Sanat Eğitimi ve Uzmanlık: Bir Göz İzleme Çalışması

Özet

Bu araştırmada sanat eğitimi ve sanatta uzmanlaşmanın sanat eseri inceleme süreci üzerindeki rolü göz izleme tekniği kullanılarak incelenmiştir. Araştırmanın temel amacı, sanat eseri inceleme esnasında sanatta uzman grup ile uzman olmayan grubu göz izleme ölçümleri, eser inceleme ve hatırlama performansı açısından karşılaştırmaktır. Araştırmada profesyonel resim sanatçılarından oluşan uzman grup ile sanat eğitimi almamış iki grup, üç farklı sanat dönemini (Erken Rönesans, Modern, Çağdaş) yansıtan resimleri incelerken göz izleme ölçümleri; ısı haritaları, jüri tarafından belirlenen eser inceleme puanları ve hatırladıkları detay miktarı açısından karşılaştırılmıştır. Isı haritaları, Erken Rönesans ve çağdaş döneme ait eserlerde uzmanların, modern döneme ait eserde ise uzman olmayanların AOI’lere daha fazla baktığını göstermiştir. Buna karşın, her üç eser için de uzman olan ve olmayan grup arasında resim inceleme esnasındaki göz izleme metrikleri ve hatırlama performansı açısından anlamlı fark olmadığını gösterilmiştir. Öte yandan, uzman grubun eser inceleme puanları uzman olmayanlardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur.

Anahtar sözcükler

• Psikoloji

Dosyalar

Bu kayıt için yalnız üstveri yayımlanmıştır.

Kaynakça

1. Arnheim, R. (2007). Visual thinking. (2nd ed). 35th Anniversary Printing: University of California Press.
2. Brinkmann, H., Commare, L., Leder, H., & Rosenberg, R. (2014). Abstract art as a universal language?. Leonardo, 47(3), 256-257. doi: 10.1162/LEON_a_00767
3. Birch, J. & McKeever, L. M. (1991). Survey of the accuracay of new pseudoisochromatic plates. Ophtalmic and Physiological Optics, 13, 35-40. doi: 10.1111/j.1475-1313.1993.tb00423.x
4. Borji, A., & Itti, L. (2014). Defending Yarbus: Eye movements reveal observers' task. Journal of Vision, 14(3), 29-29. doi: 10.1167/14.3.29
5. Cartwright-Finch, U. & Lavie, N. (2007). The role of perceptual load in inattentional blindness. Cognition, 102, 321-340. doi: 10.1016/j.cognition.2006.01.002.
6. Cohen, J. (1998). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Hillsdale, NJ: Erlbaum.
7. Einhäuser, W., Spain, M., & Perona, P. (2008). Objects predict fixations better than early saliency. Journal of Vision, 8(14), 18-18. doi: 10.1167/8.14.18
8. Ericsson, K. A. (2014). Expertise. Current 0Biology, 24(11), 508-510. doi: 10.1016 /j.cub.2014.04.013
9. Francuz, P., Zaniewski, I., Augustynowicz, P., Kopiś, N., & Jankowski, T. (2018). Eye movement correlates of expertise in visual arts. Frontiers in Human Neuroscience, 12, Article 87. doi: 10.3389/ fnhum. 2018.00087
10. George, D., & Mallery, M. (2010). SPSS for Windows step by step: A simple guide and reference, 17.0 update (10th ed.) Boston: Pearson.
11. Gombrich, E. H.. (1992). Art and illusion (11st ed.). New York: Princeton University Press.
12. Johnson, M. G., Muday, J. A., & Schirillo, J. A. (2010). When viewing variations in paintings by Mondrian, aesthetic preferences correlate with pupil size. Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts, 4(3), 161-167. doi: 10.1037/a0018155
13. Kesner, L., Grygarová, D., Fajnerová, I., Lukavský, J., Nekovářová, T., Tintěra, J., ... & Horáček, J. (2018). Perception of direct vs. averted gaze in portrait paintings: An fMRI and eye-tracking study. Brain and Cognition, 125, 88-99. doi: 10.1016/j.bandc.2018.06.004
14. Kuchinke, L., Trapp, S., Jacobs, A. M., & Leder, H. (2009). Pupillary responses in art appreciation: Effects of aesthetic emotions. Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts, 3(3), 156-163. doi: 10.1037/a0014464
15. Lavie, N. (2005). Distracted and confused? Selective attention under load. Trends in Cognitive Sciences, 9 (2), 75-82. doi: 10.1016/j.tics.2004.12.004
16. Leppert, R. (1996). Art and the committed eye: The cultural functions of imagery. Boulder: Westview/ HarperCollins.
17. Locher, P. J. (2014). Contemporary experimental aesthetics: Procedures and findings. In Handbook of the Economics of Art and Culture (Vol. 2, pp. 49-80). Amsterdam: Elsevier. doi: 10.1016/B978-0-444-53776-8.00003-9
18. Locher, P., Gray, S., & Nodine, C. (1996). The structural framework of pictorial balance. Perception, 25(12), 1419-1436. doi: 10.1068/p251419
19. Locher, P., Krupinski, E., & Schaefer, A. (2015). Art and authenticity: Behavioral and eye-movement analyses. Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts, 9(4), 356. doi: 10.1037/aca0000026
20. Locher, P. J., Tinio, P. P. L., & Krupinski, E. A. (2020). The impact of surface cleaning restoration of paintings on observers’ eye fixation patterns and artworks’ pictorial qualities. Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts, 14(2), 162-171. doi: 10.1037/aca0000264
21. Massaro, D., Savazzi, F., Di Dio, C., Freedberg, D., Gallese, V., Gilli, G., & Marchetti, A. (2012). When art moves the eyes: A behavioural and eye-tracking study, PLoS ONE, 7, 5. doi: 10.1371/journal.pone.0037285

Bu yayına atıf

@article{cangoz2020sanat,
  author = {Cang{\"o}z, Banu and Oktay, Bahadir and R{\"u}zgar Kay{\i}ran, Necla and Emmungil Karamano{\u{g}}lu, Serap},
  title = {{Sanat E{\u{g}}itimi ve Uzmanl{\i}k: Bir G{\"o}z {\.I}zleme {\c{C}}al{\i}{\c{s}}mas{\i}}},
  journal = {Hacettepe {\"U}niversitesi Edebiyat Fak{\"u}ltesi Dergisi},
  volume = {38},
  number = {1},
  pages = {259--271},
  publisher = {Hacettepe {\"U}niversitesi},
  year = {2020},
  month = {8},
  issn = {1301-5737},
  doi = {10.32600/huefd.780593},
  url = {https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/art-education-and-expertise-an-eye-tracking-study},
  language = {en},
  keywords = {Psikoloji},
  abstract = {Bu ara{\c{s}}t{\i}rmada sanat e{\u{g}}itimi ve sanatta uzmanla{\c{s}}man{\i}n sanat eseri inceleme s{\"u}reci {\"u}zerindeki rol{\"u} g{\"o}z izleme tekni{\u{g}}i kullan{\i}larak incelenmi{\c{s}}tir. Ara{\c{s}}t{\i}rman{\i}n temel amac{\i}, sanat eseri inceleme esnas{\i}nda sanatta uzman grup ile uzman olmayan grubu g{\"o}z izleme {\"o}l{\c{c}}{\"u}mleri, eser inceleme ve hat{\i}rlama performans{\i} a{\c{c}}{\i}s{\i}ndan kar{\c{s}}{\i}la{\c{s}}t{\i}rmakt{\i}r. Ara{\c{s}}t{\i}rmada profesyonel resim sanat{\c{c}}{\i}lar{\i}ndan olu{\c{s}}an uzman grup ile sanat e{\u{g}}itimi almam{\i}{\c{s}} iki grup, {\"u}{\c{c}} farkl{\i} sanat d{\"o}nemini (Erken R{\"o}nesans, Modern, {\c{C}}a{\u{g}}da{\c{s}}) yans{\i}tan resimleri incelerken g{\"o}z izleme {\"o}l{\c{c}}{\"u}mleri; {\i}s{\i} haritalar{\i}, j{\"u}ri taraf{\i}ndan belirlenen eser inceleme puanlar{\i} ve hat{\i}rlad{\i}klar{\i} detay miktar{\i} a{\c{c}}{\i}s{\i}ndan kar{\c{s}}{\i}la{\c{s}}t{\i}r{\i}lm{\i}{\c{s}}t{\i}r. Is{\i} haritalar{\i}, Erken R{\"o}nesans ve {\c{c}}a{\u{g}}da{\c{s}} d{\"o}neme ait eserlerde uzmanlar{\i}n, modern d{\"o}neme ait eserde ise uzman olmayanlar{\i}n AOI'lere daha fazla bakt{\i}{\u{g}}{\i}n{\i} g{\"o}stermi{\c{s}}tir. Buna kar{\c{s}}{\i}n, her {\"u}{\c{c}} eser i{\c{c}}in de uzman olan ve olmayan grup aras{\i}nda resim inceleme esnas{\i}ndaki g{\"o}z izleme metrikleri ve hat{\i}rlama performans{\i} a{\c{c}}{\i}s{\i}ndan anlaml{\i} fark olmad{\i}{\u{g}}{\i}n{\i} g{\"o}sterilmi{\c{s}}tir. {\"O}te yandan, uzman grubun eser inceleme puanlar{\i} uzman olmayanlardan istatistiksel olarak anlaml{\i} d{\"u}zeyde y{\"u}ksek bulunmu{\c{s}}tur.},
  affiliation = {HACETTEPE {\"U}N{\.I}VERS{\.I}TES{\.I} and S{\"U}LEYMAN DEM{\.I}REL {\"U}N{\.I}VERS{\.I}TES{\.I} and HACETTEPE {\"U}N{\.I}VERS{\.I}TES{\.I} and HACETTEPE {\"U}N{\.I}VERS{\.I}TES{\.I}}
}

TY  - JOUR
AU  - Cangöz, Banu
AU  - Oktay, Bahadir
AU  - Rüzgar Kayıran, Necla
AU  - Emmungil Karamanoğlu, Serap
TI  - Sanat Eğitimi ve Uzmanlık: Bir Göz İzleme Çalışması
T2  - Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi
VL  - 38
IS  - 1
PY  - 2020
DA  - 2020/08/14/
SP  - 259
EP  - 271
PB  - Hacettepe Üniversitesi
SN  - 1301-5737
DO  - 10.32600/huefd.780593
UR  - https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/art-education-and-expertise-an-eye-tracking-study
AB  - Bu araştırmada sanat eğitimi ve sanatta uzmanlaşmanın sanat eseri inceleme süreci üzerindeki rolü göz izleme tekniği kullanılarak incelenmiştir. Araştırmanın temel amacı, sanat eseri inceleme esnasında sanatta uzman grup ile uzman olmayan grubu göz izleme ölçümleri, eser inceleme ve hatırlama performansı açısından karşılaştırmaktır. Araştırmada profesyonel resim sanatçılarından oluşan uzman grup ile sanat eğitimi almamış iki grup, üç farklı sanat dönemini (Erken Rönesans, Modern, Çağdaş) yansıtan resimleri incelerken göz izleme ölçümleri; ısı haritaları, jüri tarafından belirlenen eser inceleme puanları ve hatırladıkları detay miktarı açısından karşılaştırılmıştır. Isı haritaları, Erken Rönesans ve çağdaş döneme ait eserlerde uzmanların, modern döneme ait eserde ise uzman olmayanların AOI’lere daha fazla baktığını göstermiştir. Buna karşın, her üç eser için de uzman olan ve olmayan grup arasında resim inceleme esnasındaki göz izleme metrikleri ve hatırlama performansı açısından anlamlı fark olmadığını gösterilmiştir. Öte yandan, uzman grubun eser inceleme puanları uzman olmayanlardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur.
KW  - Psikoloji
LA  - en
AD  - HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ
AD  - SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ
AD  - HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ
AD  - HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ
ER  -