Nörolojik Hastalığı Olan Kişilere Bakım Verenlerde Tükenmişlik

APA 7

Akı, E. (2013). Nörolojik Hastalığı Olan Kişilere Bakım Verenlerde Tükenmişlik. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, 1(2), 162–163. https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/norolojik-hastaligi-olan-kisilere-bakim-verenlerde-tukenmislik

BibTeX

@article{aki2013norolojik,
  author = {Ak{\i}, Esra},
  title = {{N{\"o}rolojik Hastal{\i}{\u{g}}{\i} Olan Ki{\c{s}}ilere Bak{\i}m Verenlerde T{\"u}kenmi{\c{s}}lik}},
  journal = {Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi},
  volume = {1},
  number = {2},
  pages = {162--163},
  publisher = {Hacettepe {\"U}niversitesi},
  year = {2013},
  month = {9},
  issn = {2147-8945},
  url = {https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/norolojik-hastaligi-olan-kisilere-bakim-verenlerde-tukenmislik},
  language = {tr},
  abstract = {Ama{\c{c}}: Aile {\"u}yeleri i{\c{c}}in bak{\i}m vermek, stres ve t{\"u}kenmi{\c{s}}li{\u{g}}e neden olabilmektedir. Bak{\i}m veren ki{\c{s}}iler depresyon, {\"u}z{\"u}nt{\"u}, yorgunluk, finansal zorluk, sosyal ili{\c{s}}kilerde de{\u{g}}i{\c{s}}iklik ve fiziksel sa{\u{g}}l{\i}k problemleri ya{\c{s}}ayabilmektedir. {\c{C}}al{\i}{\c{s}}man{\i}n amac{\i}; bak{\i}m verenlerde t{\"u}kenmi{\c{s}}li{\u{g}}in ya{\c{s}}am kalitesi, depresyon, a{\u{g}}r{\i} ve bak{\i}m verilen ki{\c{s}}ilerin sa{\u{g}}l{\i}k durumlar{\i}yla ili{\c{s}}kisini ara{\c{s}}t{\i}rmakt{\i}r. Gere{\c{c}} ve y{\"o}ntem: {\c{C}}al{\i}{\c{s}}maya, n{\"o}rolojik hastal{\i}{\u{g}}{\i} olan (20 tetrapleji, 9 parapleji, 31 hemipleji) ki{\c{s}}ilere bak{\i}m veren aile {\"u}yelerinden 60 ki{\c{s}}i dahil edildi. Kat{\i}l{\i}mc{\i}lara bak{\i}m veren t{\"u}kenmi{\c{s}}li{\u{g}}i i{\c{c}}in Modifiye Bak{\i}m Veren Zorlanma {\.I}ndeksi (Modified Caregiver Strain Index -MCSI), ya{\c{s}}am kalitesi i{\c{c}}in Nottingham Sa{\u{g}}l{\i}k Profili (NSP), bel a{\u{g}}r{\i}s{\i} i{\c{c}}in G{\"o}rsel Analog Skalas{\i} (Visual Analog Scale -VAS) ve depresyon semptomlar{\i} i{\c{c}}in Beck Depresyon Envanteri (BDE) de{\u{g}}erlendirmeleri uyguland{\i}. Hastalar{\i}n tan{\i}lar{\i} ve fonksiyonel durumlar{\i} (yatak i{\c{c}}i, tekerlekli sandalye ile mobil, yard{\i}mc{\i} ara{\c{c}}la ambule) kaydedildi. Ba{\u{g}}{\i}ms{\i}zl{\i}k d{\"u}zeyleri Fonksiyonel Ba{\u{g}}{\i}ms{\i}zl{\i}k {\"O}l{\c{c}}{\"u}m{\"u}-FIM ile de{\u{g}}erlendirildi. Sonu{\c{c}}lar: {\c{C}}al{\i}{\c{s}}maya 13-65 ya{\c{s}}lar{\i} aras{\i}nda (ortalama 42,45 ±14,45) 60 bak{\i}m veren (\%52 kad{\i}n, \%48 erkek) kat{\i}ld{\i}. NSP alt gruplar{\i}ndan sosyal izolasyon hari{\c{c}} di{\u{g}}er t{\"u}m alt gruplar ve toplam puan ile MCSI aras{\i}nda pozitif y{\"o}nde korelasyon bulundu (p\<0.01). MCSI ile BDE aras{\i}nda korelasyon bulunmamakla birlikte(p\>0.05) MCSI ile VAS ve FIM skorlar{\i} aras{\i}nda pozitif y{\"o}nde anlaml{\i} ili{\c{s}}ki belirlendi (p\<0.05). Hastalar{\i}n tan{\i}lar{\i} ve fonksiyonel gruplar{\i}na g{\"o}re incelendi{\u{g}}inde bak{\i}m verenlerin MCSI skorlar{\i} aras{\i}nda fark bulunmad{\i} (p\>0.05). Tart{\i}{\c{s}}ma: {\c{C}}al{\i}{\c{s}}ma sonu{\c{c}}lar{\i}na g{\"o}re bak{\i}m verenlerin t{\"u}kenmi{\c{s}}lik d{\"u}zeyleri artt{\i}k{\c{c}}a, ya{\c{s}}am kaliteleri olumsuz etkilenmektedir. Bak{\i}m verenlerin zorlanmalar{\i}n{\i}n depresif semptomlara yol a{\c{c}}mad{\i}{\u{g}}{\i} g{\"o}r{\"u}lmektedir. Bunun nedeni olarak k{\"u}lt{\"u}r{\"u}m{\"u}zde iyi bak{\i}m verme g{\"o}revinin {\"o}nemli olmas{\i}n{\i}n, ki{\c{s}}ilerin psikolojik zorluklarla ba{\c{s}} etmelerini kolayla{\c{s}}t{\i}rd{\i}{\u{g}}{\i} d{\"u}{\c{s}}{\"u}n{\"u}lmektedir. Bak{\i}m veren t{\"u}kenmi{\c{s}}li{\u{g}}inin, hastan{\i}n tan{\i}s{\i} ve fonksiyonel d{\"u}zeyinden ziyade hastan{\i}n ba{\u{g}}{\i}ms{\i}zl{\i}k d{\"u}zeyiyle ili{\c{s}}kili oldu{\u{g}}u g{\"o}r{\"u}lm{\"u}{\c{s}}t{\"u}r. Fiziksel zorluk olarak bel a{\u{g}}r{\i}s{\i} bak{\i}m verenlerin t{\"u}kenmi{\c{s}}li{\u{g}}ini art{\i}rmaktad{\i}r. Bu sonu{\c{c}}lar {\i}{\c{s}}{\i}{\u{g}}{\i}nda, ergoterapi stratejileri olarak hasta bak{\i}m{\i}nda transfer tekniklerinin, bel sa{\u{g}}l{\i}{\u{g}}{\i}n{\i}n ve biyomekanik prensiplerin {\"o}{\u{g}}retilmesini kapsayan bak{\i}m veren e{\u{g}}itimlerinin ve hasta ba{\u{g}}{\i}ms{\i}zl{\i}{\u{g}}{\i}n{\i}n art{\i}r{\i}lmas{\i}na y{\"o}nelik {\c{c}}al{\i}{\c{s}}malar{\i}n, bak{\i}m veren t{\"u}kenmi{\c{s}}li{\u{g}}ini azaltmas{\i} beklenmektedir}
}

RIS

TY  - JOUR
AU  - Akı, Esra
TI  - Nörolojik Hastalığı Olan Kişilere Bakım Verenlerde Tükenmişlik
T2  - Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi
VL  - 1
IS  - 2
PY  - 2013
DA  - 2013/09/01/
SP  - 162
EP  - 163
PB  - Hacettepe Üniversitesi
SN  - 2147-8945
UR  - https://hacettepe.hbtech.com.tr/yayin/norolojik-hastaligi-olan-kisilere-bakim-verenlerde-tukenmislik
AB  - Amaç: Aile üyeleri için bakım vermek, stres ve tükenmişliğe neden olabilmektedir. Bakım veren kişiler depresyon, üzüntü, yorgunluk, finansal zorluk, sosyal ilişkilerde değişiklik ve fiziksel sağlık problemleri yaşayabilmektedir. Çalışmanın amacı; bakım verenlerde tükenmişliğin yaşam kalitesi, depresyon, ağrı ve bakım verilen kişilerin sağlık durumlarıyla ilişkisini araştırmaktır. Gereç ve yöntem: Çalışmaya, nörolojik hastalığı olan (20 tetrapleji, 9 parapleji, 31 hemipleji) kişilere bakım veren aile üyelerinden 60 kişi dahil edildi. Katılımcılara bakım veren tükenmişliği için Modifiye Bakım Veren Zorlanma İndeksi (Modified Caregiver Strain Index -MCSI), yaşam kalitesi için Nottingham Sağlık Profili (NSP), bel ağrısı için Görsel Analog Skalası (Visual Analog Scale -VAS) ve depresyon semptomları için Beck Depresyon Envanteri (BDE) değerlendirmeleri uygulandı. Hastaların tanıları ve fonksiyonel durumları (yatak içi, tekerlekli sandalye ile mobil, yardımcı araçla ambule) kaydedildi. Bağımsızlık düzeyleri Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçümü-FIM ile değerlendirildi. Sonuçlar: Çalışmaya 13-65 yaşları arasında (ortalama 42,45 ±14,45) 60 bakım veren (%52 kadın, %48 erkek) katıldı. NSP alt gruplarından sosyal izolasyon hariç diğer tüm alt gruplar ve toplam puan ile MCSI arasında pozitif yönde korelasyon bulundu (p<0.01). MCSI ile BDE arasında korelasyon bulunmamakla birlikte(p>0.05) MCSI ile VAS ve FIM skorları arasında pozitif yönde anlamlı ilişki belirlendi (p<0.05). Hastaların tanıları ve fonksiyonel gruplarına göre incelendiğinde bakım verenlerin MCSI skorları arasında fark bulunmadı (p>0.05). Tartışma: Çalışma sonuçlarına göre bakım verenlerin tükenmişlik düzeyleri arttıkça, yaşam kaliteleri olumsuz etkilenmektedir. Bakım verenlerin zorlanmalarının depresif semptomlara yol açmadığı görülmektedir. Bunun nedeni olarak kültürümüzde iyi bakım verme görevinin önemli olmasının, kişilerin psikolojik zorluklarla baş etmelerini kolaylaştırdığı düşünülmektedir. Bakım veren tükenmişliğinin, hastanın tanısı ve fonksiyonel düzeyinden ziyade hastanın bağımsızlık düzeyiyle ilişkili olduğu görülmüştür. Fiziksel zorluk olarak bel ağrısı bakım verenlerin tükenmişliğini artırmaktadır. Bu sonuçlar ışığında, ergoterapi stratejileri olarak hasta bakımında transfer tekniklerinin, bel sağlığının ve biyomekanik prensiplerin öğretilmesini kapsayan bakım veren eğitimlerinin ve hasta bağımsızlığının artırılmasına yönelik çalışmaların, bakım veren tükenmişliğini azaltması beklenmektedir
LA  - tr
ER  -