Russia’s Pursuit of Danubian Access: A Historical-Geographical Study of Wars, Treaties, and Ottoman Border Records, 1700-1826

Abstract

This article examines the Ottoman-Russian contest over the Danubian frontier between 1700 and 1826 through the prism of Ottoman documents. It treats the Danube not merely as a geographic boundary but as a political and administrative frontier whose transformation reflected wider shifts in imperial governance and diplomacy. Seeking to secure its Balkan marches and maintain suzerainty over Wallachia and Moldavia, the Ottoman Empire faced an increasingly assertive Russia that, after joining the Holy League in the years following 1683, gained European support to challenge Ottoman power. Throughout the eighteenth century, Russia repeatedly allied with Austria in wars that eroded Ottoman authority along the Lower Danube, in the north threatening key fortress-cities such as Özi, Akkerman, and İsmail. The Treaty of Karlowitz (1699) marked a turning point, initiating systematic demarcations that redefined imperial borders and institutionalised new diplomatic and cartographic practices. Successive wars and treaties - including those of 1711, 1736-1739, 1768-1774, 1787-1792, 1806-1812, and 1828-1829 - consolidated Russia’s southward advance and reconfigured the balance of power in the region. Drawing on treaty protocols, Ottoman archival materials, and cartographic evidence, the study reconstructs how evolving border regimes enabled Russia’s strategic entrenchment in the Danubian basin and reshaped the spatial logic of Ottoman sovereignty.

Keywords

• Yakınçağ Askeri Tarih

Files

Only the metadata of this record is published.

References

1. Ahmed Paşa, Hasan Bey-zâde (2004). Hasan Beyzâde târihi. In Ş. N. Aykut (Ed.). V. 2, Türk Tarih Kurumu.
2. Aksan, V. (1993). The one-eyed fighting the blind: Mobilization, supply, and command in the Russo-Turkish war of 1768-1774. The International History Review, 15(2), 221-238.
3. Aksan, V. (2010). Kuşatılmış bir imparatorluk: Osmanlı harpleri: 1700-1870 (G. Çağalı Güven, Trans.). Türkiye İş Bankası Yayınları.
4. Aktepe, M. (1992). Baltacı Mehmed Paşa. DİA, 5.
5. Altun, A. (2006). Said b. Halil İbrahim’in Târih-i Sefer-i Rusya ve Adlı Eseri (Metin ve Transkripsiyon) [Master’s Thesis]. Erciyes University, Kayseri.
6. Ardeleanu, C. (2014). International trade and diplomacy at the lower Danube: The Sulina question and the economic premises of the Crimean War (1829-1853). Muzeul Brăilei-Editura Istros, Brăila.
7. Aslantaş, S. (2013). Osmanlı-Rus İlişkilerinden bir kesit: 1826 Akkerman Antlaşması’nın müzakereleri. Uluslararası İlişkiler Dergisi, 9(36), 149-169.
8. Atik, K. (1996). Lütfi Paşa ve Tevârih-i Âli Osman [PhD Dissertation]. Erciyes University, Kayseri.
9. Ayvansarâyî, H. H. (1985). Mecmuâ-yı Tevârih. In F. Ç. Derin and V. Çabuk (Eds.), Edebiyat Fakültesi Basımevi.
10. Bayram, Ü. F. (2014). Enveri tarihi: Üçüncü cilt (Metin ve değerlendirme) [PhD Dissertation]. İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
11. Beydilli, K. (1999). Küçük Kaynarca’dan yıkılışa. In E. İhsanoğlu (Ed.). Osmanlı Medeniyeti ve Tarihi (V. 1), IRCICA.
12. BOA,A.DVN.DVE.d/903.
13. BOA,A.DVNSMHM.d/7,9,115,119,177,197.
14. BOA,AE.SABH. I/50/3540,90/6179.
15. BOA,AE.SMHD. I/22/1274,6/428.
16. BOA,AE.SMS.T.II/118/12925.
17. BOA,C.AS/53337, 14026,23196,22475,24123,28078.
18. BOA,C.HR/3587,4559.
19. BOA,D.BŞM.d/5099.
20. BOA,HAT/24209/C,44396,44424,46438/A,727,58427,6306,1689.
21. BOA,HRT/37.
22. BOA,MHD/3,19,20,33,40,42.
23. BOA,TSMA.d/9922/1.
24. BOA,TSMA.e/517/51.
25. Cevdet Paşa, Ahmed (1275). Târih-i Cevdet. 3.
26. Cezar, M. (2011). Mufassal Osmanlı Tarihi. 5. Türk Tarih Kurumu.
27. Danişmend, İ. H. (1972). İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi, 4, Türkiye Yayınevi.
28. Demirtaş, Funda (2009). Celalzade Mustafa Çelebi: Tabakâtü’l-Memâlik ve Derecâtü’l-Mesâlik [PhD Dissertation]. Erciyes University, Kayseri.
29. Düzcü, L. (2016). Tuna sınırını yeni baştan düzenlemek/Tahdid-i Hudud: Osmanlı’nın Rusya ile imtihanı (1812-1818). AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(3), 181-210.
30. Emecen, F. M. (2002). İsmail. DİA.23.
31. Emecen, F. M. (2009a). Osmanlıların Tuna’nın kuzeyine yönelik ilgileri: 16. asırda Erdel Örneği. In Halil İnalcık Armağanı (V. 1, pp.126-141), Doğu-Batı Yayınları.
32. Emecen, F. M. (2009b). Osmanlı klasik çağında siyaset. Timaş Yayınları.
33. Engin, H. (2024). Teşkilat, tahkimat ve mâli yapısıyla Osmanlılarda Serhaddin savunması. Kitabevi Yayınları.
34. Erkan, D. (2005). Matrakçı Nasuh’un Süleymannâmesi (1520-1537) [Master’s Thesis]. Marmara University, İstanbul.
35. Fedakâr, C. (2013). 1787-1792 Osmanlı-Avuturya-Rus Savaşları’nda Bender Kalesi. In Erdoğan Merçil’e Armağan (pp. 382-393). Bilge Kültür Sanat Yayınları.
36. Fedakâr, C. (2014). Kafkasya’da imparatorluklar savaşı, Türkiye İş Bankası Yayınları.
37. Fedakâr, C. (2015). 1787-1792 Osmanlı-Rus harplerinde Kılburun, Özi ve Hocabey muharebeleri. Karadeniz Araştırmaları, 46, 119-136.
38. Fedakâr, C. (2019). Hotin Kalesi (1787-1792 Osmanlı-Avusturya, Rusya Savaşları’nda). Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, 16(3), 513-544.
39. Fisher, A. (2009). Kırım Tatarları (E. B. Özbilen, Trans.). Selenge.
40. Gezer, Ö. (2016). Kale ve Nefer: Habsburg sınırında Osmanlı askerî gücünün yeniden örgütlenmesi (1699-1715) [PhD Dissertation]. Hacettepe University, Ankara.
41. Gezer, Ö. (2019). Pasarofça Antlaşması’ndan sonra Habsburg sınırında Osmanlı askerî gücü: Niş Kalesi ve Garnizonu örneği. In Harp ve Sulh: 300. Yılında Pasarofça Antlaşması Sempozyumu Bildirileri. İstanbul.
42. Gökçek, M. F. (2019). 1736-1739 Osmanlı-Rusya-Avusturya savaşında Ruslara esir düşen bir Osmanlı askeri ve eseri: Akhisarlı Hacı Nesimoğlu Ahmed Bin Hasan ve Tevârîh-i Âl-i Osmân. OTAM, 45, 49-81.
43. Iorga, N. (2009). Osmanlı İmparatorluğu tarihi. 5 (N. Epçeli, Trans.). Yeditepe Yayınları.
44. Karagöz, H. (2008). 1737-1739 Osmanlı-Avusturya harbi ve Belgrad’ın geri alınması [PhD Dissertation]. Süleyman Demirel University, Isparta.
45. Karal, E. Z. (1941). İngiltere’nin Akdeniz hâkimiyeti hakkında vesikalar (1798 -1805). Tarih Vesikaları, 1(2), 122-134.
46. Karpat, K. (1992). Bucak. DİA.6.
47. Kesbi, M. (2002). İbretnümâ-yı Devlet. In A. Öğreten (Ed.), Türk Tarih Kurumu.
48. Koçak, Z. (2017). 1787-1792 Osmanlı Rus savaşında değişen dengeler ve Yaş Antlaşması. Tarih İncelemeleri Dergisi, 32(2), 459-490.
49. Köse, O. (2006). 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması. Türk Tarih Kurumu.
50. Kurat, A. N. (1999). Rusya tarihi. Türk Tarih Kurumu.
51. Kurtaran, U. (2015). Sultan Birinci Mahmud Dönemi Osmanlı-Rus ilişkileri. Belleten, 79(285), 589-610.
52. Kurtaran, U. (2018). Pasarofça Antlaşması’na göre yapılan sınır ahdit çalışmaları ve belirlenen yeni sınırlar. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(55), 287-300.
53. Kuzucu, S. (2013). Kırım Hanlığı ve Osmanlı-Rus savaşları. Selenge.
54. LeDonne, J. P. (2006). Geopolitics, logistics, and grain: Russia’s ambitions in the Black Sea basin, 1737-1834. The International History Review, 28(1), 1-41.
55. Lûtfî Efendi, A. (1999). Vak’anüvis Ahmed Lûtfî Efendi tarihi I. Yapı Kredi Yayınları.
56. Mikhailovsky-Danilevsky, A. (2002). Russo-Turkish war of 1806-1812 (A. Mikaberidze, Trans.). 1, The Nafziger Collection.
57. Mischevca, V. and Zavitsanos, P. (1999). Principele Constantin Ypsilanti. Civitas.
58. Molnar, M. (1999). Osmanlı İmparatorluğu’nun Avrupa’daki sınırlarının tespiti (1699-1701). In XIII. Türk Tarih Kongresi, 3, Türk Tarih Kurumu.
59. Nasuhü’s-Silâhî (1976). Beyân-ı Menâzil-i Sefer-i Irakeyn-i Sultan Süleyman Han. In Hüseyin G. Yurdaydın (Ed.). Türk Tarih Kurumu.
60. Öksüz, M. (2009). Şem’danizâde Fındıklılı Suleyman Efendi’nin Mur’it-Tevârih adlı eserinin (180b-345a) tahlil ve tenkidi metni [Master’s Thesis]. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, İstanbul.
61. Öztunç, H. B. (2007). Yedi ada cumhuriyeti [Master’s Thesis]. Gaziosmanpaşa University, Tokat
62. Pitcher, D. E. (2013). Osmanlı İmparatorluğu’nun tarihsel coğrafyası (Bahar Tırnakçı, Trans.). Yapı Kredi Yayınları.
63. Resmi Efendi, A. (2013), Hülâsatü’l İ’tibâr (1768-1774 Osmanlı-Rus Harbi Tarihçesi). In O. Köksal (Ed.), Gazi Kitabevi.
64. Sarıcaoğlu, F. (1997). Sultan I. Abdülhamid: Hatt-ı Hümayunlarına Göre Bir Padişahın Portresi [PhD Dissertation]. İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
65. Sarıcaoğlu, F. (2022). 1774-1789 yıllarında Osmanlı Devleti’nin dış politikası. In H. C. Güzel, K. Çiçek, & S. Koca (Eds.), Türkler (V. 12, pp.545-553), Yeni Türkiye.
66. Savaş, A. İ. (1996). Takrir-i Ahmed Merâmi Efendi (Azak Muhaddidi Ahmed Merâmi Efendi’nin 1740/1741 Sınır Tespit Çalışmaları Hakkındaki Raporu). Belgeler, 16(20), 219-253.
67. Selçuk, H. (2013). Tuna boyunda bir Osmanlı kenti: Vidin (XIX. Yüzyıl). Çizgi Kitabevi.
68. Sertoğlu, M. (2011). Mufassal Osmanlı tarihi. 5. Türk Tarih Kurumu.
69. Stein, M. (2017). Osmanlı kaleleri Avrupa’da hudut boyları (Gül Çağalı Güven, Trans.). Türkiye İş Bankası Yayınları.
70. Toklucu, A. (2010). Matrakçı Nasuh’un Süleymannâmesi [Master’s Thesis]. Marmara Üniversitesi. İstanbul.
71. Tomuleţ, V. (2012). Basarabia în Epoca Modernă (1812-1918). Universitatea de Stat Din Moldova, Facultatea de Istorie şi Filosofie, Catedra Istorie Universală.
72. Urquhart, D. (2014). Osmanlı’nın askeri gücü (Mehmet Güneş, Trans), Kitabevi Yayınları.
73. Uyar, M., & Erickson, E. J. (2009). A military history of the Ottomans: From Osman to Atatürk. Praeger Security International.
74. Vâsıf Efendi, Ahmed (2014). Mehâsinü’l Âsâr ve Hakâikü’l Ahbâr. In M. İlgürel (Ed.), Türk Tarih Kurumu.
75. von Moltke, H. (1932). 1828 Seferi (Bulgarya ve Rumeli’de Ruslar) (Amil Dadaloğlu, Trans.), Askeri Matbaa.
76. Xenopol, A. D. (1929). Istoria Românilor (1812-1821). 8. Editura Cartea Românească.
77. Yakovaki Efendi (2010). Katerina tarihi. In M. Mercan (Ed.). Nobel.

Cite this publication

@article{engin2025russia,
  author = {Engin, Hakan and Ke{\c{c}}eci, Serkan},
  title = {{Russia's Pursuit of Danubian Access: A Historical-Geographical Study of Wars, Treaties, and Ottoman Border Records, 1700-1826}},
  journal = {Hacettepe University Journal of the Faculty of Letters},
  volume = {43},
  number = {1},
  pages = {203--221},
  publisher = {Hacettepe {\"U}niversitesi},
  year = {2025},
  month = {9},
  issn = {1301-5737},
  doi = {10.32600/huefd.1792398},
  url = {https://hacettepe.hbtech.com.tr/en/publication/russias-pursuit-of-danubian-access-a-historical-geographical-study-of-wars-treaties-and-ottoman-border-records-1700-1826},
  language = {en},
  keywords = {Yak{\i}n{\c{c}}a{\u{g}} Askeri Tarih},
  abstract = {This article examines the Ottoman-Russian contest over the Danubian frontier between 1700 and 1826 through the prism of Ottoman documents. It treats the Danube not merely as a geographic boundary but as a political and administrative frontier whose transformation reflected wider shifts in imperial governance and diplomacy. Seeking to secure its Balkan marches and maintain suzerainty over Wallachia and Moldavia, the Ottoman Empire faced an increasingly assertive Russia that, after joining the Holy League in the years following 1683, gained European support to challenge Ottoman power. Throughout the eighteenth century, Russia repeatedly allied with Austria in wars that eroded Ottoman authority along the Lower Danube, in the north threatening key fortress-cities such as {\"O}zi, Akkerman, and {\.I}smail. The Treaty of Karlowitz (1699) marked a turning point, initiating systematic demarcations that redefined imperial borders and institutionalised new diplomatic and cartographic practices. Successive wars and treaties - including those of 1711, 1736-1739, 1768-1774, 1787-1792, 1806-1812, and 1828-1829 - consolidated Russia's southward advance and reconfigured the balance of power in the region. Drawing on treaty protocols, Ottoman archival materials, and cartographic evidence, the study reconstructs how evolving border regimes enabled Russia's strategic entrenchment in the Danubian basin and reshaped the spatial logic of Ottoman sovereignty.},
  affiliation = {- and DOKUZ EYL{\"U}L {\"U}N{\.I}VERS{\.I}TES{\.I}}
}

TY  - JOUR
AU  - Engin, Hakan
AU  - Keçeci, Serkan
TI  - Russia’s Pursuit of Danubian Access: A Historical-Geographical Study of Wars, Treaties, and Ottoman Border Records, 1700-1826
T2  - Hacettepe University Journal of the Faculty of Letters
VL  - 43
IS  - 1
PY  - 2025
DA  - 2025/09/28/
SP  - 203
EP  - 221
PB  - Hacettepe Üniversitesi
SN  - 1301-5737
DO  - 10.32600/huefd.1792398
UR  - https://hacettepe.hbtech.com.tr/en/publication/russias-pursuit-of-danubian-access-a-historical-geographical-study-of-wars-treaties-and-ottoman-border-records-1700-1826
AB  - This article examines the Ottoman-Russian contest over the Danubian frontier between 1700 and 1826 through the prism of Ottoman documents. It treats the Danube not merely as a geographic boundary but as a political and administrative frontier whose transformation reflected wider shifts in imperial governance and diplomacy. Seeking to secure its Balkan marches and maintain suzerainty over Wallachia and Moldavia, the Ottoman Empire faced an increasingly assertive Russia that, after joining the Holy League in the years following 1683, gained European support to challenge Ottoman power. Throughout the eighteenth century, Russia repeatedly allied with Austria in wars that eroded Ottoman authority along the Lower Danube, in the north threatening key fortress-cities such as Özi, Akkerman, and İsmail. The Treaty of Karlowitz (1699) marked a turning point, initiating systematic demarcations that redefined imperial borders and institutionalised new diplomatic and cartographic practices. Successive wars and treaties - including those of 1711, 1736-1739, 1768-1774, 1787-1792, 1806-1812, and 1828-1829 - consolidated Russia’s southward advance and reconfigured the balance of power in the region. Drawing on treaty protocols, Ottoman archival materials, and cartographic evidence, the study reconstructs how evolving border regimes enabled Russia’s strategic entrenchment in the Danubian basin and reshaped the spatial logic of Ottoman sovereignty.
KW  - Yakınçağ Askeri Tarih
LA  - en
AD  - DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ
ER  -