6 Şubat 2023 Depremleri Sonrasında Sosyal Medya Söyleminde Suriyeliler: Eleştirel Bir Çözümleme

Özet

Bu çalışma, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri sonrasında Türkiye sosyal medyasındaki Suriyeli temsiline ve bu temsil üzerinden ‘biz’/’onlar’ kolektif kimliklerinin söylemsel inşa süreçlerine Sosyal Medya Eleştirel Söylem İncelemeleri (SM-ESİ) ve Söylem Tarihsel Yaklaşım (STY) odaklı bir çözümleme sunmayı amaçlamaktadır. Suriyelilerin ötekileştirilmesini toplumsal bir sorun olarak kabul eden çalışma, Türkiye sosyal medyasında Suriyelilere yönelik ötekileştiren ve içselleştiren söylemleri ele almaktadır. Çalışmanın yöntembilimsel çerçevesini kolektif kimliklerin söylemsel inşasının gösterilmesi için önerilen STY’nin çözümleme aşamaları ve SM-ESİ’nin ön plana çıkardığı çözümleme ilkeleri oluşturmaktadır. Çalışmanın verisi üçgenlemenin gerektirdiği çerçevede farklı dijital pratikler içeren sosyal medya platformlarından alınmıştır ve Twitter gönderileri, YouTube yorumları ve Ekşi Sözlük girdilerinden oluşmaktadır. Nitel ve eleştirel bir çözümleme sunan çalışmanın sonucunda, deprem sonrası süreçte Suriyelileri yağma pratikleri ve düşmancıl tavırlar ile çerçeveleyerek ‘öteki’ olarak etiketleyen söylemler ile bunların karşısında duran ve Suriyelilerin kurtarma süreçlerinde yer almaları ve mağdur olmalarının altını çizen içselleştirici söylemlerin varlığından söz edilmiştir. Bu noktada, çalışma Suriyelilere yönelik iki karşıt temsilin ortaya çıktığını tartışmaktadır: ‘Öteki’ olarak Suriyeliler ve ‘bizden/içimizden biri’ olarak Suriyeliler.

Anahtar sözcükler

• Discourse and Pragmatics

Dosyalar

Bu kayıt için yalnız üstveri yayımlanmıştır.

Kaynakça

1. Akbaş, E. (2019). Türk yazılı basınında Suriyeli sığınmacı çocuklar. Çocuk ve Medeniyet, 4(8), 159–172.
2. Aksu-Kargın, İ. & Sirkeci, I. (2023). Understanding Syrian refugees in Turkey from an environment of insecurity and the conflict model of migration perspective. Third World Quarterly, 44(5), 856–871. https://doi.org/10.1080/01436597.2022.2161358
3. Aldemir, A. (2020). Kötülüğün sıradanlığı ve sosyal medya: Twitter’da Suriyeli mülteciler örneği. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 66, 200–219.
4. Alikılıç, Ö., Gökaliler, E. & Alikılıç, İ. (2021). Nefret söylemi üzerinden ötekileştirme: Twitter’da mültecilere yönelik nefret tipolojisi analizi. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 36, 501–520. https://doi.org/10.31123/akil.989074
5. Alkın, R. C. (2025). Disasters and disadvantaged groups as a multi-perspective research area in sociology. Medeniyet ve Toplum Dergisi, 9(2), 189–207. http://dx.doi.org/10.51117/metder.2025.99
6. Alp, H. (2018). Suriyeli sığınmacılara yönelik ayrımcı ve ötekileştirici söylemin yerel medyada yeniden üretilmesi. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi, 8(1), 22–37.
7. Anagnostopoulos, D., Everett, S., & Carey, C. (2013). “Of course we’re supposed to move on, but then you still got people who are not over those historical wounds”: Cultural memory and US youth’s race talk. Discourse & Society, 24(2), 163–185. https://doi.org/10.1177/0957926512469389
8. Angouri, J. & Wodak, R. (2014). “They became big in the shadow of the crisis”: The Greek success story and the rise of the far right. Discourse & Society, 25(4), 540–565. https://doi.org/10.1177/0957926514536955
9. Arda, B. (2021). Görsellik ve hakikat: Türkiye’deki Suriyelilere dair sosyal medya görsel paylaşımlarında hakikat üretim pratikleri. Kültür ve İletişim, 24(1), 36–65. https://doi.org/10.18691/kulturveiletisim.770227
10. Ardıç-Çobaner, A. (2016). Çocuk hakları bağlamında Suriyeli mülteci çocukların haberlerde temsili. Marmara İletişim Dergisi, 24, 27–54.
11. Arslantürk, G. (2020). Sosyal medyadaki göçmen karşıtı tutumların Bütünleşik Tehdit Kuramı çerçevesinden incelenmesi. Psikoloji Araştırmaları, 1(1), 6–16.
12. Artar, F. (2019). Medyada sınıfsal temsil mücadelesi: Suriyeli mülteciler “yardıma muhtaç” mı “ucuz emek” mi? Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 22(2), 26–61. https://doi.org/10.18490/sosars.640827
13. Atasoy, İ. (2020). Alman medyasında 2019 yerel seçimleri üzerinden üretilen İstanbul ve Türkiye söylemi: Bild Gazetesi örneği. International Journal of Language Academy, 8(1), 260–280.
14. Aydın, D. & Ercan, G. S. (2022). Gazete köşe yazısı söyleminde yükleme stratejileri: Söylem tarihsel yaklaşım çerçevesinde bir çözümleme. Journal of Linguistics Research, 33(2), 305–330. https://doi.org/10.18492/dad.1165818
15. Başaran-Aydın, Ö. & Ercan, G. S. (2025). Türkçe ders kitaplarında toplumsal cinsiyetin Söylem-Tarihsel Yaklaşım çerçevesinde incelenmesi: Adlandırma stratejisi. The Journal of Academic Social Science Studies, 18(103), 547–562. https://doi.org/10.29228/JASSS.80603
16. Bayram, P. (2020). Sosyal medyada Suriyeli mülteci krizine ilişkin konum alışlar: Türkiye’deki politik gençlik üzerinden bir analiz. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(44), 1213–1251. https://doi.org/10.31795/baunsobed.699018
17. Bayram, P. (2021). Twitter’da Suriyeli mültecilerin temsili: Türkiye’deki politik gençlik üzerinden bir analiz. Alanya Akademik Bakış, 5, 301–323.
18. Bel, A. (2022). Çerçeveleme ve öne çıkarma yaklaşımı bağlamında Suriyeli sığınmacılara yönelik haberler. İstanbul Arel Üniversitesi İletişim Çalışmaları Dergisi, 10(21), 25–47.
19. Bell, A. (1991). The language of news media. Blackwell.
20. Bolgun, C. & Uçan, G. (2020). Birlikte yaşamak mümkün mü?: Okur yorumlarında “Suriyeli sığınmacı” söyleminin inşası. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(1), 250–269. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.647227
21. Boukala, S. (2014). Waiting for democracy: Political crisis and the discursive (re)invention of the “national enemy” in times of “Grecovery”. Discourse & Society, 25(4), 483–499. https://doi.org/10.1177/0957926514536961
22. Bryman, A. (2008). The end of paradigm wars? P. Alasuutari, L. Bickman & J. Brannen (Yay. haz.), The Sage handbook of social research içinde (ss. 13–25). Sage Publications.
23. Capstick, T. (2016). Literacy mediation in marriage migration from Pakistan to the United Kingdom: Appropriating bureaucratic discourses to get a visa. Discourse & Society, 27(5), 481–499. https://doi.org/10.1177/0957926516651220
24. Certel, N. & Atasu-Topçuoğlu, R. (2022). Suriyeli kadınlarla yapılan evliliklerin medyadaki görünümü: Sosyal hizmette savunuculuk için bir çağrı. Toplum ve Sosyal Hizmet, 33(2), 537–562. https://doi.org/10.33417/tsh.1019481
25. Chouliaraki, L. & Fairclough, N. (1999). Discourse in late modernity: Rethinking critical discourse analysis. Edinburgh University Press.
26. Costelloe, L. (2014). Discourses of sameness: Expressions of nationalism in newspaper discourse on French urban violence in 2005. Discourse & Society, 25(3), 315–340. https://doi.org/10.1177/0957926513519533
27. Cotter, C. (2001). Discourse and media. D. Schiffrin, D. Tannen & H. E. Hamilton (Yay. haz.), The handbook of discourse analysis içinde (ss. 352–371). Blackwell.
28. Çakın, B. (2020). Farklılaşan ötekiler: Kürtlere ve Suriyeli sığınmacılara ilişkin temsillerin karşılaştırılması. Liberal Düşünce Dergisi, 25(98), 65–81. https://doi.org/10.36484/liberal.645944
29. Çalık, M. & Baykal, K. (2020). Habertürk, Sabah ve Birgün gazetelerindeki Suriyeli mülteci haberlerinin eleştirel söylem çözümlemesi. Kültür Araştırmaları Dergisi, 5, 241–262.
30. Çalışmacı, U. S. (2015). Türk yazılı basınında Suriyeli sığınmacılar ile halk arasındaki ilişkinin incelenmesi. Göç Araştırmaları Dergisi, 2, 112–151.
31. Çoban-Keneş, H. (2016). The role of metaphor in discriminatory hegemony: The use of metaphor in reporting of Syrians. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 15(2), 253–280. https://doi.org/10.21547/jss.256727
32. Demirci, K. (2017). Dışlayıcı söylemin yaygınlaştırılmasında sosyal medyanın rolü: Suriyeli mülteciler örneği. Kültür ve İletişim, 20(2), 109–141.
33. Denzin, N. K. (1983) Interpretive interactionism. G. Morgan (Yay. haz.), Beyond method: Strategy for social research içinde (ss. 129–146) Sage.
34. Efe, İ. (2018). A corpus-driven analysis of representations of Syrian asylum seekers in the Turkish press 2011–2016. Discourse & Communication, 13(1), 48-67. https://doi.org/10.1177/1750481318801624
35. Efeoğlu-Özcan, E. (2022). Pull the weeds out or perish: Using pandemic metaphors to strengthen in-group solidarity in Turkish political discourse. Metaphor and Symbol, 37(2), 171-84. https://doi.org/10.1080/10926488.2021.1994840rse
36. Ekşioğlu-Sarılar, N. B. (2018). Türk basınında anaakım medyada mülteci/sığınmacı temsili. İstanbul Aydın Üniversitesi Dergisi, 10(1), 139–157.
37. Erdoğan-Öztürk, Y. & Işık-Güler, H. (2020). Discourses of exclusion on Twitter in the Turkish context: #ülkemdesuriyeliistemiyorum (#idontwantsyriansinmycountry). Discourse, Context & Media, 36. https://doi.org/10.1016/j.dcm.2020.100400
38. Fairclough, N. (1989). Language and power. Longman.
39. Fairclough, N. (1992a). Discourse and social change. Polity Press.
40. Fairclough, N. (1992b). Intertextuality in critical discourse analysis. Linguistics and Education, 4, 269–293. https://doi.org/10.1016/0898-5898(92)90004-G
41. Fairclough, N. (1995a). Media discourse. Edward Arnold.
42. Fairclough, N. (1995b). Critical discourse analysis. Addison Wesley.
43. Fairclough, N. (1995c). Discourse and social change. Polity Press.
44. Fairclough, N. & Wodak, R. (1997). Critical discourse analysis. T. A. van Dijk (Yay. haz.), Discourse as social interaction içinde (ss. 258–284). Sage.
45. Forchtner, B. & Kølvraa, C. (2012). Narrating a “new Europe”: From “bitter past” to self-righteousness? Discourse & Society, 23(4), 377–400. https://doi.org/10.1177/0957926512441108
46. Fowler, R. (1991). Language in the news: Discourse and ideology in the press. Routledge. Gençkal-Eroler, E., & Süleymanoğlu-Kürüm, R. (2020). Türkiye’de medyadaki “medenileşme” algısında Avrupa temsili: Suriyeli göçmen krizi dönemi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 69, 1–19.
47. Gezik, Z. (2022). Suriyeli göçmenlerin anaakım medyada temsili. İletişim Bilimi Araştırmaları Dergisi, 2(2), 135–153.
48. Göktuna-Yaylacı, F. (2017). Eskişehir yerel basınında “mülteciler” ve “Suriyeliler”. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 20(1), 1–40. https://doi.org/10.18490/sosars.308638
49. Gölcü, A. & Dağlı, A. N. (2017). Haber söyleminde “öteki”yi aramak: Suriyeli mülteciler örneği. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 28, 11–38. https://doi.org/10.31123/akil.437410
50. Göncü, S. & Sim, Ş. (2019). Post-truth zeminde Suriyeli mülteciler hakkında çıkan haberlere dair bir inceleme. Düşünce ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 1–28.
51. Göngen, M. A. (2022). Nefret söyleminin medyada inşası: Suriyeli göçmenler üzerinden Sözcü Gazetesi örneği. Intermedia International E-Journal, 9(17), 341–356. https://doi.org/10.56133/intermedia.1170746
52. Guba, E. G. & Lincoln, Y. S. (1981). Effective Evaluation: Improving the Usefulness of Evaluation Results Through Responsive and Naturalistic Approaches. Jossey-Bass.
53. Horrod, S. (2020). “Embedded into the core”: The discursive construction of “policy” in higher education learning and teaching documents and its recontextualisation in practices. Discourse & Society, 31(5), 478–497. https://doi.org/10.1177/0957926520914686
54. İşçi, D. & Uludağ, E. (2019). Sosyal medyada Suriyeliler algısı: Youtube sokak röportajları üzerine bir inceleme. Ulisa: Uluslararası Çalışmalar Dergisi, 3, 1–24.
55. Kahveci, H. & Paksoy, A. F. (2021). Türk basınında Türkiye’deki sığınmacıların eğitimi: Suriyeliler örneği. Milli Eğitim Dergisi, 50(1), 337–358. https://doi.org/10.37669/milliegitim.960119
56. Kalim, S. & Janjua, F. (2018). #WeareUnited, cyber-nationalism during times of a national crisis: The case of a terrorist attack on a school in Pakistan. Discourse & Communication, 13(1), 68–94. https://doi.org/10.1177/1750481318771448
57. Karaman, E. (2022). Suriyeli mültecilere uygulanan ayrımcı-dışlayıcı twitlerin Bert Modeli ile sınıflandırılması. Ortadoğu ve Göç, 12(2), 428–456. https://doi.org/10.31834/ortadoguvegoc.1148440
58. Kavaklı, N. (2017a). Hak haberciliği perspektifinden çevrimiçi haberlerde mülteci seslerinin değerlendirilmesi. Erciyes İletişim Dergisi, 5, 282–292.
59. Kavaklı, N. (2017b). Okur yorumlarında Suriyeli mültecilere yönelik eğilimler: Hürriyet Gazetesi örneği. Kültür ve İletişim, 20(1), 90–115.
60. KhosraviNik, M. (2009). The representation of refugees, asylum seekers and immigrants in British newspapers during the Balkan conflict 1999 and the British general election 2005. Discourse & Society, 20(4), 477–498.
61. KhosraviNik, M. (2014). Critical discourse analysis, power and new media discourse. M. Kopytowska & Y. Kalyango (Yay. haz.), Why discourse matters: Negotiating identity in the mediatized world, (ss. 287–305) içinde. Peter Lang.
62. KhosraviNik, M. (2017). Social media critical discourse studies (SM-CDS). J. I. Flowerdew & J. E. Richardson (Yay. haz.), Routledge handbook of critical discourse studies, (ss. 582–596) içinde. Routledge.
63. KhosraviNik, M. (2018). Social media techno-discursive design, affective communication and contemporary politics. Fudan Journal of the Humanities and Social Sciences, 11(4), 427–442. https://doi.org/10.1007/s40647-018-0226-y
64. KhosraviNik, M. & Amer, M. (2022). Social media and terrorism discourse: The Islamic State’s (IS) social media discursive content and practices. Critical Discourse Studies, 19(2), 124–143. https://doi.org/10.1080/17405904.2020.1835684
65. KhosraviNik, M. & Esposito, E. (2018). Online hate, digital discourse and critique: Exploring digitally mediated discursive practices of gender-based hostility. Lodz Papers in Pragmatics, 14(1), 45–68. https://doi.org/10.1515/lpp-2018-0003
66. KhosraviNik, M. & Sarkhoh, N. (2018). Arabism and anti-Persian sentiments on participatory platforms: A social media critical discourse study. International Journal of Communication, 11, 3614–3633. https://doi.org/10.1111/weng.12502
67. KhosraviNik, M. & Unger, J. W. (2016). Critical discourse studies and social media: Power, resistance and critique in changing media ecologies. R. Wodak & M. Meyer (Yay. haz.), Methods of critical discourse studies içinde (ss. 204–233) içinde. Sage.
68. KhosraviNik, M. & Zia, M. (2014). Persian nationalism, identity and anti-Arab sentiments in Iranian Facebook discourses: Critical discourse analysis and social media communication. Journal of Language and Politics, 13(4), 755–780.
69. Koç-Akgül, S., Pazarbaşı, B., & Birinci, M. (2018). Türkiye’de mülteci krizinde internet ve sosyal medya kullanımı: Suriyeli mültecilerle ilgili web sitelerinin karşılaştırmalı analizi. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, 31, 153–167. https://doi.org/10.17829/turcom.419267
70. Kökpınar Kaya, E. Demir, Y., Yağlı, E., Çınar, O & Efeoğlu Özcan, E. (2023). Medyada Koronofobi Söylemi. Paradigma Akademi.
71. Kökpınar-Kaya, E., Yağlı, E. & Demir, Y. (2022). Twitter’da Suriyelileri ‘öteki’ olarak çerçeveleyen bakış açıları ve bunları destekleyen savlar. Dilbilim Araştırmaları Dergisi, 33(2), 281–304. https://doi.org/10.18492/dad.1119978
72. Kökpınar-Kaya, E., & Yağlı, E. (2018). Yeşil sahalardan Viyana kapılarına: Twitter gönderilerinde Osmanlıspor üzerine bir söylemlerarasılık incelemesi. In Ü. D. Turan, H. Yavuz, & A. Balcı (Yay. haz.), Dilbilimde güncel tartışmalar 2018 içinde (ss. 113-125). Dilbilim Derneği Yayınları.
73. Kress, G. & Hodge, R. (1979). Language as ideology. Routledge & Kogan Paul.
74. Kristeva, J. (1980). Desire in language: A semiotic approach to language and art. Columbia University Press.
75. Krzyżanowski, M. (2016). Recontextualisation of neoliberalism and the increasingly conceptual nature of discourse: Challenges for critical discourse studies. Discourse & Society, 27(3), 308–321.
76. Li, Y. T. & Song, Y. (2019). Taiwan as ghost island? Ambivalent articulation of marginalized identities in computer-mediated discourses. Discourse & Society, 31(3), 285–306. https://doi.org/10.1177/095792651988912
77. Liu, M. & Jiang, C. (2019). Constant fear, but lingering nostalgia: British press representations of post-colonial Hong Kong 20 years on. Discourse & Communication, 13(6), 630–646. https://doi.org/10.1177/1750481319868852
78. Livberber, T. (2021). Suriyeli sığınmacıların Türk basınında temsili: Haberler üzerine eleştirel bir analiz. İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(4), 1003–1028.
79. Mert-Elmas, Ş. & Paksoy, A. F. (2020). Türk basınında Suriyeli sığınmacı kadınların temsili. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, 35, 184–210. https://doi.org/10.17829/turcom.733985
80. Narlı, N., Özaşçılar, M. & Türkan İpek, I. Z. (2019). Turkish daily press framing and representation of Syrian women refugees and gender-based problems: Implications for social integration. Journal of Immigrant & Refugee Studies, 18(1), 1–21. https://doi.org/10.1080/15562948.2018.1557311
81. Nelik, S. & Yıldız, G. (2022). İnternet sözlüklerinde biz ve ötekiler: Ekşi Sözlük’teki Suriyeli sığınmacılar başlığı üzerine bir araştırma. Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 12(4), 1125–1139.
82. Okuroğlu, M. & Şirvanlı, T. (2021). Medyada işlevsel ayrımcılık: Alman ve Türk basınında “Suriyeli” temsillerinin incelenmesi. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 35, 174–195. https://doi.org/10.31123/akil.888215
83. Ökten-Sipahioğlu, B. (2023). The effects of hate speech on social media: The case of Syrian refugees in Türkiye. Erciyes İletişim Dergisi, 10, 149–164.
84. Öksüz, M. (2020). Siber mekânda Suriyeli mültecilere yönelik faşizm halleri: Faşekşist. Coğrafi Bilimler Dergisi, 18(2), 246–275. https://doi.org/10.33688/aucbd.744375
85. Özdemir, E. (2018). Suriyeli mültecilerin Türkiye’deki algıları. Savunma Bilimleri Dergisi, 16, 116–136.
86. Özdüzen, O., Korkut, U. & Özdüzen, C. (2020). ‘Refugees are not welcome’: Digital racism, online place-making and the evolving categorization of Syrians in Turkey. New Media & Society, 23(11), 3349–3369. https://doi.org/10.1177/1461444820956341
87. Özdora-Akşak, E. (2019). Discursive construction of Syrian refugees in shaping international public opinion: Turkey’s public diplomacy efforts. Discourse & Communication, 14(3), 294–313. https://doi.org/10.1177/1750481319893769
88. Öztürk, F. E. (2022). Çevrimiçi okur yorumlarında Suriyeli sığınmacılara yönelik nefret söylemi: Altındağ örneği. İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(4), 508–530.
89. Öztürk, N. & Ayvaz, S. (2018). Sentiment analysis on Twitter: A text mining approach to the Syrian refugee crisis. Telematics and Informatics, 35(1), 136–147. https://doi.org/10.1016/j.tele.2017.10.006
90. Paksoy, A. F. & Şentöregil, M. (2018). Türk basınında Suriyeli sığınmacılar: İlk beş yılın analizi (2011–2015). Selçuk İletişim, 11(1), 237–256. https://doi.org/10.18094/josc.344498
91. Pandır, M. (2021). Mülteci temsillerinde kültürel farklılık inşası ve toplumsal kabule etkileri. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(2), 348–364. https://doi.org/10.32709/akusosbil.843503
92. Parlak, İ., Çakın, Ö. & Kaya, S. (2022). Sosyal medyada sığınmacı algısı: Suriyeli sığınmacıların Türkçe Twitter hesaplarında görünümü. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 10, 948–983.
93. Reisigl, M. & Wodak, R. (2009). The Discourse-Historical Approach. R. Wodak & M. Meyer (Yay. haz.), Methods of critical discourse analysis içinde (ss. 87–121). Sage.
94. Sadakaoğlu, M. C. & Dora, S. (2022). Rusya–Ukrayna savaşından nefret devşirmek: Suriyeli sığınmacılara yönelik çevrimiçi nefret söylemi üzerine bir araştırma. Yeni Yüzyıl’da İletişim Çalışmaları, 1(5), 33–45.
95. Sarıbek, M. Z. (2021). East within the East: Representation of Syrian identity in Twitter as a form of self-orientalism. Uluslararası Medya ve İletişim Araştırmaları Hakemli Dergisi, 4(1), 117–144. https://doi.org/10.33464/mediaj.877659
96. Sarıkaya, T. (2020). Çerçeveleme Kuramı bağlamında Türkiye’nin Suriyeli göçmenlere Avrupa sınırlarını açmasının gazetelere yansıması: Sabah ve Cumhuriyet Gazetesi örnekleri. İstanbul Aydın Üniversitesi Dergisi, 12(4), 402–414.
97. Sarkhoh, N. & KhosraviNik, M. (2020). Social media discourses of Arabism and negotiation of self in the Middle East. Journal of World Englishes, 39, 609–622. https://doi.org/10.1111/weng.12502
98. Silverman, D. (1993). Interpreting qualitative data: Methods for analysing talk, text and interaction. Sage. Şan, M. K. & Abdulhakimoğulları, E. D. (2021). Suriyeli sığınmacılarla birlikte yaşama deneyimi bağlamında algı ve görüşler: Twitter üzerinden Suriyelilerin sosyal temsili. Universal Journal of History and Culture, 3(2), 209–241. https://doi.org/10.52613/ujhc.989052
99. Şen, F. (2017). Bir “öteki” olarak mülteciler: Suriyeli mültecilerin anaakım ve alternatif medyada temsili. Atatürk İletişim Dergisi, 12, 27–42.
100. Şentürk-Kara, E. & Yılmaz, M. B. (2015). Malatya yerel basınında Suriyeli sığınmacılara yönelik haberlerin incelenmesi. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 6(2), 54–69.
101. Taşdelen, B. (2020). Twitter’da Suriyeli mültecilere karşı çevrimiçi nefret söylemi: #suriyelileriistemiyoruz. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2), 562–575.
102. Tiryaki, S. (2022). Türk basınında göçmen, sığınmacı ve mülteci haberleri üzerine bir inceleme. Kültür Araştırmaları Dergisi, 15, 124–156.
103. Türk, E. (2019). Türk basınında Suriyeli göçmenlere ilişkin haberlere yapılan yorumların incelenmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(1), 17–30. https://doi.org/10.32709/akusosbil.474850
104. Uekusa, S. & Matthewman, S. (2017). Vulnerable and resilient? Immigrants and refugees in the 2010–2011 Canterbury and Tohoku disasters. International Journal of Disaster Risk Reduction, 22, 355–361. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2017.02.006
105. Unger, J., Wodak, R., & KhosraviNik, M. (2016). Critical discourse studies and social media data. D. Silverman (Yay. haz.), Qualitative research içinde (ss. 277–293). Sage.
106. Uysal, E. (2020). Medyanın gösterdikleri: Haber metinleri üzerinden medyanın dördüncü kuvvet rolüne bakış. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 18–28.
107. Van Dijk, T. A. (1993). Principles of critical discourse analysis. Discourse & Society, 4, 249–283. https://doi.org/10.1177/0957926593004002006
108. Van Dijk, T. A. (1995a). The mass media today: Discourses of domination or diversity? Javnost/The Public, 2(2), 27–45. https://doi.org/10.1080/13183222.1995.11008592
109. Van Dijk, T. A. (1995b). Discourse, opinions and ideologies: Discourse and ideologies. Language & Society, 2(2), 115–145. https://doi.org/10.1080/13520529509615438
110. Van Dijk, T. A. (1998). Ideology. Sage.
111. Van Dijk, T. A. (2001). Critical discourse analysis. D. Tannen, D. Schiffrin, & H. Hamilton (Yay. haz.), Handbook of discourse analysis içinde (ss. 352–371). Blackwell.
112. Van Leeuwen, T. (1996). The representation of social actors. C. R. Caldas-Coulthard & M. Coulthard (Yay. haz.), Texts and practices: Readings in critical discourse analysis içinde (ss. 32–70). Routledge.
113. Varış, M., & Boz, N. (2022). Crystallization of anti-immigration discourse in times of crises: Rising toxic narratives about Syrians in Turkey. TRT Akademi, 7(15), 574–597. https://doi.org/10.37679/trta.1110767
114. Wodak, R. (1999). The discursive construction of national identity. R. Wodak, R. de Cillia, M. Reisigl, & K. Liebhart (Yay. haz.), The discursive construction of national identity içinde (ss. 7–48). Edinburgh University Press.
115. Wodak, R. (2001). The Discourse-Historical Approach. R. Wodak & M. Meyer (Yay. haz.), Methods of critical discourse analysis içinde (ss. 63–94). Sage.
116. Wodak, R. (2003). Populist discourses: The rhetoric of exclusion in written genres. Document Design: Journal of Research and Problem Solving, 4(2), 133–148.
117. Wodak, R. (2009). The semiotics of racism: A critical Discourse-Historical Analysis. J. Renkema (Yay. haz.), Discourse, of course içinde (ss. 311–326). John Benjamins.
118. Wodak, R., & Meyer, M. (2001). Methods in critical discourse analysis. Sage.
119. Wodak, R., de Cillia, R., Reisigl, M. & Liebhart, K. (1999/2009). The discursive construction of national identity. Edinburgh University Press.
120. Wodak, R., Kwon, W. & Clarke, I. (2011). “Getting people on board”: Discursive leadership for consensus building in team meetings. Discourse & Society, 22(5), 592–644. https://doi.org/10.1177/0957926511405410
121. Wu, J., Huang, S. & Zheng, R. (2016). Recontextualization and transformation in media discourse: An analysis of the first-instance judgment of the Peng Yu case. Discourse & Society, 27(4), 441–466. https://doi.org/10.1177/0957926516634547
122. Yaşa, H. & Öksüz, O. (2020). Nefret söyleminin inşasında sosyal medyanın rolü: Ekşi Sözlük örneği. Erciyes İletişim Dergisi, 7, 1383–1408.
123. Yıldız, E. (2018). Twitter’da ve çevrimiçi bir gazetede yer alan nefret söylemlerinin karşılaştırılması: Suriyeli mülteciler örneği. OPUS International Journal of Society Researches, 9(16), 760–793. https://doi.org/10.26466/opus.478176
124. Yurtdaş, G. T. & Yıldırım, S. (2016). Türkiye’deki katılımcı sözlüklerde Suriyeli sığınmacıların sosyal inşası: Sosyal medya ve açıklayıcı repertuarlar. Middle East Journal of Refugee Studies, 1(1), 77–122. https://doi.org/10.12738/mejrs.2016.1.1.0004
125. Yücebaş, S. (2022). Yerel basında Suriyeli mültecilere ilişkin temalar, tanımlamalar ve metaforlar: Gaziantep örneği. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Türkiye’nin Göç Siyaseti, 21 (Özel Sayı), 107–134. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1098379
126. Yüksel, H. & Hiçdurmaz, Z. (2022). Mağduriyet, sosyal uyum ve eğitim hakkı ekseninde Türkiye’de yaşayan Suriyeli çocuklar: Ulusal haberler üzerinden çözümleme. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(3), 938–960. https://doi.org/10.36362/gumus.1073160
127. Zappavigna, M. (2013). Enacting identity in microblogging through ambient affiliation. Discourse & Communication, 8(2), 209–228. https://doi.org/10.1177/1750481313510816

Bu yayına atıf

@article{kokpinarkaya20256,
  author = {K{\"o}kp{\i}nar Kaya, Emel and {\c{C}}{\i}nar, Oktay},
  title = {{6 {\c{S}}ubat 2023 Depremleri Sonras{\i}nda Sosyal Medya S{\"o}yleminde Suriyeliler: Ele{\c{s}}tirel Bir {\c{C}}{\"o}z{\"u}mleme}},
  journal = {Hacettepe {\"U}niversitesi Edebiyat Fak{\"u}ltesi Dergisi},
  volume = {0},
  number = {Advanced Online},
  pages = {747--768},
  publisher = {Hacettepe {\"U}niversitesi},
  year = {2025},
  month = {12},
  issn = {1301-5737},
  url = {https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/6-subat-2023-depremleri-sonrasinda-sosyal-medya-soyleminde-suriyeliler-elestirel-bir-cozumleme},
  language = {tr},
  keywords = {Discourse and Pragmatics},
  abstract = {Bu {\c{c}}al{\i}{\c{s}}ma, 6 {\c{S}}ubat 2023 Kahramanmara{\c{s}} Depremleri sonras{\i}nda T{\"u}rkiye sosyal medyas{\i}ndaki Suriyeli temsiline ve bu temsil {\"u}zerinden `biz'/'onlar' kolektif kimliklerinin s{\"o}ylemsel in{\c{s}}a s{\"u}re{\c{c}}lerine Sosyal Medya Ele{\c{s}}tirel S{\"o}ylem {\.I}ncelemeleri (SM-ES{\.I}) ve S{\"o}ylem Tarihsel Yakla{\c{s}}{\i}m (STY) odakl{\i} bir {\c{c}}{\"o}z{\"u}mleme sunmay{\i} ama{\c{c}}lamaktad{\i}r. Suriyelilerin {\"o}tekile{\c{s}}tirilmesini toplumsal bir sorun olarak kabul eden {\c{c}}al{\i}{\c{s}}ma, T{\"u}rkiye sosyal medyas{\i}nda Suriyelilere y{\"o}nelik {\"o}tekile{\c{s}}tiren ve i{\c{c}}selle{\c{s}}tiren s{\"o}ylemleri ele almaktad{\i}r. {\c{C}}al{\i}{\c{s}}man{\i}n y{\"o}ntembilimsel {\c{c}}er{\c{c}}evesini kolektif kimliklerin s{\"o}ylemsel in{\c{s}}as{\i}n{\i}n g{\"o}sterilmesi i{\c{c}}in {\"o}nerilen STY'nin {\c{c}}{\"o}z{\"u}mleme a{\c{s}}amalar{\i} ve SM-ES{\.I}'nin {\"o}n plana {\c{c}}{\i}kard{\i}{\u{g}}{\i} {\c{c}}{\"o}z{\"u}mleme ilkeleri olu{\c{s}}turmaktad{\i}r. {\c{C}}al{\i}{\c{s}}man{\i}n verisi {\"u}{\c{c}}genlemenin gerektirdi{\u{g}}i {\c{c}}er{\c{c}}evede farkl{\i} dijital pratikler i{\c{c}}eren sosyal medya platformlar{\i}ndan al{\i}nm{\i}{\c{s}}t{\i}r ve Twitter g{\"o}nderileri, YouTube yorumlar{\i} ve Ek{\c{s}}i S{\"o}zl{\"u}k girdilerinden olu{\c{s}}maktad{\i}r. Nitel ve ele{\c{s}}tirel bir {\c{c}}{\"o}z{\"u}mleme sunan {\c{c}}al{\i}{\c{s}}man{\i}n sonucunda, deprem sonras{\i} s{\"u}re{\c{c}}te Suriyelileri ya{\u{g}}ma pratikleri ve d{\"u}{\c{s}}manc{\i}l tav{\i}rlar ile {\c{c}}er{\c{c}}eveleyerek `{\"o}teki' olarak etiketleyen s{\"o}ylemler ile bunlar{\i}n kar{\c{s}}{\i}s{\i}nda duran ve Suriyelilerin kurtarma s{\"u}re{\c{c}}lerinde yer almalar{\i} ve ma{\u{g}}dur olmalar{\i}n{\i}n alt{\i}n{\i} {\c{c}}izen i{\c{c}}selle{\c{s}}tirici s{\"o}ylemlerin varl{\i}{\u{g}}{\i}ndan s{\"o}z edilmi{\c{s}}tir. Bu noktada, {\c{c}}al{\i}{\c{s}}ma Suriyelilere y{\"o}nelik iki kar{\c{s}}{\i}t temsilin ortaya {\c{c}}{\i}kt{\i}{\u{g}}{\i}n{\i} tart{\i}{\c{s}}maktad{\i}r: `{\"O}teki' olarak Suriyeliler ve `bizden/i{\c{c}}imizden biri' olarak Suriyeliler.},
  affiliation = {HACETTEPE UNIVERSITY and {\.I}stanbul Medeniyet {\"U}niversitesi}
}

TY  - JOUR
AU  - Kökpınar Kaya, Emel
AU  - Çınar, Oktay
TI  - 6 Şubat 2023 Depremleri Sonrasında Sosyal Medya Söyleminde Suriyeliler: Eleştirel Bir Çözümleme
T2  - Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi
VL  - 0
IS  - Advanced Online
PY  - 2025
DA  - 2025/12/11/
SP  - 747
EP  - 768
PB  - Hacettepe Üniversitesi
SN  - 1301-5737
UR  - https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/6-subat-2023-depremleri-sonrasinda-sosyal-medya-soyleminde-suriyeliler-elestirel-bir-cozumleme
AB  - Bu çalışma, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri sonrasında Türkiye sosyal medyasındaki Suriyeli temsiline ve bu temsil üzerinden ‘biz’/’onlar’ kolektif kimliklerinin söylemsel inşa süreçlerine Sosyal Medya Eleştirel Söylem İncelemeleri (SM-ESİ) ve Söylem Tarihsel Yaklaşım (STY) odaklı bir çözümleme sunmayı amaçlamaktadır. Suriyelilerin ötekileştirilmesini toplumsal bir sorun olarak kabul eden çalışma, Türkiye sosyal medyasında Suriyelilere yönelik ötekileştiren ve içselleştiren söylemleri ele almaktadır. Çalışmanın yöntembilimsel çerçevesini kolektif kimliklerin söylemsel inşasının gösterilmesi için önerilen STY’nin çözümleme aşamaları ve SM-ESİ’nin ön plana çıkardığı çözümleme ilkeleri oluşturmaktadır. Çalışmanın verisi üçgenlemenin gerektirdiği çerçevede farklı dijital pratikler içeren sosyal medya platformlarından alınmıştır ve Twitter gönderileri, YouTube yorumları ve Ekşi Sözlük girdilerinden oluşmaktadır. Nitel ve eleştirel bir çözümleme sunan çalışmanın sonucunda, deprem sonrası süreçte Suriyelileri yağma pratikleri ve düşmancıl tavırlar ile çerçeveleyerek ‘öteki’ olarak etiketleyen söylemler ile bunların karşısında duran ve Suriyelilerin kurtarma süreçlerinde yer almaları ve mağdur olmalarının altını çizen içselleştirici söylemlerin varlığından söz edilmiştir. Bu noktada, çalışma Suriyelilere yönelik iki karşıt temsilin ortaya çıktığını tartışmaktadır: ‘Öteki’ olarak Suriyeliler ve ‘bizden/içimizden biri’ olarak Suriyeliler.
KW  - Discourse and Pragmatics
LA  - tr
AD  - HACETTEPE UNIVERSITY
AD  - İstanbul Medeniyet Üniversitesi
ER  -