Evde Yaşayan Yaşlılarda Sosyal Katılımı Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi

APA 7

Çetin, S. Y., Kara, İ. G., & Kitiş, A. (2014). Evde Yaşayan Yaşlılarda Sosyal Katılımı Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, 2(1), 11–20. https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/evde-yasayan-yaslilarda-sosyal-katilimi-etkileyen-faktorlerin-incelenmesi-2

BibTeX

@article{cetin2014evde,
  author = {{\c{C}}etin, Sebahat Yaprak and Kara, {\.I}nci G{\"o}kalan and Kiti{\c{s}}, Ali},
  title = {{Evde Ya{\c{s}}ayan Ya{\c{s}}l{\i}larda Sosyal Kat{\i}l{\i}m{\i} Etkileyen Fakt{\"o}rlerin {\.I}ncelenmesi}},
  journal = {Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi},
  volume = {2},
  number = {1},
  pages = {11--20},
  publisher = {Hacettepe {\"U}niversitesi},
  year = {2014},
  month = {1},
  issn = {2147-8945},
  url = {https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/evde-yasayan-yaslilarda-sosyal-katilimi-etkileyen-faktorlerin-incelenmesi-2},
  language = {tr},
  keywords = {Ya{\c{s}}l{\i}, Serbest zaman aktiviteleri, Sosyal kat{\i}l{\i}m},
  abstract = {Giri{\c{s}}: {\c{C}}al{\i}{\c{s}}ma evde ya{\c{s}}ayan sa{\u{g}}l{\i}kl{\i} ya{\c{s}}l{\i}larda sosyal kat{\i}l{\i}m ile sosyodemografik {\"o}zellikler, kognitif d{\"u}zey, depresyon durumu, fonksiyonel d{\"u}zey ve ya{\c{s}}am kalitesi aras{\i}ndaki ili{\c{s}}kinin incelenmesi amac{\i}yla yap{\i}lm{\i}{\c{s}}t{\i}r. Gere{\c{c}} ve y{\"o}ntem: Bu {\c{c}}al{\i}{\c{s}}maya evde ya{\c{s}}ayan 113 g{\"o}n{\"u}ll{\"u} ya{\c{s}}l{\i} kat{\i}lm{\i}{\c{s}}t{\i}r. Ya{\c{s}}l{\i}lar{\i}n demografik verileri kat{\i}l{\i}mc{\i}larla birebir g{\"o}r{\"u}{\c{s}}{\"u}lerek kaydedilmi{\c{s}}tir. Kognitif d{\"u}zeyin de{\u{g}}erlendirilmesi i{\c{c}}in Hodkinson Mental Test, depresyon durumunun de{\u{g}}erlendirilmesi i{\c{c}}in ise Yesavage'in Geriatrik Depresyon Skalas{\i}'n{\i}n K{\i}sa Formu (GDS) kullan{\i}lm{\i}{\c{s}}t{\i}r. Ya{\c{s}}l{\i}lar{\i}n fonksiyonel d{\"u}zeyleri Lawton ve Brody'nin Enstr{\"u}mental G{\"u}nl{\"u}k Ya{\c{s}}am Aktiviteleri Skalas{\i} (EGYA) ve Katz'{\i}n G{\"u}nl{\"u}k Ya{\c{s}}am Aktiviteleri {\"O}l{\c{c}}e{\u{g}}i (GYA) ile de{\u{g}}erlendirilmi{\c{s}}tir. Sosyal kat{\i}l{\i}m d{\"u}zeyinin belirlenmesi amac{\i}yla Serbest zaman Aktiviteleri De{\u{g}}erlendirme {\"O}l{\c{c}}e{\u{g}}i, ya{\c{s}}am kalitesinin de{\u{g}}erlendirilmesinde ise D{\"u}nya Sa{\u{g}}l{\i}k {\"O}rg{\"u}t{\"u} taraf{\i}ndan haz{\i}rlanm{\i}{\c{s}} olan Ya{\c{s}}l{\i}lar i{\c{c}}in Ya{\c{s}}am Kalitesi {\"O}l{\c{c}}e{\u{g}}i (WHOQL-OLD.TR) kullan{\i}lm{\i}{\c{s}}t{\i}r. Sonu{\c{c}}lar: Ya{\c{s}}l{\i}lar{\i}n sosyal kat{\i}l{\i}m d{\"u}zeyleri ile sosyodemografik verileri incelendi{\u{g}}inde; erkeklerde entelekt{\"u}el aktivitelere kat{\i}l{\i}m (p\<0.05), kad{\i}nlarda rekreasyonel aktivitelere kat{\i}l{\i}m d{\"u}zeyinin daha y{\"u}ksek oldu{\u{g}}u bulunmu{\c{s}}tur (p\<0.05). Yaln{\i}z ya{\c{s}}ayanlar{\i}n rekreasyonel aktivitelere (p\<0.05), e{\c{s}}i ile birlikte ya{\c{s}}ayanlar{\i}n entelekt{\"u}el aktivitelere kat{\i}l{\i}mlar{\i} daha y{\"u}ksek d{\"u}zeyde bulunurken (p\<0.05), sosyal, dini ve fiziksel aktivitelere kat{\i}l{\i}m d{\"u}zeyinin ya{\c{s}}am {\c{s}}ekline g{\"o}re farkl{\i}l{\i}k g{\"o}stermedi{\u{g}}i saptanm{\i}{\c{s}}t{\i}r (p\>0.05). Ya{\c{s}}l{\i}larda GYA, EGYA, kognitif d{\"u}zey, depresyon durumu ve ya{\c{s}}am kalitesi ile toplam sosyal kat{\i}l{\i}m d{\"u}zeyi aras{\i}nda istatistiksel olarak anlaml{\i} bir ili{\c{s}}kiye rastlanm{\i}{\c{s}}t{\i}r (p\<0.05). Ayr{\i}ca EGYA, depresyon d{\"u}zeyi, kom{\c{s}}usu ile g{\"o}r{\"u}{\c{s}}me s{\i}kl{\i}{\u{g}}{\i}, e{\u{g}}itim durumu ve ya{\c{s}}ad{\i}{\u{g}}{\i} yerin sosyal kat{\i}l{\i}ma ba{\u{g}}{\i}ms{\i}z etkisinin oldu{\u{g}}u sonucuna da ula{\c{s}}{\i}lm{\i}{\c{s}}t{\i}r (p\<0.05). Tart{\i}{\c{s}}ma: Bu {\c{c}}al{\i}{\c{s}}ma; sosyodemografik {\"o}zellikler, mental sa{\u{g}}l{\i}k, GYA'nde ba{\u{g}}{\i}ms{\i}zl{\i}k, ya{\c{s}}am kalitesi ile sosyal kat{\i}l{\i}m{\i} aras{\i}nda ili{\c{s}}ki oldu{\u{g}}unu ortaya koymu{\c{s}}tur. Geriatrik rehabilitasyon uygulamalar{\i}na sosyal kat{\i}l{\i}ma y{\"o}nelik aktivitelerin de kat{\i}lmas{\i} ya{\c{s}}l{\i} sa{\u{g}}l{\i}{\u{g}}{\i}na olumlu katk{\i} sa{\u{g}}layacakt{\i}r}
}

RIS

TY  - JOUR
AU  - Çetin, Sebahat Yaprak
AU  - Kara, İnci Gökalan
AU  - Kitiş, Ali
TI  - Evde Yaşayan Yaşlılarda Sosyal Katılımı Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi
T2  - Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi
VL  - 2
IS  - 1
PY  - 2014
DA  - 2014/01/01/
SP  - 11
EP  - 20
PB  - Hacettepe Üniversitesi
SN  - 2147-8945
UR  - https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/evde-yasayan-yaslilarda-sosyal-katilimi-etkileyen-faktorlerin-incelenmesi-2
AB  - Giriş: Çalışma evde yaşayan sağlıklı yaşlılarda sosyal katılım ile sosyodemografik özellikler, kognitif düzey, depresyon durumu, fonksiyonel düzey ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Gereç ve yöntem: Bu çalışmaya evde yaşayan 113 gönüllü yaşlı katılmıştır. Yaşlıların demografik verileri katılımcılarla birebir görüşülerek kaydedilmiştir. Kognitif düzeyin değerlendirilmesi için Hodkinson Mental Test, depresyon durumunun değerlendirilmesi için ise Yesavage’in Geriatrik Depresyon Skalası’nın Kısa Formu (GDS) kullanılmıştır. Yaşlıların fonksiyonel düzeyleri Lawton ve Brody’nin Enstrümental Günlük Yaşam Aktiviteleri Skalası (EGYA) ve Katz’ın Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (GYA) ile değerlendirilmiştir. Sosyal katılım düzeyinin belirlenmesi amacıyla Serbest zaman Aktiviteleri Değerlendirme Ölçeği, yaşam kalitesinin değerlendirilmesinde ise Dünya Sağlık Örgütü tarafından hazırlanmış olan Yaşlılar için Yaşam Kalitesi Ölçeği (WHOQL-OLD.TR) kullanılmıştır. Sonuçlar: Yaşlıların sosyal katılım düzeyleri ile sosyodemografik verileri incelendiğinde; erkeklerde entelektüel aktivitelere katılım (p<0.05), kadınlarda rekreasyonel aktivitelere katılım düzeyinin daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0.05). Yalnız yaşayanların rekreasyonel aktivitelere (p<0.05), eşi ile birlikte yaşayanların entelektüel aktivitelere katılımları daha yüksek düzeyde bulunurken (p<0.05), sosyal, dini ve fiziksel aktivitelere katılım düzeyinin yaşam şekline göre farklılık göstermediği saptanmıştır (p>0.05). Yaşlılarda GYA, EGYA, kognitif düzey, depresyon durumu ve yaşam kalitesi ile toplam sosyal katılım düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkiye rastlanmıştır (p<0.05). Ayrıca EGYA, depresyon düzeyi, komşusu ile görüşme sıklığı, eğitim durumu ve yaşadığı yerin sosyal katılıma bağımsız etkisinin olduğu sonucuna da ulaşılmıştır (p<0.05). Tartışma: Bu çalışma; sosyodemografik özellikler, mental sağlık, GYA’nde bağımsızlık, yaşam kalitesi ile sosyal katılımı arasında ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Geriatrik rehabilitasyon uygulamalarına sosyal katılıma yönelik aktivitelerin de katılması yaşlı sağlığına olumlu katkı sağlayacaktır
KW  - Yaşlı
KW  - Serbest zaman aktiviteleri
KW  - Sosyal katılım
LA  - tr
ER  -