Black Mirror’un “Plaything” Bölümünde Maddemetinsel Gri Ontoloji
Başlık ve özet çeviridir · özgün dili: İngilizce
Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, Cilt 0, Sayı Advanced Online (2025) s. 711–725
- 2025
- İngilizce
Bu kayıt derginin DergiPark arşivinden aktarılmıştır; özgün sayfası: DergiPark
Özet
Bu makale, Black Mirror’un 7. Sezon “Plaything” bölümünün posthümanist bir yeniden okumasını önermektedir. Bu okumada, eleştirel odak distopik anlatı geleneklerinden maddesel bir arayüzün, yani bir CD’nin ontolojik işleyişine doğru kaydırılmaktadır. CD’nin bir anlatı aracı olmanın ötesinde, bölümün posthüman ontolojisini okunaklı kılan, başat bir mekân olarak işlev gösterdiğini savunan makale, gri ontoloji (Shen ve Zhao, 2016) ile Ağın’ın ortaya koyduğu (2015; 2018; 2020a; 2020b; 2022a; 2022b; 2023) ve daha sonra posthümanist edebi ve sanatsal bir inceleme aracına dönüşen (Ağın, 2026; yayın aşamasında) maddemetin (mattertext) kavramını bir araya getirerek, bölümün durağan varlıklardan ya da sabit anlamlardan ziyade dalgalı ve belirlenimsiz ilişkilerden oluşan bir dünya kurduğunu göstermektedir. Gri ontoloji, failliğin belirsiz ilişkisel yoğunluklar üzerinden ortaya çıktığı aralıklı bir varlık olarak CD’yi anlamak için biçimsel bir söz dağarcığı sunarken; maddemetin, ses, kod, titreşim ve bedensel alımlanabilirliğin dilsel ya da temsili yakalamayı aşan bir biçimde birlikte anlam ürettiği maddesel-söylemsel alanı adlandırmaktadır. Bu çift yönlü çerçeve aracılığıyla, CD’nin Cameron’un hümanist epistemolojilerden algısal ve etik kopuşunu nasıl tetiklediği ortaya konulmaktadır. CD’nin işitsel titreşimleri, algoritmik tortuları ve dil-dışı “çağrısı”, Cameron’un bilişsel ve duygulanımsal yönelimlerini yeniden düzenleyerek onu yönünü tür sınırlarını, insan-merkezli etiği ve klasik öznellik anlayışlarını sorgulayan özerk dijital varlıklar olan Kavimlilere (Thronglets) doğru çekmektedir. Dedektifin Cameron’un anlatısını kavrayamaması, doğrusal zaman, sabit kimlik ve itirafa dayalı temsili bir rejim ile ilişkisel ayarlanmaya, belirlenimsizliğe ve maddi içten-etkimeye dayalı posthüman bir ontoloji arasındaki çatışmayı görünür kılmaktadır. Dolayısıyla bu makale, failliği maddemetinsel titreşimin gri aralıklarında açığa çıkan bir nesneyi merkezine alarak, “Plaything”in posthümanizmi epistemik, etik ve algısal normları istikrarsızlaştıran ince maddi arayüzler üzerinden sahnelediğini öne sürer. Böylece CD, bölümün posthüman ontolojisinin itkisi hâline gelerek gerçekliğin, insan-merkezli anlam sınırlarının içinde değil, dalgalı ilişkiler içinde açığa çıktığını gösterir.
Özet (İngilizce)
The Mattertextual Grey Ontology of Black Mirror’s “Plaything”
This article offers a posthumanist reinterpretation of Black Mirror’s Season 7 episode “Plaything” by shifting critical attention from dystopian narrative conventions toward the ontological operations of a material interface: a CD. We argue that the CD functions, beyond a narrative prop, as the primary site where the episode’s posthuman ontology becomes legible. Bringing together grey ontology (Shen and Zhao, 2016) and Ağın’s concept of mattertext (2015; 2018; 2020a; 2020b; 2022a; 2022b; 2023), which is further developed into a posthumanist tool for literary and artistic analysis (Ağın, 2026; forthcoming), we demonstrate how the episode stages a world constituted by fluctuating, indeterminate relations rather than discrete entities or stable meanings. Grey ontology provides the formal vocabulary for understanding the CD as an interval-based entity whose agency emerges through uncertain relational intensities, while mattertext designates the material-discursive field in which sound, code, vibration, and embodied receptivity co-produce meaning beyond linguistic or representational capture. Through this dual framework, we show how the CD catalyzes Cameron’s perceptual and ethical rupture from humanist epistemologies. Its sonic pulses, algorithmic residues, and non-linguistic “call” reorganize his cognitive and affective orientations, drawing him toward the Thronglets, the autonomous digital organisms that challenge species boundaries, human-centered ethics, and classical notions of agency. The detective’s failure to comprehend Cameron’s account illustrates a clash between incompatible ontologies, a representational regime grounded in linearity, identity, and confession versus a posthuman ontology grounded in relational attunement, indeterminacy, and material intra-action. By centering an object whose agency unfolds in the grey intervals of mattertextual vibration, this article argues that “Plaything” enacts posthumanism through subtle material interfaces that destabilize epistemic, ethical, and perceptual norms. The CD thus becomes the engine of the episode’s posthuman ontology, revealing how reality unfolds within fluctuating relations rather than within the boundaries of human-centered meaning.
Anahtar sözcükler
Dosyalar
Bu kayıt için yalnız üstveri yayımlanmıştır.
Kaynakça
- Ağın [Dönmez], B. (2015). Posthuman ecologies in twenty-first century short animations [Doctoral Dissertation]. Hacettepe University, Graduate School of Social Sciences, Department of English Languaage and Literature, British Cultural Studies Programme.
- Ağın, B. (2017). The memory remains: Dystopian love in Black Mirror in the episode of “The Entire History of You”. In A. D. Bozer (Ed.), Reflections of Utopias in English (pp. 149–170). Hacettepe University Publications.
- Ağın, B. (2018). “Animated film as an eloquent body”: Seth Boyden’s An Object at Rest. Celal Bayar University Journal of Social Sciences, 16(1/2), 27–46. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.424052
- Ağın, B. (2020a). Erratum to “Animated Film as an Eloquent Body”: Seth Boyden’s An Object at Rest. Celal Bayar University Journal of Social Sciences, 18(1), 382–384. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.705831
- Ağın, B. (2020b). Chlorine, neurasthenia, bombturbation: A mattertextual critique of English war poems. NALANS: Journal of Narrative and Language Studies, 8(15), 177–186.
- Ağın, B. (2022a). Natura loquens: Mattertextuality and posthuman ecofeminisms. Edges: Seminar Series in English Studies. Çankaya University, Department of English Language and Literature, Ankara, Türkiye. [Online]. April 15. https://ell.cankaya.edu.tr/event/edges-seminar-series-natura-loquens-mattertextuality-and-posthuman-ecofeminisms/
- Ağın, B. (2022b). Spread the word: Bio–art as mattertext. European Journal of English Studies, 26(3), 439–461. https://doi.org/10.1080/13825577.2022.2148403
- Ağın, B. (2023). Posthümanizm, öykülü madde, maddemetin. In B. Ağın and Z. G. Yılmaz (Eds.), Beşerî Bilimlerin 50 Rengi: Çevreci, Dijital, Tıbbi ve Posthüman Sesler (pp. 411–422). Kapadokya Üniversitesi Yayınları.
- Ağın, B. (2026). Mattertext meets cripistemology: Marco Donnarumma’s work as crip aesthetics. Ethics and Society. https://doi.org/10.1007/s11569-026-00508-0
- Ağın, B. (forthcoming). Maddemetin.
- Barad, K. (1998). Getting real: Technoscientific practices and the materialization of reality. Differences: A Journal of Feminist Cultural Studies, 10(2), 87–128. https://doi.org/10.1215/10407391-10-2-87
- Barad, K. (2003). Posthumanist performativity: Toward an understanding of how matter comes to matter. Signs, 28(3), 801–831. https://doi.org/10.1086/345321
- Barad, K. (2007). Meeting the universe halfway: Quantum physics and the entanglement of matter and meaning. Duke University Press.
- Bobillo, F. & Straccia, U. (2011). Fuzzy ontology representation using OWL 2. International Journal of Approximate Reasoning, 52(7), 1073–1094. https://doi.org/10.1016/j.ijar.2011.05.003
- Braidotti, R. (2013). The posthuman. Polity Press.
- Brooker, C. (Writer), & Slade, D. (Director). (2018, December 28). Bandersnatch [Interactive Film]. In Black Mirror. Netflix.
- Brooker, C. (Writer), & Slade, D. (Director). (2025, April 10). Plaything (Season 7, Episode 4) [TV series episode]. In Black Mirror. Netflix.
- Budak Arpinar, I., Sheth, A., Ramakrishnan, C., Lynn Usery, E., Azami, M., & Kwan, M. -P. (2006). Geospatial ontology development and semantic analytics. Transactions in GIS, 10(4), 551–575. https://doi.org/10.1111/j.1467-9671.2006.01012.x
- Deng, J. L. (1982). Control problems of grey systems. Systems and Control Letters, 1(5), 288–294. http://dx.doi.org/10.1016/S0167-6911(82)80025-X
- Foucault, M. (1980). The confession of the flesh (1977) interview. In C. Gordon (Ed.), Power/knowledge: Selected interviews and other writings, 1972–77 (pp. 194–228). Pantheon.
- Haraway, D. (1991). Simians, cyborgs, and women: The reinvention of nature. Routledge.
- Haraway, D. (2016). Staying with the trouble: Making kin in the Chthulucene. Duke University Press.
- Harman, G. (2002). Tool-being: Heidegger and the metaphysics of objects. Open Court.
- Harman, G. (2017). Object-oriented ontology: A new theory of everything. Penguin.
- Hayles, N. K. (1999). How we became posthuman: Virtual bodies in cybernetics, literature, and informatics. University of Chicago Press.
- Kim, J. (2021). Algorithmic intimacy, prosthetic memory, and gamification in Black Mirror. Journal of Popular Film and Television, 49(2), 109–118. https://doi.org/10.1080/01956051.2021.1871584
- Kurzweil, R. (2005). The singularity is near: When humans transcend biology. Viking.
- Lawtoo, N. (2021). Black mirrors: Reflecting (on) hypermimesis. Philosophy Today, 65(3), 523–547. https://doi.org/10.5840/philtoday2021517406
- Liu, S., Forrest, J., & Yang, Y. (2012). A brief introduction to grey systems theory. Grey Systems: Theory and Application, 2(2), 89–104. https://doi.org/10.1108/20439371211260081
- McSweeney, T., & Joy, S. (Eds.). (2019). Through the Black Mirror: Deconstructing the side effects of the digital age. Palgrave Macmillan.
- Morton, T. (2016). Dark ecology: For a logic of future coexistence. Columbia University Press. Ongenae, F., Claeys, M., Dupont, T., Kerckhove, W., Verhoeve, P., Dhaene, T., and De Turck, F. (2013). A probabilistic ontology-based platform for self-learning context-aware healthcare applications. Expert Systems with Applications, 40(18), 7629–7646. https://doi.org/10.1016/j.eswa.2013.07.038
- Shen, B., & Zhao, S. (2016). Grey ontology model for expert knowledge representation. In Proceedings of the 2016 International Conference on Electrical, Mechanical and Industrial Engineering (pp. 165–168). Atlantis Press. https://doi.org/10.2991/icemie-16.2016.41
- Stark, W. (2016, August 15). Apparatus. New Materialism Almanac. https://newmaterialism.eu/almanac/a/apparatus.html
Bu yayına atıf
APA 7
Ağın, B., & Özmen, D. (2025). Black Mirror’un “Plaything” Bölümünde Maddemetinsel Gri Ontoloji. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 0(Advanced Online), 711–725. https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/the-mattertextual-grey-ontology-of-black-mirrors-plaything
BibTeX
@article{agin2025black,
author = {A{\u{g}}{\i}n, Ba{\c{s}}ak and {\"O}zmen, Do{\u{g}}a},
title = {{Black Mirror'un ``Plaything'' B{\"o}l{\"u}m{\"u}nde Maddemetinsel Gri Ontoloji}},
journal = {Hacettepe {\"U}niversitesi Edebiyat Fak{\"u}ltesi Dergisi},
volume = {0},
number = {Advanced Online},
pages = {711--725},
publisher = {Hacettepe {\"U}niversitesi},
year = {2025},
month = {11},
issn = {1301-5737},
url = {https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/the-mattertextual-grey-ontology-of-black-mirrors-plaything},
language = {en},
keywords = {{\.I}ngiliz ve {\.I}rlanda Dili, Edebiyat{\i} ve K{\"u}lt{\"u}r{\"u}},
abstract = {Bu makale, Black Mirror'un 7. Sezon ``Plaything'' b{\"o}l{\"u}m{\"u}n{\"u}n posth{\"u}manist bir yeniden okumas{\i}n{\i} {\"o}nermektedir. Bu okumada, ele{\c{s}}tirel odak distopik anlat{\i} geleneklerinden maddesel bir aray{\"u}z{\"u}n, yani bir CD'nin ontolojik i{\c{s}}leyi{\c{s}}ine do{\u{g}}ru kayd{\i}r{\i}lmaktad{\i}r. CD'nin bir anlat{\i} arac{\i} olman{\i}n {\"o}tesinde, b{\"o}l{\"u}m{\"u}n posth{\"u}man ontolojisini okunakl{\i} k{\i}lan, ba{\c{s}}at bir mek{\^a}n olarak i{\c{s}}lev g{\"o}sterdi{\u{g}}ini savunan makale, gri ontoloji (Shen ve Zhao, 2016) ile A{\u{g}}{\i}n'{\i}n ortaya koydu{\u{g}}u (2015; 2018; 2020a; 2020b; 2022a; 2022b; 2023) ve daha sonra posth{\"u}manist edebi ve sanatsal bir inceleme arac{\i}na d{\"o}n{\"u}{\c{s}}en (A{\u{g}}{\i}n, 2026; yay{\i}n a{\c{s}}amas{\i}nda) maddemetin (mattertext) kavram{\i}n{\i} bir araya getirerek, b{\"o}l{\"u}m{\"u}n dura{\u{g}}an varl{\i}klardan ya da sabit anlamlardan ziyade dalgal{\i} ve belirlenimsiz ili{\c{s}}kilerden olu{\c{s}}an bir d{\"u}nya kurdu{\u{g}}unu g{\"o}stermektedir. Gri ontoloji, failli{\u{g}}in belirsiz ili{\c{s}}kisel yo{\u{g}}unluklar {\"u}zerinden ortaya {\c{c}}{\i}kt{\i}{\u{g}}{\i} aral{\i}kl{\i} bir varl{\i}k olarak CD'yi anlamak i{\c{c}}in bi{\c{c}}imsel bir s{\"o}z da{\u{g}}arc{\i}{\u{g}}{\i} sunarken; maddemetin, ses, kod, titre{\c{s}}im ve bedensel al{\i}mlanabilirli{\u{g}}in dilsel ya da temsili yakalamay{\i} a{\c{s}}an bir bi{\c{c}}imde birlikte anlam {\"u}retti{\u{g}}i maddesel-s{\"o}ylemsel alan{\i} adland{\i}rmaktad{\i}r. Bu {\c{c}}ift y{\"o}nl{\"u} {\c{c}}er{\c{c}}eve arac{\i}l{\i}{\u{g}}{\i}yla, CD'nin Cameron'un h{\"u}manist epistemolojilerden alg{\i}sal ve etik kopu{\c{s}}unu nas{\i}l tetikledi{\u{g}}i ortaya konulmaktad{\i}r. CD'nin i{\c{s}}itsel titre{\c{s}}imleri, algoritmik tortular{\i} ve dil-d{\i}{\c{s}}{\i} ``{\c{c}}a{\u{g}}r{\i}s{\i}'', Cameron'un bili{\c{s}}sel ve duygulan{\i}msal y{\"o}nelimlerini yeniden d{\"u}zenleyerek onu y{\"o}n{\"u}n{\"u} t{\"u}r s{\i}n{\i}rlar{\i}n{\i}, insan-merkezli eti{\u{g}}i ve klasik {\"o}znellik anlay{\i}{\c{s}}lar{\i}n{\i} sorgulayan {\"o}zerk dijital varl{\i}klar olan Kavimlilere (Thronglets) do{\u{g}}ru {\c{c}}ekmektedir. Dedektifin Cameron'un anlat{\i}s{\i}n{\i} kavrayamamas{\i}, do{\u{g}}rusal zaman, sabit kimlik ve itirafa dayal{\i} temsili bir rejim ile ili{\c{s}}kisel ayarlanmaya, belirlenimsizli{\u{g}}e ve maddi i{\c{c}}ten-etkimeye dayal{\i} posth{\"u}man bir ontoloji aras{\i}ndaki {\c{c}}at{\i}{\c{s}}may{\i} g{\"o}r{\"u}n{\"u}r k{\i}lmaktad{\i}r. Dolay{\i}s{\i}yla bu makale, failli{\u{g}}i maddemetinsel titre{\c{s}}imin gri aral{\i}klar{\i}nda a{\c{c}}{\i}{\u{g}}a {\c{c}}{\i}kan bir nesneyi merkezine alarak, ``Plaything''in posth{\"u}manizmi epistemik, etik ve alg{\i}sal normlar{\i} istikrars{\i}zla{\c{s}}t{\i}ran ince maddi aray{\"u}zler {\"u}zerinden sahneledi{\u{g}}ini {\"o}ne s{\"u}rer. B{\"o}ylece CD, b{\"o}l{\"u}m{\"u}n posth{\"u}man ontolojisinin itkisi h{\^a}line gelerek ger{\c{c}}ekli{\u{g}}in, insan-merkezli anlam s{\i}n{\i}rlar{\i}n{\i}n i{\c{c}}inde de{\u{g}}il, dalgal{\i} ili{\c{s}}kiler i{\c{c}}inde a{\c{c}}{\i}{\u{g}}a {\c{c}}{\i}kt{\i}{\u{g}}{\i}n{\i} g{\"o}sterir.},
affiliation = {TED {\"U}N{\.I}VERS{\.I}TES{\.I} and OSTIM TECHNICAL UNIVERSITY}
}
RIS
TY - JOUR AU - Ağın, Başak AU - Özmen, Doğa TI - Black Mirror’un “Plaything” Bölümünde Maddemetinsel Gri Ontoloji T2 - Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi VL - 0 IS - Advanced Online PY - 2025 DA - 2025/11/23/ SP - 711 EP - 725 PB - Hacettepe Üniversitesi SN - 1301-5737 UR - https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/the-mattertextual-grey-ontology-of-black-mirrors-plaything AB - Bu makale, Black Mirror’un 7. Sezon “Plaything” bölümünün posthümanist bir yeniden okumasını önermektedir. Bu okumada, eleştirel odak distopik anlatı geleneklerinden maddesel bir arayüzün, yani bir CD’nin ontolojik işleyişine doğru kaydırılmaktadır. CD’nin bir anlatı aracı olmanın ötesinde, bölümün posthüman ontolojisini okunaklı kılan, başat bir mekân olarak işlev gösterdiğini savunan makale, gri ontoloji (Shen ve Zhao, 2016) ile Ağın’ın ortaya koyduğu (2015; 2018; 2020a; 2020b; 2022a; 2022b; 2023) ve daha sonra posthümanist edebi ve sanatsal bir inceleme aracına dönüşen (Ağın, 2026; yayın aşamasında) maddemetin (mattertext) kavramını bir araya getirerek, bölümün durağan varlıklardan ya da sabit anlamlardan ziyade dalgalı ve belirlenimsiz ilişkilerden oluşan bir dünya kurduğunu göstermektedir. Gri ontoloji, failliğin belirsiz ilişkisel yoğunluklar üzerinden ortaya çıktığı aralıklı bir varlık olarak CD’yi anlamak için biçimsel bir söz dağarcığı sunarken; maddemetin, ses, kod, titreşim ve bedensel alımlanabilirliğin dilsel ya da temsili yakalamayı aşan bir biçimde birlikte anlam ürettiği maddesel-söylemsel alanı adlandırmaktadır. Bu çift yönlü çerçeve aracılığıyla, CD’nin Cameron’un hümanist epistemolojilerden algısal ve etik kopuşunu nasıl tetiklediği ortaya konulmaktadır. CD’nin işitsel titreşimleri, algoritmik tortuları ve dil-dışı “çağrısı”, Cameron’un bilişsel ve duygulanımsal yönelimlerini yeniden düzenleyerek onu yönünü tür sınırlarını, insan-merkezli etiği ve klasik öznellik anlayışlarını sorgulayan özerk dijital varlıklar olan Kavimlilere (Thronglets) doğru çekmektedir. Dedektifin Cameron’un anlatısını kavrayamaması, doğrusal zaman, sabit kimlik ve itirafa dayalı temsili bir rejim ile ilişkisel ayarlanmaya, belirlenimsizliğe ve maddi içten-etkimeye dayalı posthüman bir ontoloji arasındaki çatışmayı görünür kılmaktadır. Dolayısıyla bu makale, failliği maddemetinsel titreşimin gri aralıklarında açığa çıkan bir nesneyi merkezine alarak, “Plaything”in posthümanizmi epistemik, etik ve algısal normları istikrarsızlaştıran ince maddi arayüzler üzerinden sahnelediğini öne sürer. Böylece CD, bölümün posthüman ontolojisinin itkisi hâline gelerek gerçekliğin, insan-merkezli anlam sınırlarının içinde değil, dalgalı ilişkiler içinde açığa çıktığını gösterir. KW - İngiliz ve İrlanda Dili KW - Edebiyatı ve Kültürü LA - en AD - TED ÜNİVERSİTESİ AD - OSTIM TECHNICAL UNIVERSITY ER -