-119. https://doi.org/10.1080/14427591.2012.735613
28. Kahveci, Ç., Karacan, E., & Kosnick, K. (2020). Tactical mobility: navigating mobile ageing and transnational retirement between Turkey and Germany: A comparison between Turkish-German and German retirees. Journal of Ethnic and Migration Studies, 46(15), 3157-3173. https://doi.org/10.1080/1369183X.2020.1724532
29. Klok, J., Tinburg, T., Suanet, B., & Fokkema, T. (2017a). National and transnational belonging among Turkish and Moroccan older migrants in the Netherlands: protective against loneliness? European Journal of Ageing, 14, 341–351. https://doi.org/10.1007/s10433-017-0420-9
30. Klok, J., van Tilburg, T., Suanet, B., & Fokkema, T. (2017b). Transnational aging among older Turkish and Moroccan migrants in the Netherlands: Determinants of transnational behavior and transnational belonging. Transnational Social Review, 7(1), 25-40. https://doi.org/10.1080/21931674.2016.1277656
31. Klokgieters, S., van Tilburg, T., Deeg, D., & Huisman, M. (2020). The linkage between aging, migration, and resilience: Resilience in the life of older Turkish and Moroccan immigrants. Journals of Gerontology: Social Sciences, 75(5), 1113–1123. https://doi.org/10.1093/geronb/gbz024
32. Kosnick, K., Karacan, E., & Kahveci, Ç. (2021). Policy dimensions of retirement migration from Germany to the Turkish riviera: Comparing German and German-Turkish older migrants. M. Repetti, T. Calasanti, & C. Phillipson (Yay. haz.), Ageing and migration in a global context içinde (ss. 131-146). Springer Nature.
33. Levitt, P., & Glick Schiller, N. (2004). Conceptualizing simultuneity: A transnational social field perspective on society. International Migration Review, 38(145), 595-629. https://doi.org/10.1111/j.1747-7379.2004.tb00227.x
34. Lewis, D. (2009). Aging out of place: Cambodian refugee elders in the United States. Family and Consumer Sciences Research Journal, 37(3), 376-393. https://doi.org/10.1177/1077727X08330684
35. Liversage, A. (2021). Remarriage among older immigrants and their host country peers – a countrywide study. Migration Letters, 18(3), 349-360. https://doi.org/10.33182/ml.v18i3.1224
36. Liversage, A., & Ismail, A. M. (2022). ‘Migrant carer-wives’ – Between transnational marriages, care work for older husbands and gendered precarity. Nordic Journal of Migration Research, 12(2), 156-173. https://doi.org/10.33134/njmr.427
37. Liversage, A., & Mirdal, G. M. (2016). Growing old in exile – a longitudinal study of migrant women from Turkey. Journal of Ethnic and Migration Studies, 43(2), 287-302. https://doi.org/10.1080/1369183X.2016.1238910
38. Naldemirci, Ö. (2015). Rethinking loyalty (vefa) through transnational care practices of older Turkish women in Sweden. N. Milewski, I. Sirkeci, M. M. Yüceşahin, & A. S. Rolls (Yay. haz.), Family and human capital in Turkish migration içinde (ss.35-45). Transnational Press London.
39. Naldemirci, Ö. (2023). Idioms of care: ageing and connectivity among older Turkish migrants in Sweden. D. Abdelhady, & R. Aly (Yay. haz.), Routledge handbook on Middle Eastern diasporas içinde (ss. 341-350). Routledge.
40. Nitsche, B., & Suijker, F. (2003). Allochtone ouderen en women. Instituut voor Multiculturele Ontwikkeling/NIZW, Nederlands Instituut voor Zorg en Welzijn.
41. Palaz, F. S. (2020a). The social networks and engagements of older Turkish migrants in Germany. Open Journal for Sociological Studies,4(2), 79-92. https://doi.org/10.32591/coas.ojss.0402.03079p
42. Palaz, F. S. (2020b). Göçmen dernekleri ve sosyal sermaye: Almanya’daki yaşlı Türk göçmenler örneği. Toplumsal Değişim, 2(2), 157-187.
43. Palmberger, M. (2017). Social ties and embeddedness in old age: older Turkish labour migrants in Vienna. Journal of Ethnic and Migration Studies, 43(2), 235-249. https://doi.org/10.1080/1369183X.2016.1238907
44. Palmberger, M. (2018). Social embeddedness and care among Turkish labor migrants in Vienna: The role of migrant associations. A. Hromadzic, & M. Palmberger (Yay. haz.), Care across distance: Ethnographic explorations of aging and migration içinde (ss. 97-112). Berghahn.
45. Palmberger, M. (2019). Relational ambivalence: Exploring the social and discursive dimensions of ambivalence—The case of Turkish aging labor migrants. International Journal of Comparative Sociology, 60(1-2), 1-17. https://doi.org/10.1177/0020715219832918
46. Segers, R. (2018). First-generation Turkish women in the 2060 neighbourhood of Antwerp. TVGEND, 21(4), 325–340. https://doi.org/10.5117/TVGN2018.4.003.SEGE Statistisches Bundesamt. (2021).
47. Şahin, B. (2010). Almanya'daki Türkler. Phoenix Yayınevi.
48. Şahin-Kütük, B. (2017). Hollanda’ya gerçekleştirilen Türk göçü ve ulusötesi faaliyetler. Sosyoloji Konferansları, 55(1), 85-106. https://doi.org/10.18368/iusoskon.328315
49. Taşcı, C., & Kahraman, F. (2021). Yaşlı mültecilerin gündelik yaşam deneyimleri: İzmir üzerine bir araştırma. Göç Dergisi, 8(3), 513-531. https://doi.org/10.33182/gd.v8i3.794
50. Tezcan, T. (2019). First-generation circular migrants involved in the upbringing of their grandchildren: the case of Turkish immigrants in Germany. Ageing & Society, 41(1), 1-24. https://doi.org/10.1017/S0144686X19000953
51. Tezcan-Güntekin, H., & Bilecen, B. (2014). Transnational healthcare practices of retired circular migrants. COMCAD Working Papers. https://nbn-resolving.org/urn:nbn:de:0168-ssoar-50880-8 Türkiye Dışişleri Bakanlığı, https://www.mfa.gov.tr/yurtdisinda-yasayan-turkler_.tr.mfa (03.02.2023)
52. Özdemir, O. (2018). Double challenges for the elderly Turkish immigrants in montreal. Göç Araştırmaları Dergisi, 4(1), 34-158.
53. van der Wurff, F., Beekman, A., Dijkshoorn, H., Spijker, J., Smits, C., Stek, M., et al. (2004). Prevalence and risk-factors for depression in elderly Turkish and Moroccan migrants in the Netherlands. Journal of Affective Disorders, 83(1), 33-41. https://doi.org/10.1016/j.jad.2004.04.009
54. Warnes, T. (2010). Migration and Age. D. Dannefer, & C. Phillipson (Yay. haz.), The Sage handbook of social gerontology içinde (ss. 389-404). Sage Publications.
55. WHO. (2018). Health of older refugees and migrants. WHO Regional Office for Europe.
56. Wimmer, A., & Glick, N. (2002). Methodological nationalism and beyond: Nation-state building, migration and the social sciences. Global Networks, 2(4), 301-334. https://doi.org/10.1111/1471-0374.00043
57. Yaprak, Ş. (2013). Uluslararası emek göçü bağlamında Almanya’ya Türk işgücü göçü ve sosyo-ekonomik etkileri. International Conference on Eurasian Economics Bildirileri Kitabı içinde (ss. 862-870).
58. Yıldırım, A., & Şimsek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
59. Zhou, Y. R. (2013). Transnational aging: The impacts of adult children’s immigration on their parents’ later lives. Transnational Social Review: A Social Work Journal, 3(1), 49-64. https://doi.org/10.1080/21931674.2013.10820747

Bu yayına atıf

@article{tasci2023turk,
  author = {Ta{\c{s}}c{\i}, Cansu},
  title = {{T{\"u}rk Emek G{\"o}{\c{c}}menlerinin Ulus{\"o}tesi Ya{\c{s}}lanma Deneyimleri}},
  journal = {Hacettepe {\"U}niversitesi Edebiyat Fak{\"u}ltesi Dergisi},
  volume = {41},
  number = {2},
  pages = {383--406},
  publisher = {Hacettepe {\"U}niversitesi},
  year = {2023},
  month = {8},
  issn = {1301-5737},
  doi = {10.32600/huefd.1344567},
  url = {https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/turk-emek-gocmenlerinin-ulusotesi-yaslanma-deneyimleri},
  language = {tr},
  keywords = {Migration Sociology},
  abstract = {{\.I}kinci D{\"u}nya Sava{\c{s}}{\i}n{\i} izleyen y{\i}llar, Bat{\i} Avrupa {\"u}lkelerinin ba{\c{s}}ta Akdeniz {\"u}lkeleri olmak {\"u}zere azgeli{\c{s}}mi{\c{s}} {\"u}lkelerden emek ithal etti{\u{g}}i y{\i}llard{\i}r. Yap{\i}lan ikili i{\c{s}}g{\"u}c{\"u} anla{\c{s}}malar{\i} sonucu y{\"u}zbinlerce T{\"u}rk i{\c{s}}{\c{c}}i Avrupa'ya g{\"o}{\c{c}} etmi{\c{s}}tir. G{\"u}n{\"u}m{\"u}zde ise bu g{\"o}{\c{c}}men n{\"u}fus ya{\c{s}}lanm{\i}{\c{s}} ve birincil nesil T{\"u}rk emek g{\"o}{\c{c}}menleri, ``ya{\c{s}}l{\i} T{\"u}rk emek g{\"o}{\c{c}}menlerine'' d{\"o}n{\"u}{\c{s}}m{\"u}{\c{s}}t{\"u}r. Bu makalenin konusunu Bat{\i} Avrupa {\"u}lkelerindeki T{\"u}rk emek g{\"o}{\c{c}}menlerinin ulus{\"o}tesi ya{\c{s}}lanma deneyimleri olu{\c{s}}turmaktad{\i}r. Bu kapsamda Bat{\i} Avrupa {\"u}lkelerindeki T{\"u}rk emek g{\"o}{\c{c}}menlerini konu edinen 31 makale Maxqda program{\i} kullan{\i}larak i{\c{c}}erik analizi y{\"o}ntemiyle incelenmi{\c{s}}tir. Ger{\c{c}}ekle{\c{s}}tirilen i{\c{c}}erik analizi ya{\c{s}}l{\i} g{\"o}{\c{c}}menlerin men{\c{s}}e {\"u}lkeye ziyaretleri ve men{\c{s}}e {\"u}lkeyle ev sahibi {\"u}lke aras{\i}nda geli{\c{s}}tirdikleri siyasi, dini, ailevi, ekonomik ba{\u{g}}lar arac{\i}l{\i}{\u{g}}{\i}yla tek bir yerin s{\i}n{\i}rlar{\i}nda ya{\c{s}}lanmaktan ziyade s{\i}n{\i}rlar{\i}n {\"o}tesinde ``ulus{\"o}tesi ya{\c{s}}lanma'' deneyimine odaklanm{\i}{\c{s}}t{\i}r. Analiz sonucunda ibadethanelere kat{\i}l{\i}m{\i}n, etnik i{\c{s}}letmelerin ve t{\"u}ketim al{\i}{\c{s}}kanl{\i}klar{\i}n{\i}n, derneklere kat{\i}l{\i}m{\i}n, ulus{\"o}tesi evliliklerin, telefon ile T{\"u}rkiye'yle g{\"o}r{\"u}{\c{s}}menin, tatillerde T{\"u}rkiye'ye gelmenin ve T{\"u}rkiye'ye geli{\c{s}} gidi{\c{s}}lerin ya{\c{s}}l{\i} g{\"o}{\c{c}}menlerin ulus{\"o}tesi alanda ya{\c{s}}lanmalar{\i}n{\i} sa{\u{g}}layan temel pratikler oldu{\u{g}}u g{\"o}r{\"u}lm{\"u}{\c{s}}t{\"u}r.},
  affiliation = {Karadeniz Teknik {\"U}niversitesi}
}

TY  - JOUR
AU  - Taşcı, Cansu
TI  - Türk Emek Göçmenlerinin Ulusötesi Yaşlanma Deneyimleri
T2  - Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi
VL  - 41
IS  - 2
PY  - 2023
DA  - 2023/08/16/
SP  - 383
EP  - 406
PB  - Hacettepe Üniversitesi
SN  - 1301-5737
DO  - 10.32600/huefd.1344567
UR  - https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/turk-emek-gocmenlerinin-ulusotesi-yaslanma-deneyimleri
AB  - İkinci Dünya Savaşını izleyen yıllar, Batı Avrupa ülkelerinin başta Akdeniz ülkeleri olmak üzere azgelişmiş ülkelerden emek ithal ettiği yıllardır. Yapılan ikili işgücü anlaşmaları sonucu yüzbinlerce Türk işçi Avrupa’ya göç etmiştir. Günümüzde ise bu göçmen nüfus yaşlanmış ve birincil nesil Türk emek göçmenleri, “yaşlı Türk emek göçmenlerine” dönüşmüştür. Bu makalenin konusunu Batı Avrupa ülkelerindeki Türk emek göçmenlerinin ulusötesi yaşlanma deneyimleri oluşturmaktadır. Bu kapsamda Batı Avrupa ülkelerindeki Türk emek göçmenlerini konu edinen 31 makale Maxqda programı kullanılarak içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Gerçekleştirilen içerik analizi yaşlı göçmenlerin menşe ülkeye ziyaretleri ve menşe ülkeyle ev sahibi ülke arasında geliştirdikleri siyasi, dini, ailevi, ekonomik bağlar aracılığıyla tek bir yerin sınırlarında yaşlanmaktan ziyade sınırların ötesinde “ulusötesi yaşlanma” deneyimine odaklanmıştır. Analiz sonucunda ibadethanelere katılımın, etnik işletmelerin ve tüketim alışkanlıklarının, derneklere katılımın, ulusötesi evliliklerin, telefon ile Türkiye’yle görüşmenin, tatillerde Türkiye’ye gelmenin ve Türkiye’ye geliş gidişlerin yaşlı göçmenlerin ulusötesi alanda yaşlanmalarını sağlayan temel pratikler olduğu görülmüştür.
KW  - Migration Sociology
LA  - tr
AD  - Karadeniz Teknik Üniversitesi
ER  -